Nhóm thanh sát viên IAEA đã trở lại Iran thực hiện giám sát quá trình thay nhiên liệu tại nhà máy hạt nhân Bushehr, trong bối cảnh căng thẳng hạt nhân Tehran-phương Tây vẫn chưa hạ nhiệt.
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế vừa cho biết một nhóm thanh sát viên của cơ quan này lần đầu tiên đã quay trở lại Iran sau khi bị Tehran đình chỉ hợp tác kể từ tháng 6 năm nay.
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng động thái ngăn cản thanh tra viên ảnh hưởng đến việc tiến hành các hoạt động thanh sát thông thường của IAEA ở Iran.
Mỹ, Anh, Pháp và Đức cho rằng nếu Iran không thực hiện được những cam kết, Hội đồng Thống đốc IAEA cần phải chuẩn bị để có thể sẵn sàng đưa ra những biện pháp hành động mới.
Các nhóm thanh sát viên của IAEA sẽ được triển khai tới các nhà máy điện hạt nhân tại các thành phố Zaporizhzhia, Rivne, Khmelnytskyi, Pivdennoukrainska và Chernobyl của Ukraine.
Đại diện của Nga hoan nghênh việc thanh sát viên IAEA có mặt thường trực tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, khẳng định sự hiện diện quốc tế sẽ giúp xóa bỏ đồn đoán xung quanh tình hình tại đây.
Ngày 31/8, đoàn gồm 14 thanh sát viên hạt nhân của IAEA đã rời Kiev lên đường đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia và sẽ tiến hành hoạt động thanh sát trong 1 hoặc 2 ngày.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố việc các thanh sát viên của IAEA đến kiểm tra nhà máy điện hạt nhân Zapozhiazhia là cần thiết và Nga sẵn sàng hợp tác với phái đoàn của IAEA.
Tổng thống Nga Putin cho rằng hàng loạt vụ pháo kích có hệ thống vào khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia có thể gây ra "thảm họa quy mô lớn," kéo theo nguy cơ ô nhiễm phóng xạ trên diện rộng.
Nga cho biết quyết định tạm thời rút các cơ sở của nước này ra khỏi hoạt động thanh tra trong khuôn khổ Hiệp ước START là do đang có tình huống bất bình đẳng trong việc thực hiện.
Tổng Giám đốc IAEA cho rằng quyết định dỡ bỏ các camera giám sát tại các cơ sở hạt nhân của Iran là một thách thức nghiêm trọng và là đòn giáng mạnh vào tiến trình khôi phục thoả thuận hạt nhân Iran.
Vào ngày 11/4, một vụ nổ xảy ra tại nhà máy hạt nhân Natanz khiến mạng lưới cấp điện cho nhà máy bị hư hỏng. Iran cáo buộc đây là hành động khủng bố hạt nhân do tình báo Israel thực hiện.
Truyền hình nhà nước Iran ngày 23/2 đưa tin nước này chính thức bắt đầu hạn chế các cuộc thanh sát quốc tế đối với các cơ sở hạt nhân của nước này, được cho là nhằm gây áp lực để với các nước châu Âu.
Tổng Giám đốc IAEA cho biết một số nội dung đã được nhất trí với phía Iran "có ý nghĩa hữu ích trong việc vượt qua những khác biệt và cứu vãn tình hình hiện nay." giữa các bên.
Nghị sỹ Quốc hội Iran tuyên bố Tehran sẽ trục xuất các thanh sát viên hạt nhân của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trừ phi được dỡ bỏ các lệnh cấm vận trước ngày 21/2.
Sau vụ nhà khoa học hạt nhân hàng đầu Iran bị ám sát, ngày 2/12, Hội đồng Giám hộ Iran đã thông qua dự luật yêu cầu chấm dứt hoạt động thanh sát của Liên hợp quốc và tăng cường làm giàu urani.
Hai bên cũng đã nhất trí về thời điểm tiếp cận và thực hiện các hoạt động xác minh. Thỏa thuận này đã đạt được trong khuôn khổ chuyến thăm của Iran của Tổng Giám đốc Grossi.
Tehran cho rằng nghị quyết mới đây của IAEA có sự tác động từ một số nước, trong đó có Mỹ, nhằm tạo ra một cuộc khủng hoảng mới trong quan hệ hợp tác giữa Iran và IAEA.
IAEA cho rằng các thanh sát viên của cơ quan này đã phát hiện thấy thành phần urani tự nhiên tại một địa điểm ở Iran mà cho đến nay nước này chưa báo cáo với IAEA.