Đảng Dân chủ đang trên đà giành quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, đồng thời tiến gần hơn đến thế đa số tại Thượng viện sau khi giành được các ghế của đảng Cộng hòa tại hai bang quan trọng.
Theo dự báo của các hãng truyền thông CNN và CNBC, đảng Dân chủ sẽ chiếm đa số tại Hạ viện, qua đó có thêm quyền lực để ngăn cản chương trình nghị sự lập pháp của Tổng thống Trump và tiến hành các cuộc điều tra đối với chính quyền trong 2 năm cuối nhiệm kỳ.
Trong cuộc đua vào Hạ viện, đảng Dân chủ đã ghi nhận những kết quả tích cực tại nhiều địa bàn vốn được xem là thành trì của đảng Cộng hòa.
Theo đó, ứng cử viên J.D. Ford được dự báo đánh bại nghị sỹ đương nhiệm Victoria Spartz tại bang Indiana, khu vực bầu cử từng dành cho ông Trump mức chênh lệch 17 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Trong khi đó, ứng cử viên đảng Dân chủ Debbie Wasserman Schultz được dự báo giành chiến thắng, đại diện cho Khu vực bầu cử số 20 của bang Florida, sau khi đánh bại đối thủ từ đảng Cộng hòa là Brent Andersen.
Trong khi đó, trong cuộc cạnh tranh vào Thượng viện, đảng Dân chủ đạt được những bước tiến quan trọng khi giành thêm 2 ghế từ đảng Cộng hòa tại các bang South Carolina và North Carolina.
Tại South Carolina, ứng cử viên đảng Dân chủ Annie Andrews, một bác sỹ nhi khoa, đã đánh bại ông Darline Graham, ứng cử viên được Tổng thống Trump hậu thuẫn.
Đây được xem chiến thắng đầu tiên của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Thượng viện tại bang có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa này kể từ năm 1998.
Tại North Carolina, cựu Thống đốc Roy Cooper cũng giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện. Với 2 ghế mới, đảng Dân chủ đã hoàn thành một nửa mục tiêu giành thêm ít nhất 4 ghế để kiểm soát Thượng viện, trong bối cảnh đảng Cộng hòa bước vào ngày bầu cử với lợi thế 53-47 ghế.
Đảng Dân chủ đồng thời giữ được các ghế Thượng viện tại bang Georgia, nơi Thượng nghị sỹ Jon Ossoff tái đắc cử, và bang New Hampshire, nơi ứng cử viên Chris Pappas được bầu vào Thượng viện Mỹ.
Đáng chú ý, tại bang Texas, ứng cử viên đảng Dân chủ James Talarico được tổ chức dự báo bầu cử Decision Desk HQ dự đoán giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện. Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần đầu tiên đảng Dân chủ giành được ghế Thượng viện tại bang này kể từ năm 1988.
Kết quả sơ bộ phản ánh sự bất mãn của cử tri đối với chính quyền Tổng thống Trump, trong bối cảnh giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tăng cao, chính sách thuế quan gây tranh cãi và cuộc xung đột giữa Mỹ với Iran tiếp tục tác động đến đời sống người dân.
Theo hãng truyền thông Mỹ, kết quả tại một số bang cạnh tranh quyết liệt, gồm Alaska, Iowa, Michigan, Maine, Ohio và Texas, vẫn cần thêm thời gian để xác định do còn hàng triệu phiếu chưa được kiểm đếm. Cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện vì vậy vẫn chưa ngã ngũ.
Trong diễn biến liên quan, phóng viên TTXVN tại Washington dẫn chuyên trang thăm dò Decision Desk HQ (DDHQ) dự báo đảng Dân chủ có khả năng giành quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ sau 4 năm ở vị trí phe thiểu số. Nếu được xác nhận, kết quả này sẽ tạo ra cục diện chính trị mới, trong đó đảng Cộng hòa tiếp tục nắm Nhà Trắng, còn đảng Dân chủ giữ vai trò chủ đạo tại Hạ viện.
Theo dự báo, nghị sĩ Hakeem Jeffries, đại diện bang New York, có thể đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hạ viện.
Đảng Dân chủ dự kiến tăng cường hoạt động giám sát chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời thúc đẩy các vấn đề liên quan đến chính sách nhập cư và an sinh xã hội.
Về lập pháp, đảng này có thể ưu tiên các biện pháp hỗ trợ người dân giảm chi phí sinh hoạt, trong đó có chính sách bảo hiểm y tế và chương trình Medicaid. Tuy nhiên, khả năng thông qua các đề xuất sẽ phụ thuộc vào tương quan quyền lực tại Quốc hội và quan điểm của chính quyền liên bang.
Kết quả bầu cử được đánh giá phản ánh những quan ngại của cử tri về tình hình kinh tế, chi phí sinh hoạt và mức độ tín nhiệm đối với chính quyền.
Dù vậy, đảng Cộng hòa vẫn nắm quyền kiểm soát Nhà Trắng, khiến việc triển khai các chương trình lập pháp của đảng Dân chủ có thể gặp những hạn chế nhất định./.