Ngày 25/8, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thông tin, vừa qua các bác sỹ của bệnh viện đã tiến hành ghép tim lần thứ 2 cho nam bệnh nhân 50 tuổi, từ người hiến chết não.
Nam bệnh nhân 50 tuổi, nhập viện trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối do bệnh cơ tim thể giãn. Trước phẫu thuật, bệnh nhân liên tục chuyển biến nặng với các đợt cấp của suy tim, biểu hiện bằng tình trạng khó thở dai dẳng và đau tức ngực, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được ghép tim kịp thời.
Ngày 25/7, người bệnh được ghép tim từ một người hiến chết não. Trong những giờ đầu sau ca ghép tim, diễn biến của bệnh nhân tương đối thuận lợi. Sau ghép, quả tim hiến bắt đầu đập lại với sức co bóp cơ tim tốt, huyết động của bệnh nhân ổn định, chỉ cần duy trì thuốc cường tim và vận mạch liều thấp không cần hỗ trợ tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể (ECMO). Tình trạng chảy máu được kiểm soát tốt, dịch dẫn lưu màng tim và sau xương ức ra ít.
Tuy nhiên, chưa tới 24 giờ sau, tim ghép bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu suy chức năng phức tạp, mức độ nặng, chức năng co bóp của tim gần như mất hoàn toàn, buộc phải hỗ trợ tuần hoàn hoàn toàn bằng ECMO, kết hợp dẫn lưu thất trái. Trong 48 giờ sau đó, dù được điều trị hết sức tích cực, chức năng tim ghép không có dấu hiệu hồi phục, diễn biến dẫn đến suy đa tạng, tiên lượng tử vong.
Tại thời điểm này, sau ghép lần thứ nhất 2 ngày, bệnh viện tiếp nhận một trường hợp chết não hiến đa tạng. Qua đánh giá, tim của người hiến thuộc nhóm tiêu chuẩn mở rộng, không phù hợp với tất cả các ứng viên ghép tim khác đang chờ đợi.
Đại tá Ngô Vi Hải - Chủ nhiệm Khoa Ngoại lồng ngực, trưởng kíp ghép tim cho biết đây là một lựa chọn rất khó khăn. Tim hiến không thật sự lý tưởng, thất trái dày rất nhiều do người hiến có tiền sử tăng huyết áp, suy thận. Các chỉ số chức năng tim trên siêu âm cũng đáng lo ngại. Hơn nữa, tình trạng bệnh nhân nhận đang rất nặng, đã có suy đa tạng nên khả năng chịu đựng thêm một cuộc đại phẫu là vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, trong bối cảnh quả tim ghép lần 1 đã suy chức năng hoàn toàn không phục hồi sau 72 giờ, bệnh nhân chắc chắn sẽ tử vong nếu không hành động.
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tổ chức hội chẩn cấp cứu. Các chuyên gia đầu ngành trong bệnh viện đã “mổ xẻ,” phân tích toàn diện mọi khía cạnh.
Thiếu tướng, Phạm Thái Giang - Phó Giám đốc Bệnh viện cho biết, đây là lần đầu tiên có ca phẫu thuật ghép tim lần 2 trên một bệnh nhân. Việc ghép tim lần thứ nhất thông thường đã khó khăn, và việc ghép lần thứ hai sẽ càng khó khăn gấp bội vì bệnh nhân đã trải qua cuộc phẫu thuật đặc biệt, suy đa tạng và phẫu thuật trong trường hợp khẩn cấp. Trên thế giới, trường hợp ghép tim sớm lần 2 không nhiều, tỷ lệ rất thấp. Tuy nhiên, với bệnh nhân này, đứng trước sự lựa chọn việc chấp nhận bệnh nhân tử vong và đối diện với một cuộc phẫu thuật rất lớn, nguy cơ rủi ro, khó khăn rất nhiều, các bác sỹ quyết định lựa chọn tái ghép sớm cho bệnh nhân.
Sau quá trình hội chẩn, đánh giá và thống nhất, các bác sỹ của bệnh viện đã chọn quyết định sử dụng trái tim từ người hiến chết não vừa được tiếp nhận, tiến hành ghép tim lần thứ hai cho bệnh nhân.
Ngày 28/7, ca ghép tim lần thứ 2 cho bệnh nhân được tiến hành trong bối cảnh đặc biệt, người bệnh đã trải qua một lần ghép tim và đang có tình trạng suy đa tạng rất nặng. Với kíp gây mê hồi sức, đây là một thử thách đặc biệt, phải duy trì sự sống cho một cơ thể đang ở trạng thái rất mong manh, kiểm soát tuần hoàn, hô hấp và các chức năng sống trong suốt cuộc mổ. Kíp phẫu thuật thực hiện ca mổ với áp lực và khó khăn gấp bội so với ca ghép lần đầu.
Tiến sỹ Ngô Vi Hải, phẫu thuật viên chính của ca ghép chia sẻ: “Khi ghép lần 2, các tổ chức phía người nhận không còn nguyên vẹn như lần đầu nên việc ghép nối khó khăn hơn nhiều. Chúng tôi đã thực hiện ca mổ với sự tập trung cao nhất và phối hợp chặt chẽ với các bộ phận gây mê, hồi sức, chạy máy để đảm bảo không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.”
Khi quả tim ghép đập lại những nhịp đầu tiên và huyết động bệnh nhân bắt đầu ổn định dần, cả kíp mổ cùng đội ngũ y bác sỹ đều vui mừng.
Sau ghép, thử thách tiếp tục đặt lên đôi vai đội ngũ hồi sức. Qua quá trình điều trị, chức năng của tim ghép từng bước cải thiện. Bệnh nhân được cai ECMO thành công vào ngày thứ 8 sau ghép, rút ống nội khí quản vào ngày thứ 10. Đây là những dấu mốc quan trọng, cho thấy tim ghép đã dần hồi phục và có khả năng đảm bảo tuần hoàn cho cơ thể mà không cần các biện pháp hỗ trợ tuần hoàn cơ học.
Nam bệnh nhân xúc động chia sẻ: “Đây là trường hợp hy hữu, nên tôi thấy bản thân cực kỳ may mắn khi có được trái tim thứ hai. Đội ngũ bác sỹ rất tận tâm, tận tình, cứu sống tôi. Tôi cảm ơn, trân trọng tình cảm của những người hiến đã trao cho mình để cứu lấy sự sống của mình”./.