Tấm bia này là một trong những di sản văn hóa quan trọng nhất cần di dời đểnhường chỗ cho lòng hồ thủy điện Sơn La.
Để thực hiện dự án này, hàng chục công nhân của công ty vốn là thợ đá lành nghềở làng đá Ninh Vân, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, phải làm việc trong gần 2tháng, cắt tỉa từ khối đá khổng lồ ven bờ sông Đà thuộc địa phận xã Lê Lợi,huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, tách ra được phiến đá mang trong lòng bút tích củanhà Vua, nặng 15 tấn, có kích thước cao 2,2-2,3m, rộng 2,8m và dày 1,15m.
Sau đó đơn vị thi công đã dùng máy cẩu và xe vận tải hạng nặng vận chuyển vềkhu vực Ủy ban Nhân dân xã Lê Lợi cách đó gần 10km để bảo quản, chuẩn bị lắp đặtsau khi hoàn thành Đền thờ Lê Lợi.
Lịch sử của tấm bia trên ghi rằng, tháng 1/1432, Lê Lợi đem quân đi chinh phạtĐèo Cát Hãn vốn là một tù trưởng ở vùng này dấy binh làm phản theo 2 đường thủy- bộ. Dẹp yên vùng phên dậu của tổ quốc, người Anh hùng dân tộc đã dùng gươmkhắc chữ đề thơ vào đá núi ven bờ sông Đà để răn đe những kẻ có mưu đồ làm phản;đồng thời cũng để khẳng định chủ quyền của tổ quốc tại nơi biên ải này.
Ông Trần Văn Khanh, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tu bổ di tích và Thiết bịvăn hóa Trung ương là người trực tiếp thực hiện dự án này cho biết, hạng mục dichuyển và làm nhà che bia Lê Lợi nằm trong dự án bảo tồn và phát huy di sản vănhóa lòng hồ Thủy điện Sơn La.
Hạng mục trên có tổng kinh phí 720 triệu đồng, bắt đầu công tác động thổ,khoan cắt tấm bia từ ngày 2/11. Theo phương án ban đầu, việc khoan cắt và di dờitấm bia sẽ tổ chức đồng thời cùng việc xây dựng Đền thờ Lê Lợi cách vị trí cũkhoảng 500m, cao hơn 150m.
Trong đó Đền thờ Vua Lê có kiến trúc truyền thốngbằng vật liệu gỗ, mái lợp ngói mũi hài gồm khu đền chính, nhà bia, nhà thủ từ,sân đại lễ, bãi đỗ xe... trên mặt bằng 3.000 - 4.000m2.
Tuy nhiên do công táclàm thủ tục xin cấp đất triển khai chậm, nên hạng mục này phải tách làm 2 phầndi dời về nơi bảo quản và xây dựng Đền thờ, lắp đặt cố định. Dự kiến sau một nămnữa mới thực hiện được.
Sau gần 2 tháng thực hiện, đến đúng 18 giờ ngày 29/12, bút tích của nhà Vua LêLợi đã được di chuyển đến nơi an toàn trong sự mong đợi của nhân dân xã Lê Lợi.Những tấm bảo vệ mặt bia đóng kín suốt thời gian qua được mở ra trước sự chứngkiến của đại điện Ban quản lý công trình Thủy điện Sơn La, nhà thầu và chínhquyền địa phương cho thấy toàn khối đá và phần mặt bia vẫn được giữ nguyên vẹn,không bị nứt nẻ, bút tích vẫn giữ nguyên hiện trạng ban đầu.
Việc di dời thành công bia Lê Lợi là một hạng mục quan trọng, đảm bảo cho côngtrình Thủy điện Sơn La thực hiện đúng tiến độ tích nước vào tháng 5 và phát điệntổ máy số 1 vào cuối năm 2010./.
