Một thông điệp mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thu hút sự chú ý lớn của giới chiến lược quốc tế khi ông kêu gọi nhiều quốc gia điều động chiến hạm đến bảo vệ eo biển Hormuz trong bối cảnh Iran đe dọa phong tỏa tuyến hàng hải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới này.
Trong thông điệp trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/3 (theo giờ địa phương), Tổng thống Trump nêu đích danh nhiều quốc gia gồm Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Anh, cùng các quốc gia khác bị ảnh hưởng bởi tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz.
Ông bày tỏ hy vọng các nước này sẽ gửi chiến hạm đến khu vực nhằm bảo đảm tuyến đường thủy huyết mạch này không còn bị Iran đe dọa.
Với chiều rộng chỉ khoảng 33 km tại điểm hẹp nhất, eo biển Hormuz từ lâu được xem là điểm nghẽn chiến lược của hệ thống vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Khoảng 45% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua khu vực này. Vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể gây ảnh hưởng lớn đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo Tổng thống Trump, mặc dù quân đội Mỹ đã phá hủy phần lớn năng lực quân sự của Iran, quốc gia này vẫn có khả năng gây rối tại eo biển Hormuz bằng các phương tiện rẻ tiền như thiết bị bay không người lái, thủy lôi hoặc tên lửa tầm ngắn.
Trong thông điệp, Tổng thống Trump cũng thừa nhận rằng ngay cả khi Iran đã bị đánh bại về mặt quân sự, việc bảo đảm an ninh hoàn toàn cho tuyến hàng hải này vẫn là một thách thức phức tạp. Những vũ khí giá rẻ như máy bay không người lái trị giá khoảng 20.000 USD hoặc thủy lôi trị giá vài trăm USD vẫn có thể đe dọa hoạt động hàng hải.
Theo nhiều nhà phân tích, lời kêu gọi của Tổng thống Trump không chỉ nhằm đối phó với Iran mà còn mang ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn. Nếu một liên minh hải quân quốc tế được hình thành để bảo vệ eo biển Hormuz, điều đó sẽ củng cố vai trò lãnh đạo của Mỹ trong hệ thống an ninh hàng hải toàn cầu.
Một số chuyên gia cũng cho rằng lời mời gửi tới Bắc Kinh đặc biệt đáng chú ý vì Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới và phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu từ Trung Đông.
Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đã tăng cường sử dụng đồng Nhân dân tệ trong giao dịch dầu với Iran, đồng thời phát triển hệ thống thanh toán quốc tế riêng nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Vì vậy, tình hình tại eo biển Hormuz có ý nghĩa kinh tế và tiền tệ rất lớn đối với chiến lược toàn cầu của Trung Quốc.
Theo giới quan sát, việc Trung Quốc có tham gia hay không tham gia vào một liên minh bảo vệ tuyến hàng hải Hormuz sẽ gửi đi tín hiệu quan trọng về vai trò của nước này trong hệ thống kinh tế toàn cầu.
Trong khi đó, Mỹ tiếp tục các chiến dịch quân sự nhằm phá hủy các cơ sở quân sự ven biển của Iran để giảm thiểu khả năng Tehran đe dọa tuyến hàng hải quan trọng này./.