Toàn cảnh cuộc đàm phán. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini đánh giá thỏa thuận "lịch sử" về hồ sơ hạt nhân của Iran vừa đạt được ngày 14/7 tại thủ đô Vienna (Áo) sẽ mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ quốc tế.

Phát biểu trước báo giới sau khi kết thúc cuộc họp "cuối cùng" của các Ngoại trưởng Iran và Nhóm P5+1 tại Vienna, bà Mogherini chính thức tuyên bố Nhóm P5+1 và Iran đã đạt được thỏa thuận lịch sử nhằm đảm bảo Iran không chế tạo bom hạt nhân.

Bà cho biết thỏa thuận hạt nhân với Iran có thể mở ra một chương mới trong quan hệ quốc tế và khẳng định vai trò của ngoại giao, phối hợp và hợp tác có thể giúp vượt qua những căng thẳng và đối đầu kéo dài nhiều thập kỷ.

Từ Iran, Tổng thống Hassan Rouhani tuyên bố thỏa thuận vừa đạt được với Nhóm P5+1 sẽ mở ra “một chân trời mới” trong quan hệ giữa nước này với cộng đồng quốc tế, trong khi Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tin tưởng thỏa thuận sẽ mở ra "một chương mới của hy vọng" cho đất nước Hồi giáo này.

Những ý kiến đánh giá cao đầu tiên của quốc tế về thỏa thuận chủ yếu tập trung vào khía cạnh kinh tế. Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius tin tưởng rằng thỏa thuận sẽ có "hiệu quả vững chắc" trong ít nhất 10 năm tới.

Ông hy vọng các doanh nghiệp Pháp sẽ được dành chỗ đứng "xứng đáng" trên thị trường Iran.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố Nga sẽ tham gia vào tất cả các giai đoạn triển khai thỏa thuận, cũng như sẵn sàng chuyển số urani làm giầu thấp của Iran sang lãnh thổ Nga, để đối lấy urani tự nhiên.

Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Taner Yildiz thì cho rằng thỏa thuận dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt để đổi lấy hạn chế chương trình hạt nhân của Iran sẽ khai thông cho dòng đầu tư vào nhà nước Hồi giáo này.

Cố vấn An ninh quốc gia đất nước láng giềng với Iran là Pakistan cũng hoan nghênh thỏa thuận trên và hy vọng nó sẽ “bật đèn xanh” cho dự án xây dựng đường ống dẫn khí đốt từ Iran đến Pakistan vốn bị Washington áp lệnh cấm.

Dự kiến, Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có tuyên bố về thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và Nhóm P5+1 vào lúc 11giờ (theo giờ GMT, tức 18 giờ giờ theo giờ Hà Nội).

Trong khi đó, Israel, đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông, đã lập tức chỉ trích thỏa thuận của Iran. Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho rằng thỏa thuận là “sai lầm tồi tệ trong lịch sử.”

Trong lúc này, tiếp tục có thông tin chi tiết hơn về nội dung bản thỏa thuận và 5 phục lục. Theo đó, các biện pháp trừng phạt tài chính của EU và Mỹ sẽ được dỡ bỏ khi thỏa thuận chính thức được triển khai (90 ngày sau khi Liên hợp quốc ra nghị quyết thông qua thỏa thuận).

Liên quan đến lệnh cấm mua bán vũ khí, việc Iran xuất, nhập khẩu vũ khí sẽ được xem xét cụ thể từng trường hợp.

Reuters và AFP đưa tin, ngày 14/7, phát biểu trên truyền hình nhà nước, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết thỏa thuận hạt nhân vừa đạt được giữa Iran và các cường quốc P5+1 sẽ bảo vệ hệ thống không phổ biến hạt nhân toàn cầu và là minh chứng cho thấy thế giới có thể giải quyết các vấn đề cấp bách thông qua đối thoại.

Cùng ngày, Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon đã hoan nghênh thỏa thuận "lịch sử" nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran, cho rằng thỏa thuận này có thể mang lại hòa bình cho Trung Đông.

Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ông Ban Ki-moon ca ngợi "sự quyết tâm và cam kết" của các nhà đàm phán, cũng như "sự dũng cảm của các lãnh đạo" đã phê chuẩn thỏa thuận này.

Tổng thống Syria Bashar al-Assad cũng chúc mừng Iran, đồng minh then chốt của Damascus, đạt được thỏa thuận hạt nhân với các cường quốc.

Ông đánh giá đây là "bước ngoặt lớn đối với lịch sử của Iran, khu vực và thế giới."

Trong khi đó, một quan chức Saudi Arabia cho rằng thỏa thuận trên sẽ đánh dấu một ngày may mắn nếu như nó ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, song sẽ là một thỏa thuận tồi tệ nếu như nó để cho Iran "hủy hoại khu vực."

Theo quan chức này, Iran đã gây mất ổn định toàn bộ khu vực Trung Đông thông qua các hoạt động của họ ở Iraq, Sirya, Liban và Yemen.

Ông nhấn mạnh, nếu như thỏa thuận trên cho phép có những sự nhượng bộ Iran, khu vực Trung Đông sẽ trở nên nguy hiểm hơn./.