Nhanh chóng nộp hơn 127 tỷ đồng phí bảo về môi trường nhưng gần 2 năm qua, Côngty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam đã viện vào nhiều lý do khác nhau nhằm trốntránh trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho hơn 7.150 hộ nông dân.
Thống kê của Viện Môi trường và Tài nguyên, thuộc Đại học quốc gia Thành phố HồChí Minh, cho thấy dòng nước đen của sông Thị Vải đã ảnh hưởng đến hơn 2.000hadiện tích nuôi trồng, đánh bắt thủy sản của huyện Cần Giờ.
Dựa trên số liệu này, ngày 1/6/2010, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ ChíMinh đã có văn bản yêu cầu Vedan bồi thường thiệt hại cho 839 hộ dân của huyệnCần Giờ, với số tiền là hơn 45 tỷ đồng.
Sau một tuần xem xét, đại diện Vedan lại cho rằng khoản thiệt hại của người dânhuyện Cần Giờ là khó chứng minh. Công ty Vedan chỉ hỗ trợ 7 tỷ đồng.
Để làm rõ hơn về điều này, ngày 8/7/2010, Công ty Vedan sẽ có văn bản gửi các cơquan chức năng địa phương để giải thích về khoản hỗ trợ thiện chí trị giá 7 tỷđồng này.
Cách hành xử bất thường này cũng được Vedan thực hiện khi công bố chỉ hỗ trợ 10tỷ đồng đối với yêu cầu bồi thường hơn 53 tỷ đồng cho thiệt hại của 1.255 hộnông dân thuộc địa bàn các xã Mỹ Xuân, Phú Mỹ, Phước Hòa, Tân Phước, huyện TânThành, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, nơi chịu thiệt hại lớn do nguồn nước ô nhiễm sôngThị Vải.
Điều này hoàn toàn trái ngược với bản cam kết được Công ty Vedan thống nhất vớiViện Môi trường và Tài nguyên là Vedan phải bồi thường cho nông dân tỉnh BàRịa-Vũng Tàu 31 tỷ đồng.
Chiêu thức tương tự cũng được Vedan sử dụng trong làm việc với Bộ Tài nguyên vàMôi trường.
Ngày 27/5/2010, Bộ Tài nguyên và Môi trường gửi văn bản mời ông Yang Tou Hsiung- Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Vedan sang Việt Nam tham dự cuộc họp giảiquyết bồi thường thiệt hại cho người dân.
Tuy nhiên, ông Yang Tou Hsiung đã từ chối với lý do bận công tác.
Không đồng ý với việc này, Bộ Tài nguyên và Môi trường giao cho Tổng cục Môitrường có văn bản yêu cầu ông Yang Tou Hsiung sắp xếp thời gian sang Việt Nam dựhọp trước ngày 10/6/2010.
Nội dung công văn này khẳng định Công ty Vedan phải khẩn trương bồi thường thiệthại cho người dân bị ảnh hưởng do ô nhiễm môi trường trên lưu vực sông Thị Vảido Công ty Vedan gây ra.
Đối với thắc mắc của ông Yang Tou Hsiung về chuyện trên Internet có đăng tảithông tin “Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai chấp nhận mức hỗ trợ 15 tỷ đồng củaCông ty Vedan,” trong văn bản này, Tiến sỹ Bùi Cách Tuyến, Tổng Cục trưởng Tổngcục Môi trường đã giải thích rằng đến nay chưa có bất kỳ một văn bản nào củatỉnh Đồng Nai đồng ý như vậy.
Hiện tượng nhiễu thông tin này do Công ty Vedan công bố khi làm việc với HộiNông dân tỉnh Đồng Nai, đã khiến cho vụ việc trở nên phức tạp hơn.
Cho đến ngày 27/5/2010, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai vẫnkhẳng định số tiền người dân yêu cầu bồi thường thiệt hại do ô nhiễm môi trườngdo Vedan gây ra cho nông dân hai huyện Long Thành và Nhơn Trạch là hơn 1.600 tỷđồng.
Vì vậy, Tổng cục Môi trường yêu cầu ông Yang Tou Hsiung và ban lãnh đạo Công tyVedan cần có thái độ nghiêm túc để giải quyết dứt điểm vụ việc vi phạm, gây ônhiễm môi trường do Vedan gây ra.
Theo đánh giá của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Công ty Vedan đã cam kết chịutrách nhiệm chi trả bồi thường thiệt hại về kinh tế và môi trường, đồng thời hỗtrợ người dân trong khu vực bị ảnh hưởng do chất thải của công ty gây ra theoquy định của pháp luật.
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây thái độ và tinh thần trách nhiệm giải quyếtbồi thường thiệt hại cho người dân của Công ty Vedan chưa thật sự nghiêm túc.Những diễn biến trên đây cho thấy tinh thần, thái độ và trách nhiệm bồi thườngthiệt hại cho người dân của Vedan rất kém, đã gây bức xúc cho nhân dân, bất bìnhtrong dư luận xã hội.
Để chấn chỉnh cách hành xử bất thường của thủ phạm chính đầu độc sông Thị Vải,Tổng cục Môi trường đã chính thức thông báo nếu Vedan không thực hiện nghiêmchỉnh việc đền bù cho nông dân thì các cơ quan chức năng sẽ tổ chức thanh tratoàn diện việc chấp hành pháp luật về tài nguyên và môi trường đối với tất cảcác nhà máy của Vedan trên lãnh thổ Việt Nam và xử lý nghiêm các vi phạm theoquy định của pháp luật Việt Nam./.
Kim Quy (Vietnam+)