Chiều 30/8, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết 2năm thực hiện Quyết định số 52/2010/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ pháp lý.
Đại diện Cục trợ giúp pháp lý đánh giá qua 2 năm thực hiện Quyết định số52 đã khẳng định việc ban hành chính sách hỗ trợ pháp lý cho các huyện nghèo làchủ trương đúng đắn của Nhà nước, đáp ứng kịp thời nhu cầu hỗ trợ đào tạo, bồidưỡng cán bộ tư pháp ở cơ sở và đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý và hoạtđộng tư pháp cơ sở.
Việc duy trì và tiếp tục thực hiện các phương thức, mô hình hỗ trợ pháp lýtại cơ sở (trợ giúp pháp lý lưu động, sinh hoạt Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý, hòagiải cơ sở…) đã tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo, người dân tộc thiểu sốvà những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tiếp cận với dịch vụ pháp lýmiễn phí. Qua đó, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hànhpháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, qua 2 năm thực hiện Quyết định 52 đã bộc lộ sự bất cập trong cơchế tài chính để thực hiện các hoạt động hỗ trợ pháp lý. Với đối tượng thụ hưởngđa dạng, địa bàn triển khai rộng, nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệmthực hiện nhưng việc sử dụng cơ chế tài chính được quy định tại nhiều văn bảnkhác nhau.
Vì bất cập này nên mặc dù mục chi không nhiều, số lượng kinh phí không quálớn nhưng do đặc thù của hoạt động hỗ trợ pháp lý và của từng địa phương nên vớicơ chế thực hiện như vậy, hồ sơ thanh toán rườm rà, phức tạp… đã làm ảnh hưởngđến việc triển khai các hoạt động cũng như hiệu quả thực hiện chính sách này.
Tại tất cả các tỉnh có huyện nghèo thuộc diện được hỗ trợ pháp lý, ngân sáchtỉnh chưa bố trí được nguồn kinh phí tương ứng để hỗ trợ cho các hoạt động này(duy nhất có tỉnh Quảng Trị đã được tỉnh phân bổ ngân sách năm 2011 và 2012)…
Một trong những nguyên nhân của sự bất cập được các đại biểu nêu ra tạiHội nghị là công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồnkinh phí chưa chặt chẽ.
Các huyện nghèo, xã nghèo phần lớn ở xa trung tâm tỉnh lỵ, các địa phươngđược tiếp nhận kinh phí đều thuộc diện ngân sách Trung ương phải hỗ trợ, khôngcó nguồn kinh phí chi quản lý hoạt động này nên các Sở Tư pháp gặp khó khăntrong công tác quản lý, hướng dẫn kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồn kinh phíđược hỗ trợ...
Để triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ pháp lý theo Quyết định 52, Cụctrợ giúp pháp lý kiến nghị Bộ Tài chính sớm ban hành Thông tư thay thế Thông tư41/2009/TT-BTC, tạo cơ chế tài chính thuận lợi để lập, sử dụng và quyết toánnguồn kinh phí.
Đồng thời, tạo điều kiện bố trí kinh phí ngay từ đầu năm để Quỹ trợ giúppháp lý phân bổ kinh phí cho địa phương chủ động thực hiện; nghiên cứu cơ chếcấp kinh phí quản lý cho các Sở Tư pháp, Trung tâm trợ giúp pháp lý và Quỹ trợgiúp pháp lý Việt Nam để thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm tra giám sát nguồnkinh phí thực hiện.
Cục trợ giúp pháp lý cũng kiến nghị Ủy ban Nhân dân các tỉnh có huyệnnghèo phân bổ kinh phí hợp lý từ ngân sách tỉnh để kết hợp với nguồn kinh phí từngân sách Trung ương, đảm bảo đủ nguồn lực tài chính hỗ trợ cho hoạt động hỗ trợpháp lý tại các huyện nghèo; thành lập các Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháplý tại các huyện nghèo, đồng thời chỉ đạo các Sở Tư pháp củng cố, kiện toàn chinhánh đã thành lập, bảo đảm đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ; tăng cường chỉđạo, đôn đốc các cấp, các ngành phối hợp chặt chẽ với các Sở Tư pháp, Trung tâmtrợ giúp pháp lý triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ pháp lý cho người dân cáchuyện nghèo, bảo đảm họ thực sự được hưởng dịch vụ pháp lý miễn phí có chấtlượng tốt nhất./.
Đại diện Cục trợ giúp pháp lý đánh giá qua 2 năm thực hiện Quyết định số52 đã khẳng định việc ban hành chính sách hỗ trợ pháp lý cho các huyện nghèo làchủ trương đúng đắn của Nhà nước, đáp ứng kịp thời nhu cầu hỗ trợ đào tạo, bồidưỡng cán bộ tư pháp ở cơ sở và đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý và hoạtđộng tư pháp cơ sở.
Việc duy trì và tiếp tục thực hiện các phương thức, mô hình hỗ trợ pháp lýtại cơ sở (trợ giúp pháp lý lưu động, sinh hoạt Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý, hòagiải cơ sở…) đã tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo, người dân tộc thiểu sốvà những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tiếp cận với dịch vụ pháp lýmiễn phí. Qua đó, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hànhpháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, qua 2 năm thực hiện Quyết định 52 đã bộc lộ sự bất cập trong cơchế tài chính để thực hiện các hoạt động hỗ trợ pháp lý. Với đối tượng thụ hưởngđa dạng, địa bàn triển khai rộng, nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệmthực hiện nhưng việc sử dụng cơ chế tài chính được quy định tại nhiều văn bảnkhác nhau.
Vì bất cập này nên mặc dù mục chi không nhiều, số lượng kinh phí không quálớn nhưng do đặc thù của hoạt động hỗ trợ pháp lý và của từng địa phương nên vớicơ chế thực hiện như vậy, hồ sơ thanh toán rườm rà, phức tạp… đã làm ảnh hưởngđến việc triển khai các hoạt động cũng như hiệu quả thực hiện chính sách này.
Tại tất cả các tỉnh có huyện nghèo thuộc diện được hỗ trợ pháp lý, ngân sáchtỉnh chưa bố trí được nguồn kinh phí tương ứng để hỗ trợ cho các hoạt động này(duy nhất có tỉnh Quảng Trị đã được tỉnh phân bổ ngân sách năm 2011 và 2012)…
Một trong những nguyên nhân của sự bất cập được các đại biểu nêu ra tạiHội nghị là công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồnkinh phí chưa chặt chẽ.
Các huyện nghèo, xã nghèo phần lớn ở xa trung tâm tỉnh lỵ, các địa phươngđược tiếp nhận kinh phí đều thuộc diện ngân sách Trung ương phải hỗ trợ, khôngcó nguồn kinh phí chi quản lý hoạt động này nên các Sở Tư pháp gặp khó khăntrong công tác quản lý, hướng dẫn kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồn kinh phíđược hỗ trợ...
Để triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ pháp lý theo Quyết định 52, Cụctrợ giúp pháp lý kiến nghị Bộ Tài chính sớm ban hành Thông tư thay thế Thông tư41/2009/TT-BTC, tạo cơ chế tài chính thuận lợi để lập, sử dụng và quyết toánnguồn kinh phí.
Đồng thời, tạo điều kiện bố trí kinh phí ngay từ đầu năm để Quỹ trợ giúppháp lý phân bổ kinh phí cho địa phương chủ động thực hiện; nghiên cứu cơ chếcấp kinh phí quản lý cho các Sở Tư pháp, Trung tâm trợ giúp pháp lý và Quỹ trợgiúp pháp lý Việt Nam để thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm tra giám sát nguồnkinh phí thực hiện.
Cục trợ giúp pháp lý cũng kiến nghị Ủy ban Nhân dân các tỉnh có huyệnnghèo phân bổ kinh phí hợp lý từ ngân sách tỉnh để kết hợp với nguồn kinh phí từngân sách Trung ương, đảm bảo đủ nguồn lực tài chính hỗ trợ cho hoạt động hỗ trợpháp lý tại các huyện nghèo; thành lập các Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháplý tại các huyện nghèo, đồng thời chỉ đạo các Sở Tư pháp củng cố, kiện toàn chinhánh đã thành lập, bảo đảm đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ; tăng cường chỉđạo, đôn đốc các cấp, các ngành phối hợp chặt chẽ với các Sở Tư pháp, Trung tâmtrợ giúp pháp lý triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ pháp lý cho người dân cáchuyện nghèo, bảo đảm họ thực sự được hưởng dịch vụ pháp lý miễn phí có chấtlượng tốt nhất./.
Quỳnh Hoa (TTXVN)
