Cơ chế để thu hút và giữ chân giáo viên giỏi cho trường vùng khó khăn? Làm thế nào để thầy cô bớt vất vả khi vận động học sinh đến trường mỗi mùa khai trường? Làm sao để nâng cao chất lượng dạy học, nhất là tạo nền tảng tiếng Việt tốt cho học sinh lớp 1? Các nhà trường liệu có đang triển khai chưa đúng chương trình?
Nhiều vấn đề từ thực tiễn cơ sở đã được các giáo viên trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” trao đổi trực tiếp với Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng trong buổi gặp gỡ lãnh đạo Bộ chiều ngày 9/11.
Làm sao giữ chân giáo viên giỏi?
Chia sẻ với Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, thầy giáo Nông Ích Sơn, giáo viên Trường Trung học cơ sở Quang Trung, tỉnh Đồng Nai bày tỏ nỗi niềm của giáo viên và học sinh các trường vùng sâu, vùng xa thường có tâm lý rụt rè khi quan điểm phổ biến là giáo viên và học sinh vùng khó chất lượng kém hơn vùng thuận lợi. Bản thân thầy Sơn đã nỗ lực để vượt lên tâm lý này, hoàn thành chương trình cao học để chứng minh cho học sinh thấy ở nơi khó khăn vẫn có thể vươn đến đỉnh cao tri thức. Thầy cũng nỗ lực để hướng dẫn, đồng hành cùng học sinh tham gia các kỳ thi học sinh giỏi các cấp và đạt nhiều thành tích, giúp học sinh tự tin và tự hào về ngôi trường.
Tuy nhiên, thầy Sơn cũng chỉ rõ thực trạng giáo viên vùng khó ít cơ hội phát triển nghề nghiệp chuyên sâu, tham gia nghiên cứu khoa học. Các giáo viên có xu hướng chuyển về thành phố để có điều kiện công tác tốt hơn. “Ngoài các chính sách đã và đang áp dụng, Bộ có kế hoạch, chính sách gì để thầy cô vùng khó có thể phát triển chuyên môn sâu, nghiên cứu khoa học nhằm giữ chân người giỏi?,” thầy Sơn đặt câu hỏi.
Cũng tâm huyết với vấn đề chất lượng nhân lực cho trường vùng khó, cô Phạm Thị Tự, giáo viên Trường phổ thông liên cấp Tiểu học – Trung học cơ sở Tân Đông, tỉnh Tây Ninh cho biết trường cô chỉ cách biên giới Campuchia 2km. “Ngành giáo dục có chính sách thu hút giáo viên lên vùng khó, nhưng hết thời gian áp dụng chế độ thu hút, các giáo viên lại chuyển vùng. Giáo viên công nghệ thông tin, Tiếng Anh và Nghệ thuật đều rất thiếu. Với điều kiện như vậy, bao giờ mới bắt kịp vùng thuận lợi? Tôi cùng trăn trở với thầy Sơn: Làm sao thu hút được giáo viên giỏi, có kinh nghiệm cho vùng khó?” cô Tự chia sẻ.
Cô Tự cũng nghẹn ngào cho biết nơi mình công tác, học sinh chủ yếu là người dân tộc Khơ me, người dân chưa chú trọng việc học. Mỗi dịp khai giảng hoặc kỳ nghỉ Tết, giáo viên phải vất vả đến tận nhà vận động nhưng nhiều khi chỉ nhận được những cái xua tay và rơi nước mắt rời đi. Cô Tự cũng mong có chính sách đưa đón học sinh vì đặc thù địa phương phụ huynh đi cạo mủ cao su đêm, 8 giờ sáng mới về nhà và không kịp đưa con đến trường đúng giờ.
Bổ sung cơ chế cho giáo viên phụ trách đoàn, đội
Cũng liên quan đến vấn đề cơ chế cho nhà giáo, cô Hoàng Thị Thu Dần, Trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học Cốc Lầu, tỉnh Lào Cai đề cập đến chính sách cho giáo viên tổng phụ trách đội. Cô Dần cho hay sau quá trình sáp nhập, quy mô các trường rất lớn, địa bàn rộng, khối lượng công việc của giáo viên tổng phụ trách đội tăng lên rất nhiều. Giáo viên phụ trách đội thường xuyên phải làm việc ngoài giờ để tập luyện cho học sinh vì trong giờ hành chính các em còn phải học trên lớp.
Cho rằng định mức giảng dạy 6-8 tiết/tuần và phụ cấp trách nhiệm hiện nay của giáo viên tổng phụ trách đội là chưa tương xứng với công sức và khối lượng công việc, cô Dần đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát chế độ đối với giáo viên tổng phụ trách đội để thầy cô yên tâm cống hiến hơn nữa.
Cùng câu hỏi về vấn đề chính sách cho nhà giáo, cô Mai Thị Thuý Hường, giáo viên Trường Tiểu học Đăk Glei, xã Đăk Pék, tỉnh Quảng Ngãi cho hay đã đảm nhận vai trò bí thư chi đoàn được 5 năm. Sau sáp nhập, gộp 3 trường, số lượng đoàn viên nhiều hơn, công việc tăng lên rất nhiều, cô vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa phải làm công tác đoàn. Cô Hường đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét việc giảm tiết dạy hoặc chế độ phụ cấp cho giáo viên kiêm nhiệm bí thư chi đoàn như đã áp dụng ở bậc trung học phổ thông.
“Tôi hy vọng những đóng góp thầm lặng của cán bộ đoàn được ghi nhận, vừa phát huy được vai trò của tuổi trẻ,” cô Hường nói.
Bất cập trong công tác chuyên môn
Bên cạnh đó, các giáo viên cũng chỉ rõ những bất cập trong dạy và học hiện nay ở các nhà trường. Cô Hoàng Thị Thu Dần nêu thực trạng một số cơ sở giáo dục khi triển khai nội dung hoạt động trải nghiệm đã cắt bớt giờ chào cờ, thậm chí một tháng tổ chức một lần.
Theo cô Dần, giờ chào cờ có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng cho học sinh trong khi thực tiễn nhiều em đang thiếu hụt các kỹ năng cơ bản, từ giao tiếp đến bảo vệ bản thân. Vì vậy, cô Dần đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có giải pháp để chấn chỉnh tình trạng các trường hiểu chưa đúng về giáo dục hoạt động trải nghiệm.
Phạm Thị Tự chỉ rõ khó khăn trong dạy học đối với lớp 1 khi sỹ số lớp quá đông. “Mỗi lớp gần 50 em, giáo viên làm sao đi hết để cầm tay dạy viết?” cô Tự nói.
Đây cũng là vấn đề được cô Nguyễn Thị Vân Nhi, giáo viên Ngữ văn tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hồng Thủy chia sẻ. Cô Nhi cho hay do học sinh đa số là người dân tộc thiểu số, giáo viên lớp 1 vừa là người giảng dạy, vừa là người phiên dịch, trong khi học sinh đông nên việc bao quát lớp rất khó khăn. Bản thân cô Nhi là giáo viên dạy Ngữ văn nhưng đầu năm học luôn phải tăng cường cho giáo viên lớp 1 nhằm giúp học sinh có nền móng tiếng Việt vững chắc, tạo cơ sở cho việc học các môn khác và ở các lớp cao hơn. “Tôi mong Bộ Giáo dục và Đào tạo tính đến yếu tố đặc thù với học sinh lớp 1 vùng dân tộc thiểu số để giảm sỹ số, tăng cường giáo viên,” cô Nhi nói.
Chia sẻ với các vấn đề trăn trở của các giáo viên, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ rất thấu hiểu và những mong mỏi của thầy cô về số lượng đội ngũ đảm bảo, chất lượng đội ngũ tăng lên, cơ sở vật chất tốt hơn, sỹ số lớp ít hơn cũng chính là những mong mỏi của ngành giáo dục và đào tạo.
Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã và đang có rất nhiều chính sách và đầu tư cho ngành giáo dục, đặc biệt là với vùng khó khăn. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã đề xuất, tham mưu, ban hành các chính sách liên quan.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, nhiều vấn đề phụ thuộc vào điều kiện kinh tế địa phương. Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề nghị các giáo viên tiếp tục kiến nghị các vấn đề đến sở giáo dục và đào tạo, ủy ban nhân dân các tỉnh. Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng chỉ đạo các cục, vụ liên quan ghi nhận ý kiến các giáo viên để có sự kiểm tra, hướng dẫn, đề xuất điều chỉnh phù hợp trong thẩm quyền./.