Trong khi phần lớn mọi người né tránh nói về cái chết, một lễ hội đặc biệt tại Thái Lan lại chọn cách đối diện trực diện với điều không thể tránh khỏi này - không bằng nỗi sợ, mà bằng sự thấu hiểu và chuẩn bị.
“Death Fest” bước sang năm thứ hai tổ chức - không chỉ là một sự kiện lạ lẫm, mà còn là không gian nơi cái chết được đặt đúng vị trí của nó: một phần tất yếu của đời sống. Tinh thần này cũng phản ánh sâu sắc triết lý của Phật giáo, vốn ăn sâu trong văn hóa Thái Lan, về vòng tuần hoàn sinh-lão-bệnh-tử mà mỗi con người đều phải trải qua.
Khi cái chết không còn là điều cấm kỵ
Tại tỉnh Nonthaburi, gần Bangkok, chị Sangduan Ngamvinijaroon cùng mẹ tham dự lễ hội kéo dài ba ngày. Chị từng có thời gian dài né tránh khi nói về chủ đề cái chết, nhưng với hơn 20 năm chăm sóc người thân bệnh nặng từ chồng bị đột quỵ đến các thành viên mắc ung thư, chị đã buộc phải đối diện với sự mất mát.
Điều khiến chị ấn tượng không phải là những nghi thức liên quan đến cái chết, mà là cách lễ hội đặt trọng tâm vào cuộc sống hiện tại. “Ở đây không chỉ nói về việc chết ra sao, mà là sống thế nào cho trọn vẹn với hiện tại”- chị chia sẻ.
“Death Fest” quy tụ nhiều chuyên gia và tổ chức trong các lĩnh vực từ y tế, chăm sóc giảm nhẹ, tài chính, đến dịch vụ tang lễ và các mô hình tưởng niệm mới.
Nhưng thay vì tạo ra không khí u ám, các hoạt động tại đây lại hướng tới một điều tích cực hơn: giúp con người sống tốt ở hiện tại cho tới ngày cuối cùng.
Ông Zcongklod Bangyikhan, Tổng Biên tập tạp chí The Cloud và là một trong những người tổ chức, đã chia sẻ: “Cái chết không phải chuyện của riêng ai. Vấn đề không chỉ là mình sẽ ra đi như thế nào, mà là mình để lại điều gì cho những người ở lại.”
“Thử chết” để hiểu về sự sống
Một trong những trải nghiệm gây tò mò nhất tại lễ hội là khu trưng bày “Test Die” - nơi khách tham quan có thể nằm thử trong quan tài, nhìn chính mình qua tấm gương phía trên.
Không có yếu tố gây sốc hay ám ảnh, trải nghiệm này lại mang đến cảm giác tĩnh lặng đến bất ngờ.
Chị Phinutda Seehad chia sẻ sau khi tham gia: “Tôi không nghĩ mình sợ cái chết. Tôi chưa sẵn sàng để chết, nhưng khi nó đến, có lẽ cũng không đáng sợ như mình từng nghĩ.”
Khoảnh khắc nằm yên trong không gian kín ấy, với nhiều người, không phải là cảm giác kết thúc - mà là một lần nhìn lại chính mình. Không dừng lại ở trải nghiệm cá nhân, lễ hội còn giới thiệu những cách tiếp cận mới trong việc tiễn đưa.
Một trong số đó là quan tài sinh học làm từ sợi nấm - vật liệu có thể phân hủy tự nhiên, thân thiện với môi trường.
Chị Jirawan Kumsao, người sáng lập dự án, mô tả sản phẩm của mình bằng một hình ảnh đầy chất thơ: “Nó giống như một khoang nhỏ, đưa họ đến một thế giới khác.” Điều đặc biệt là phần lớn sản phẩm của công ty lại dành cho… thú cưng.
“Việc chăm sóc chúng đến những giây phút cuối cùng mang lại cho chủ nuôi một sự an ủi rất lớn,” chị nói.
Khi đối diện với cái chết, con người học cách sống
Song song với đó, nền tảng tưởng niệm trực tuyến Sharesouls do chị Noppasaward Panyajaray sáng lập mang đến một không gian “sống” khác cho ký ức.
Tại đây, người dùng có thể lưu giữ hình ảnh, câu chuyện và gửi lời nhắn tới những người đã khuất. Ban đầu, nền tảng hướng tới việc lưu giữ ký ức về người thân. Nhưng điều bất ngờ là rất nhiều người lại tạo trang tưởng niệm cho thú cưng.
“Ngày nay, chúng ta không có nhiều nơi để lưu giữ những ký ức đó. Trong khi với nhiều người, thú cưng là gia đình,” chị chia sẻ.
“Death Fest” không cố gắng xóa đi nỗi sợ về cái chết. Thay vào đó, nó khiến con người nhìn thẳng vào nó một cách bình tĩnh và có ý thức. Và chính trong quá trình đó, một điều khác dần hiện ra rõ ràng hơn: giá trị của sự sống.
Bởi lẽ, khi hiểu rằng mọi thứ đều hữu hạn, con người có xu hướng sống chậm lại, sâu hơn và trân trọng hơn những gì mình đang có. Không phải để nói về cái kết, “Lễ hội Cái chết” thực chất là một lời nhắc: hãy sống trọn vẹn, trước khi quá muộn./.