Xây dựng và phát triển Trường Đại học Việt Nhật thành cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học xuất sắc và đổi mới sáng tạo là mục đích hướng đến của Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản về phát triển Trường Đại học Việt Nhật tại Việt Nam.
Hiệp định vừa được ông Phạm Quang Hưng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thay mặt Chính phủ Việt Nam và ông Ito Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam thay mặt Chính phủ Nhật Bản ký kết hôm nay, 9/11, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Trong quá trình đàm phán hiệp định, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thành lập Tổ công tác phía Việt Nam do Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế Nguyễn Thu Thủy làm Tổ trưởng. Tổ công tác đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với Bộ Ngoại giao Nhật Bản từ đầu năm 2026 và đại diện Cục Hợp tác quốc tế đã nỗ lực để thúc đẩy các cơ quan liên quan trong việc hoàn thiện nội dung hiệp định và các thủ tục ký kết.
Bố trí quỹ đất, hỗ trợ tài chính và chuyên môn
Theo nội dung hiệp định, hai bên tham khảo và vận dụng phù hợp kinh nghiệm, mô hình quản trị và tiêu chuẩn chất lượng tiên tiến của Nhật Bản, trên cơ sở pháp luật, hệ thống giáo dục, điều kiện thực tiễn của Việt Nam và Nhật Bản để xây dựng, phát triển Trường Đại học Việt Nhật, hướng tới tự chủ toàn diện, được quốc tế công nhận (về kiểm định và xếp hạng đại học), và trở thành trường đại học hàng đầu trong phát triển nguồn nhân lực tại Việt Nam và khu vực châu Á.
Việt Nam sẽ bố trí quỹ đất 75 ha thuộc Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Khu dự án Đại học Quốc gia Hà Nội cùng cơ sở vật chất và trang thiết bị nghiên cứu khoa học, thực hành cần thiết để xây dựng cơ sở Trường Đại học Việt Nhật tại Hòa Lạc, Hà Nội. Quỹ đất sẽ được bố trí tương ứng với lộ trình phát triển Trường theo từng giai đoạn và kế hoạch sử dụng đất theo quy định của pháp luật Việt Nam về đất đai.
Chính phủ Việt Nam cũng sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính cho Trường Đại học Việt Nhật thông qua một cơ chế tài chính đặc thù phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và khả năng cân đối ngân sách trong từng thời kỳ; hỗ trợ và thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp và các bên liên quan khác trong hợp tác và phát triển Trường Đại học Việt Nhật.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ tiếp nhận, quản lý, sử dụng các khoản hỗ trợ từ phía Nhật Bản trên cơ sở tuân thủ pháp luật Việt Nam và Hiệp định, bảo đảm công khai, minh bạch, không làm ảnh hưởng đến chủ quyền, an ninh và lợi ích quốc gia của mỗi nước.
Phía Nhật Bản thông qua nguồn vốn Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) theo đề xuất của Việt Nam để xây dựng cơ sở vật chất cho Trường Đại học Việt Nhật tại Hòa Lạc.
Nhật Bản sẽ cung cấp hỗ trợ kỹ thuật hoặc viện trợ không hoàn lại thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), bao gồm: phái cử chuyên gia, nhà nghiên cứu và giảng viên dài hạn và ngắn hạn tham gia vào các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và quản lý tại Trường Đại học Việt Nhật; tổ chức các khóa đào tạo trong nước và quốc tế cho giảng viên và cán bộ quản lý của trường.
JICA cũng sẽ hỗ trợ thành lập và vận hành Liên minh gồm các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức học thuật, doanh nghiệp và tổ chức khác của Nhật Bản nhằm hỗ trợ, hợp tác toàn diện với Trường Đại học Việt Nhật trong phát triển và vận hành các chương trình đào tạo, chương trình đào tạo liên kết hoặc bằng kép, song bằng, các hoạt động nghiên cứu, kết nối chuyển giao công nghệ và đào tạo kỹ năng toàn diện cho người học; hỗ trợ hoạt động thực tập của sinh viên trường này tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức và doanh nghiệp tại Nhật Bản.
Phía Nhật Bản cũng sẽ cung cấp học bổng cho người học, hỗ trợ và thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp và các bên liên quan khác trong hợp tác và phát triển Trường Đại học Việt Nhật.
Trường Đại học Việt Nhật sẽ có hai hiệu trưởng
Cũng theo hiệp định, Trường Đại học Việt Nhật là cơ sở giáo dục đại học công lập của Việt Nam, là trường đại học thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội và chịu sự quản lý nhà nước về giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hội đồng trường gồm 20 thành viên, trong đó Việt Nam và Nhật Bản mỗi bên tiến cử 10 thành viên.
Một điểm đặc biệt là Ban Giám hiệu Trường Đại học Việt Nhật gồm hai 2 hiệu trưởng, trong đó một hiệu trưởng mang quốc tịch Nhật Bản, một hiệu trưởng mang quốc tịch Việt Nam, và tối đa bốn phó hiệu trưởng thuộc một trong hai quốc tịch. Các Hiệu trưởng và hiệu phó được bổ nhiệm, hoặc công nhận bởi Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội theo quy định hiện hành của Việt Nam.
Hiệu trưởng và các hiệu phó mang quốc tịch Nhật Bản sẽ do phía Nhật Bản đề cử phù hợp với thông lệ và kinh nghiệm của các trường đại học Nhật Bản cũng như nhu cầu thực tiễn trong từng giai đoạn phát triển của Trường Đại học Việt Nhật. Hiệu trưởng và các Phó Hiệu trưởng mang quốc tịch Việt Nam sẽ được Việt Nam đề cử theo quy định hiện hành của Việt Nam.
Hiệu trưởng mang quốc tịch Nhật Bản có vai trò chủ trì xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển của Trường Đại học Việt Nhật, trình Hội đồng Trường phê duyệt và giám sát thực hiện các chiến lược và kế hoạch này; thay mặt Trường Đại học Việt Nhật thực hiện công tác đối ngoại; huy động nguồn lực từ các tổ chức và doanh nghiệp để phát triển trường.
Hiệu trưởng mang quốc tịch Việt Nam có vai trò quyết định các vấn đề về tài chính, đầu tư, quản lý và các hoạt động thường xuyên của trường; là người đại diện pháp luật theo pháp luật Việt Nam, chịu trách nhiệm trước pháp luật Việt Nam về hoạt động của trường và là chủ tài khoản của trường.
Hai hiệu trưởng sẽ cùng trao đổi, thảo luận và cùng quyết định các vấn đề quan trọng của trường trên cơ sở phê duyệt của Hội đồng Trường. Trường hợp phát sinh vấn đề mà hai hiệu trưởng không đạt được đồng thuận thì báo cáo hội đồng trường xem xét, quyết định.
Cán bộ quản lý của Trường Đại học Việt Nhật được bổ nhiệm hoặc thuê quản lý theo quy định hiện hành của Việt Nam. Trường Đại học Việt Nhật được phép mời các nhà khoa học, nhà quản lý và chuyên gia uy tín trong nước và quốc tế tham gia công tác quản lý theo hợp đồng.
Trong đào tạo và nghiên cứu, hai bên sẽ khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các cộng đồng khoa học, học thuật và doanh nghiệp của mình hỗ trợ các hoạt động của Trường Đại học Việt Nhật, ưu tiên phát triển các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu phù hợp với chiến lược của Việt Nam về phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời phát huy các thế mạnh khoa học, công nghệ và đào tạo của Nhật Bản; các lĩnh vực ưu tiên cụ thể được hai bên định kỳ xác định và cập nhật.
Với mục tiêu trở thành cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu xuất sắc và đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Việt Nhật được phép tuyển dụng các nhà khoa học không mang quốc tịch Việt Nam làm giảng viên toàn thời gian theo quy định của pháp luật hiện hành./.
Báo Nikkei Asia: Quan hệ Việt-Nhật chuyển sang giai đoạn phát triển mới
Báo Nikkei Asia nhận định quan hệ Việt Nam-Nhật Bản đang chuyển mình, mở rộng hợp tác sang AI, năng lượng, công nghệ và đào tạo nhân lực trong bối cảnh mới.
