Sáng 12/11, thảo luận tại tổ về dự án Luật Lưu trữ, đa số ý kiến của các đạibiểu Quốc hội bày tỏ sự tán thành với việc cần thiết có Luật Lưu trữ.
Các đại biểu cho rằng việc ban hành Luật sẽ góp phần nâng cao hơn nữa nhận thức củatoàn xã hội đối với công tác lưu trữ; tiếp tục khẳng định tài liệu lưu trữ làtài sản quý báu của quốc gia, phải được quản lý thống nhất để khai thác, sử dụnglâu dài và phát huy giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đại biểu Lê Doãn Hợp (Hưng Yên) nhấn mạnh công tác lưu trữ vô cùng quantrọng, "những gì bình dị hôm nay là vô giá ngày mai" nên cần có tầm nhìn đúng vàđào tạo đội ngũ làm công tác lưu trữ cho tốt.
Các ý kiến đánh giá việc ban hành Luật Lưu trữ sẽ góp phần khắc phục nhữnghạn chế, bất cập của Pháp lệnh lưu trữ quốc gia hiện hành; điều chỉnh nhữngquan hệ mới phát sinh trong hoạt động lưu trữ; bổ sung quy định phù hợp với cácvăn bản quy phạm pháp luật hiện hành; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệthống pháp luật, phù hợp với tập quán và thông lệ quốc tế.
Thảo luận về nội dung lưu trữ điện tử, đa số ý kiến của các đại biểu tánthành với nội dung này vì đánh giá trong điều kiện phát triển khoa học, côngnghệ hiện nay, việc bổ sung phương thức quản lý tài liệu lưu trữ điện tử là phùhợp với xu hướng phát triển và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến phân tích do tài liệu lưu trữ điện tử có tínhchất, đặc điểm khác với tài liệu lưu trữ thông thường, nên trong Luật cũng cầncó quy định về chế độ thu thập, quản lý, khai thác, sử dụng tài liệu để bảo đảmquyền tiếp cận thông tin của công dân, tổ chức, đồng thời vẫn bảo đảm quản lýchặt chẽ nguồn tài liệu.
Đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) nhận định những nội dung thể hiện tạiĐiều 13 chưa đủ tầm. Đại biểu đánh giá lưu trữ điện tử là một phương pháp "khônngoan nhất" và đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu thể hiện lại Điều 13 nêu bật sựcần thiết và đầu tư thỏa đáng về khoa học công nghệ cho phương pháp này.
Tại Điều 5 quy định về chính sách của Nhà nước về lưu trữ, đại biểu TrầnThị Quốc Khánh (Hà Nội) đề nghị bổ sung nội dung khuyến khích thực hiện côngnghệ thông tin trong hoạt động lưu trữ.
Xung quanh nội dung về người làm công tác lưu trữ (Điều 42) quy định“Người làm công tác lưu trữ ở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chínhtrị-xã hội phải bảo đảm các tiêu chuẩn nghiệp vụ ngạch công chức, viên chứclưu trữ; được đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ lưu trữ và kiến thứccần thiết khác đối với chức danh và được hưởng chế độ phụ cấp nghề nghiệp theoquy định của pháp luật,” đa số ý kiến đại biểu đều chưa thỏa mãn với quy địnhnày.
Các ý kiến cho rằng quy định tại Điều 42 của dự thảo Luật chỉ nêu chungchung về tiêu chuẩn nghiệp vụ và việc đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệpvụ lưu trữ ở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội,trong khi hoạt động lưu trữ đang được tiến hành cả ở các cơ quan, tổ chức khác,kể cả khu vực ngoài nhà nước. Đây là vấn đề cần được tổng kết, đánh giá và cóchính sách phù hợp để nâng cao năng lực của đội ngũ làm công tác lưu trữ, đápứng yêu cầu bảo vệ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ. Đại biểu Quốc Khánh đềxuất dự thảo Luật cần quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn, nghiệp vụ và chế độ chongười làm công tác lưu trữ.
Đại biểu Nguyễn Duy Hữu (Đắk Lắk) đánh giá dự thảo Luật thiên về xã hộihóa hoạt động lưu trữ nên nặng về những quy định liên quan tới dòng họ, giađình, trong khi những quy định về lưu trữ của cơ quan nhà nước chưa đầy đủ.
Đại biểu lấy dẫn chứng trong ngành tư pháp, hàng năm có số tài liệu cầnlưu trữ lớn nhưng ngay trong luật cũng chưa thấy nói tới việc lưu trữ của ngành.Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu để có cái nhìn tổng thể và báoquát tất cả các ngành, lĩnh vực.
Cũng nội dung này, trong báo cáo thẩm tra dự thảo Luật của Ủy ban Phápluật cũng cho rằng hiện nay tài liệu chuyên môn, nghiệp vụ của một số ngành nhưquốc phòng, công an, ngoại giao, tòa án, kiểm sát, địa chính… có khối lượng rấtlớn, cần được bảo quản lâu dài tại ngành để phục vụ hoạt động đặc thù của cácngành này.
Việc thu thập, bảo quản, khai thác, sử dụng khối tài liệu này nếu khôngđược thực hiện một cách cẩn trọng, có thể dẫn đến thất lạc, hư hỏng, mất mát tàiliệu, làm lộ bí mật thông tin, gây hậu quả khó lường...
Nhưng quy định của dự thảo Luật về vấn đề này còn chung chung, không cụthể, đề nghị xác định rõ trong Luật những ngành được quản lý tài liệu chuyênmôn, nghiệp vụ lâu dài tại ngành, thời hạn được lưu giữ, chế độ quản lý, khaithác và sử dụng tài liệu; thời hạn phải chuyển giao tài liệu cho lưu trữ lịchsử...
Một số nội dung khác của dự thảo luật cũng được các đại biểu cho ý kiếnđóng góp. Về Điều 16 - Xác định giá trị tài liệu, đại biểu Ngọc Đào không nhấttrí như dự thảo Luật và cho rằng phải có hội đồng khoa học liên quan đến lĩnhvực đó xác định giá trị tài liệu.
Về Điều 17 - Hủy tài liệu hết giá trị, đại biểu Quốc Khánh đề nghị trongdự thảo cần quy định cụ thể như thế nào là tài liệu hết giá trị, thể hiện như dựthảo Luật là chưa rõ ràng, đại biểu nhận xét...
Đại biểu Trần Đình Long (Đắk Lắk) và một số đại biểu khác đề nghị ngaytrong dự thảo Luật cần quy định rõ cái gì cần lưu trữ lâu dài, cái gì lưu trữ cóthời hạn./.
Quỳnh Hoa (TTXVN/Vietnam+)