Theo Tân Hoa Xã, tại vòng tham vấn ở Tokyo, Trung Quốc và Nhật Bản ngày 10/4 đã trao đổi quan điểm về các vấn đề trên biển một cách toàn diện và chuyên sâu.
Lực lượng Phòng vệ bờ biển Nhật Bản đã phát hiện 4 tàu tuần duyên Trung Quốc đi vào vùng lãnh hải tiếp giáp quần đảo đang tranh chấp mà Tokyo gọi là Senkaku trong khi Bắc Kinh gọi là Điếu Ngư.
Bày tỏ quan ngại về "các nỗ lực đơn phương (của Bắc Kinh) nhằm thay đổi hiện trạng," Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản hối thúc Trung Quốc "kiềm chế" các hành động tại Biển Đông và Biển Hoa Đông.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước vẫn căng thẳng liên quan đến tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Senkaku (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) trên Biển Hoa Đông.
Cuộc tập trận diễn ra trên đảo Tsutara (thuộc tỉnh Nagasaki), một hòn đảo vắng người có địa hình tương tự như đảo Uotsuri thuộc quần đảo Senkaku trên Biển Hoa Đông.
Hội đàm bên lề hội nghị ngoại trưởng G7, các ngoại trưởng Nhật Bản và Mỹ nhất trí cần tăng cường mối quan hệ đồng minh giữa hai nước trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực khắc nghiệt hơn.
Ông Liu Jiangyong, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học Thanh Hoa cho rằng phản ứng của Trung Quốc khi ông Kishida được bầu làm Thủ tướng Nhật Bản là một động thái "tích cực một cách bất thường."
Tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio cho biết Tổng thống Mỹ Joe Biden đã khẳng định quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) nằm trong phạm vi áp dụng của Điều 5 trong Hiệp ước An ninh Nhật-Mỹ.
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết tính đến ngày 4/6, đã phát hiện các tàu hải cảnh Trung Quốc ở khu vực gần quần đảo Senkaku trong ngày thứ 112 liên tiếp.
Ông Biden đã công khai tuyên bố cam kết của Mỹ bảo vệ quần đảo tranh chấp mà Tokyo gọi là Senkaku còn Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, viện dẫn Điều 5 của Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật.
Nếu chuyến thăm diễn ra, ông Vương Nghị sẽ là quan chức ngoại giao cao cấp nhất của Trung Quốc đến Nhật Bản kể từ khi Thủ tướng Suga thay thế người tiền nhiệm Abe Shinzo.
Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết 2 tàu hải cảnh Trung Quốc đã ở trong vùng lãnh hải của nước này, gần quần đảo tranh chấp mà Nhật Bản gọi là Senkaku với thời gian lâu kỷ lục.
Tuy không bao hàm khía cạnh quân sự, song Nhật Bản nhấn mạnh vào sự bình đẳng với ASEAN và đối thoại “từ trái tim đến trái tim” với các nước Đông Nam Á.
Nhóm liên minh các nghị sĩ của đảng Dân chủ tự do (LDP) cầm quyền tại Nhật Bản đã đệ trình lên chính phủ đề xuất tăng cường tính hiệu quả trong quản lý trên thực địa đối với quần đảo với Trung Quốc.
Ông Abe được bầu làm thủ tướng Nhật Bản vào tháng 12/2012, khi đó ông 58 tuổi. Trước đó 1 tháng, ông Tập Cận Bình được bầu làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc ở tuổi 59.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono đã nói với Đại sứ Trung Quốc tại Nhật Bản rằng nước này cần ngừng các hoạt động quanh quần đảo tranh chấp trên Biển Hoa Đông.
Mặc dù các đồng minh hàng đầu của Nhật Bản đã áp dụng một đường lối cứng rắn với Trung Quốc, Nhật Bản vẫn theo đuổi một lập trường cân bằng và tế nhị, nhận thức rõ về sức mạnh kinh tế của đối tác.
Dự kiến, các nhà ngoại giao hai bên cũng có thể sẽ đề cập tới hoạt động khoan thăm dò khí đốt của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông, một vấn đề tranh cãi lâu nay giữa hai nước.
Ngoại trưởng hai nước đã điện đàm để thảo luận về hoạt động đi lại song phương và hai bên đã nhất trí hướng tới thỏa thuận nối lại hoạt động đi lại song phương "càng sớm càng tốt."
Hãng tin Kyodo của Nhật Bản cho biết trong hơn 3 tháng qua, các tàu của Trung Quốc liên tục xuất hiện gần quần đảo tranh chấp trên Biển Hoa Đông hiện do Nhật Bản kiểm soát.