Tây Ninh dự kiến huy động gần 3.000 tỷ đồng để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030, tập trung bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Qua đó, tỉnh hướng tới xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy bản sắc địa phương và đưa văn hóa trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.
Chương trình được thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh, từ cấp tỉnh đến các xã, phường, ấp, khu phố và tổ dân phố, với sự tham gia của hệ thống chính trị, các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật. Người dân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, hợp tác xã và doanh nghiệp là những đối tượng thụ hưởng.
Đến năm 2030, Tây Ninh phấn đấu hoàn thành 9 nhóm mục tiêu cụ thể, tập trung vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch, chuyển đổi số, giáo dục nghệ thuật, nâng cao chất lượng thiết chế văn hóa và đời sống tinh thần của người dân. Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu tu bổ, tôn tạo tổng thể Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam và Di tích quốc gia Căn cứ Xứ ủy, Ủy ban Hành chính kháng chiến Nam Bộ; phấn đấu có 70% di tích quốc gia, tương đương khoảng 35/50 di tích, được tu bổ, tôn tạo. Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen được định hướng xây dựng thành thương hiệu du lịch văn hóa tâm linh-sinh thái tầm cỡ quốc tế, kết nối với các điểm đến như Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát, hồ Dầu Tiếng và Tòa Thánh Cao Đài.
Cùng với bảo tồn di sản, tỉnh chú trọng đưa văn hóa đến gần hơn với người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Theo kế hoạch, 100% đơn vị hoạt động văn hóa, nghệ thuật được số hóa; 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục nghệ thuật và di sản văn hóa. Tây Ninh cũng đặt mục tiêu nâng cấp Trung tâm Văn hóa, Bảo tàng, Thư viện cấp tỉnh và phấn đấu 96/96 xã, phường đạt chuẩn phát triển văn hóa toàn diện.
Để thực hiện các mục tiêu, chương trình xác định 10 nội dung thành phần, bao quát từ phát triển con người Tây Ninh có nhân cách, lối sống tốt đẹp; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh đến hoàn thiện hệ thống hạ tầng, cảnh quan và thiết chế văn hóa. Tỉnh đồng thời chú trọng nâng cao hiệu quả thông tin, tuyên truyền, giáo dục văn hóa; bảo tồn di sản; phát triển văn học, nghệ thuật và các ngành công nghiệp văn hóa.
Một trong những định hướng quan trọng là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Cùng với đó, tỉnh quan tâm phát triển nguồn nhân lực văn hóa, tăng cường hội nhập quốc tế, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và quảng bá các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Công tác giám sát, đánh giá và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chương trình cũng được chú trọng.
Về nguồn lực, tổng nhu cầu kinh phí dự kiến trong giai đoạn 2026-2030 là 2.983 tỷ đồng, trong đó cấp tỉnh hơn 1.638 tỷ đồng và cấp xã hơn 1.344 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tổng kinh phí dự kiến khoảng 123,5 tỷ đồng, gồm 38,9 tỷ đồng vốn cấp tỉnh và 84,5 tỷ đồng vốn cấp xã.
Nguồn kinh phí được huy động từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, lồng ghép với các chương trình, dự án khác và các khoản đóng góp hợp pháp của doanh nghiệp, cộng đồng trên tinh thần tự nguyện, phù hợp với khả năng, không tạo gánh nặng cho người dân. Việc phân bổ vốn được thực hiện theo nguyên tắc, tiêu chí và định mức do cấp có thẩm quyền quy định, bảo đảm đồng bộ, tránh chồng chéo, trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác.
Chương trình cũng quy định các cơ chế hỗ trợ ngân sách theo từng nhóm nhiệm vụ. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% đối với các hoạt động nghiên cứu, điều tra, thống kê, số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; đào tạo, tập huấn, tuyên truyền, nâng cao năng lực cộng đồng và bảo tồn một số giá trị di sản có nguy cơ mai một. Đối với các hoạt động đầu tư, nâng cấp thiết chế văn hóa, công trình văn hóa, hạ tầng chuyển đổi số, bảo tồn di tích và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, ngân sách nhà nước thực hiện hỗ trợ một phần theo quy định.
Bên cạnh đó, tỉnh khuyến khích huy động nguồn lực xã hội hóa, thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng trong tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao; khôi phục, truyền dạy các loại hình di sản phi vật thể, lễ hội truyền thống, phát triển văn hóa đọc và quảng bá các sản phẩm văn hóa địa phương.
Với việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp và huy động nguồn lực từ nhiều phía, Tây Ninh hướng tới bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo không gian phát triển mới cho các ngành công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong giai đoạn tới./.