Đặc biệt, khu kinh tế Vân Phong hiện có vai trò quan trọng trọng thúc đẩy pháttriển kinh tế-xã hội không chỉ riêng tỉnh Khánh Hòa mà cả vùng Nam Trung Bộ, TâyNguyên.
Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
Vịnh Vân Phong, người Pháp gọi là Port Dayot (tức Bến Gối) thuộc địa phận haihuyện Vạn Ninh và Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa; cách thành phố Nha Trang 50km, cáchthành phố Tuy Hòa 35km, chạy từ chân núi Mã Cảnh đến chân phía Bắc núi Phước Hà.
Phía Tây vịnh Vân Phong (cách bờ vịnh 20-30km) là phần kéo dài của dãy TrườngSơn.
Phía Đông Nam cửa Vịnh rộng 17km thông ra biển Đông.
Phía Đông Bắc là bán đảo Hòn Gốm gồm các dãy núi nhỏ và cồn cát kéo dài. Bán đảoHòn Gốm trải dài 27,5km có hình dáng như một cánh tay vươn ra nâng niu báu vật -đảo Hòn Lớn. Đảo Hòn Lớn nằm trong vịnh Vân Phong có chiều dài 14,2km, chiềungang chỗ rộng nhất 6km. Diện tích của đảo khoảng 46km2.
Phía Đông Nam nằm giữa bán đảo Hòn Gốm, Hòn Lớn và đảo Cổ Cò, là dải nước hẹp cóchiều rộng 200m có độ sâu trung bình 25m, thuận lợi cho việc vào ra của tàuthuyền.
Tổng diện tích khu vực vịnh Vân Phong khoảng 150.000ha; trong đó diện tích mặtnước vùng vịnh khoảng 80.000ha và diện tích đất liền khoảng 70.000ha. Khu vựcnày có địa hình phong phú, đặc biệt là hệ thống đảo, bán đảo, vịnh sâu và kíngió, bờ và bãi biển, cồn cát hấp dẫn và là khu vực có hệ sinh thái đa dạng nhưrừng nhiệt đới, rừng ngập mặn, động thực vật biển nông ven bờ.
Trong vịnh, từ Cổ Mã đến Đầm Môn có nhiều bãi tắm và các làng đảo như Đầm Môn,Ninh Đảo, Khải Lương, Vĩnh Yên và Điệp Sơn. Trong đó lý tưởng nhất là Đầm Mônvới hơn 30 bãi tắm tự nhiên đẹp như Sơn Đừng, Bãi Tây, Bãi Búa, Bãi Nhàu, BãiLách.
Vịnh Vân Phong được các chuyên gia của Hiệp hội Du lịch Thế giới (OMT), Chươngtrình Phát triển du lịch Liên hợp quốc (PNUD) và Viện Nghiên cứu Phát triển Dulịch Việt Nam (IRDT) đánh giá, nơi đây có đủ các điều kiện tối ưu để phát triểndu lịch.
Trong dự án VIE89/003, OMT ghi rõ: “Vịnh Vân Phong, là một trong những thắngcảnh nghỉ ngơi đẹp nhất trong khu vực châu Á và Viễn Đông, vượt xa Phuket (TháiLan) và có thể so sánh được với bãi biển tuyệt mỹ ở Sierra Leone (châu Phi).Vịnh còn là một trong những nguồn dự trữ của ngành du lịch nghỉ ngơi nhiệt đới.”Đây là 1 trong 21 khu du lịch quốc gia nổi tiếng của Việt Nam.
Tiềm năng phát triển trở thành khu kinh tế tổng hợp
Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên đã tạo cho Vịnh Vân Phong có tiềm năng để pháttriển thành khu kinh tế tổng hợp. Vân Phong là địa điểm rất thuận lợi cho việclưu thông hàng hóa bằng đường biển, đường bộ, đường sắt và cảng hàng không quốctế.
Ngày 25/4/2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 92/2006/QĐ-TTg về việcthành lập và ban hành quy chế hoạt động của Khu kinh tế Vân Phong, tỉnh KhánhHòa. Theo đó, khu kinh tế Vân Phong có diện tích 150.000ha, trong đó diện tíchphần mặt nước khoảng 80.000ha, phần đất liền khoảng 70.000ha thuộc hai huyện VạnNinh và Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa.
Định hướng là xây dựng và phát triển khu kinh tế Vân Phong trở thành khu kinh tếtổng hợp, trong đó cảng trung chuyển container quốc tế giữ vai trò chủ đạo, kếthợp phát triển kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực với trọng tâm là pháttriển công nghiệp, du lịch, dịch vụ, nuôi trồng hải sản, các ngành kinh tế khácvà xây dựng các khu đô thị.
Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch xây dựng chungxây dựng khu kinh tế Vân Phong đến năm 2030 theo hướng điều chỉnh tính chất khukinh tế Vân Phong là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực.
Trong đó Cảng trung chuyển container quốc tế, công nghiệp lọc hóa dầu, trungchuyển dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ giữ vai trò chủ đạo, kết hợp phát triển kinh tếdu lịch, dịch vụ, công nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành kinh tế khác.
Khu kinh tế Vân Phong đã thu hút được một số dự án có quy mô đầu tư lớn như Cảngtrung chuyển quốc tế Vân Phong, Tổ hợp lọc hóa dầu Nam Vân Phong, Trung tâm điệnlực Vân Phong, Khu căn cứ dịch vụ công nghiệp dầu khí Vân Phong, Khu đô thị mớivà du thuyền cao cấp Tu Bông./.