Ngày 4/9, các nhà khoa học thuộc Viện Tài nguyên và Môi trường ( Đại học Quốcgia thành phố Hồ Chí Minh) đã đến xã Tam An, huyện Long Thành (Đồng Nai) để đốithoại với người dân bị ảnh hưởng bởi nước thải của Công ty Sonadezi Long Thànhxung quanh vấn đề bồi thường, hỗ trợ thiệt hại cho người dân sống, canh tác,đánh bắt trên lưu vực rạch Bà Chèo.
Tại buổi đối thoại, người dân bày tỏ bức xúc vì diện tích bị thiệt hại nằm ngoàivùng được bồi thường, hỗ trợ do Viện Tài nguyên và Môi trường đưa ra.
Sau quátrình điều tra, Viện Tài nguyên và Môi trường xác định khu vực rạch Bà Chèo bịảnh hưởng do nước thải của Nhà máy xử lý nước thải Sonadezi Long Thành gây ra là114 ha.
Với diện tích này, sau khi khoanh vùng và thẩm tra, có 160 hộ dân nằmtrong phạm vi trên được các nhà khoa học đề nghị Sonadezi Long Thành bồi thườngthiệt hại. Khoảng 140 hộ dân khác thuộc các ấp 1, 2, 3 của xã Tam An cũng canhtác, nuôi trồng, đánh bắt trên khu vực được cho là bị ảnh hưởng nhưng lại nằmngoài vùng diện tích yêu cầu Sonadezi Long Thành bồi thường.
Tiến sĩ Nguyễn Văn Phước, Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường cho biếtViện ghi nhận những ý kiến của bà con để tiếp tục điều tra xác minh. Việc tínhtoán số liệu và có những sai số là chuyện bình thường, do các nhà khoa học chỉdựa vào các thông số kỹ thuật gây ô nhiễm môi trường của Sonadezi Long Thành ởmột thời điểm nhất định.
Riêng đối với những phản ứng của người dân tại sao cùngmột thửa ruộng, tuy nhiên có nơi lại được khoanh vào vùng ô nhiễm được bồithường, còn có nơi lại không, tiến sĩ Phước cho rằng cùng một khu vực canh tác,tuy nhiên nếu những hộ dân nào sử dụng nước tại rạch Bà Chèo để tưới tiêu chocây trồng, canh tác thuỷ sản và bị thiệt hại thì sẽ được ghi nhận là do ảnhhưởng từ nước thải của Sonadezi Long Thành và buộc doanh nghiệp này phải bồithường.
Còn cũng vùng đó, nhưng nếu người dân sử dụng nguồn nước khác để canhtác thì sẽ không được xác định vào diện tích được hỗ trợ, bồi thường thiệt hại.
Đối với vấn đề này, Viện Tài nguyên và Môi trường cũng đề nghị người dân tiếptục có những thống kê rõ ràng gửi đến Ban chỉ đạo giải quyết ô nhiễm trên rạchBà Chèo của tỉnh Đồng Nai, để trên cơ sở đó Viện tiếp tục điều tra xác minh lạivùng ô nhiễm.
Tại buổi đối thoại, nhiều hộ dân cho rằng người dân sống và canh tác khu vựcrạch Bà Chèo từ nhiều năm nay sống bằng nghề đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản, chănnuôi gia cầm và canh tác hoa màu cây ăn trái.
Tuy nhiên khoảng từ năm 2006 đếnnay, các hộ dân sống bằng những nghề trên đều phải bỏ nghề vì nguồn nước khu vựcrạch Bà Chèo bị ô nhiễm. Người dân đã nhiều lần gửi đơn lên các cơ quan chứcnăng phản ánh về tình trạng gây ô nhiễm môi trường của Sonadezi Long Thành tuynhiên vẫn không được giải quyết.
Sau khi vụ việc Công ty Sonadezi Long Thành bịCục cảnh sát Môi trường (Bộ Công an) bắt quả tang về hành vi xả thải gây ô nhiễmmôi trường lưu vực rạch Bà Chèo, đã có khoảng 300 đơn thư gửi đến các cơ quanchức năng đòi công ty trên bồi thường thiệt hại.
Ông Nguyễn Văn Trai, ngụ ấp 2, xã Tam An cho biết chế độ thuỷ văn của rạch BàChèo là rất ổn định và không bị tác động bởi các nguồn nước khác. Do đó, khiSonadezi xả thải ra rạch Bà Chèo thì trên lưu vực đều bị ảnh hưởng.
Riêng đốivới lập luận những ảnh hưởng của cây trồng vật nuôi trên cạn hiện Viện Tàinguyên và Môi trường chưa xác định được nguồn gây ô nhiễm và cho rằng 3 nguyênnhân có thể gây thiệt hại cho cây trồng vật nuôi là do ô nhiễm nguồn nước, dongập úng và do nhiễm mặn và hiện vẫn chưa xác định được nguồn nào gây thiệt hạicho người dân.
Ông Nguyễn Văn Trai cho rằng trước đây khi chưa có đập thuỷ điệnTrị An thì vùng này không bị nhiễm mặn. Khi đập Trị An được xây dựng với mụcđích điều tiết nước cho hạ lưu, thì việc mặn xâm nhập càng không thể xảy ra vìđã được đập thuỷ điện này điều tiết. Trong khi đó, Viện Tài nguyên và Môi trườngxác định là nước bị nhiễm mặn gây thiệt hại cho nông nghiệp khu vực này là khôngcó cơ sở.
Trước những bức xúc và kiến nghị của người dân, Viện Tài nguyên và Môi trường vàchính quyền xã Tam An, Ban chỉ đạo giải quyết vụ việc gây ô nhiễm trên rạch BàChèo của tỉnh Đồng Nai đã thống nhất sẽ tiến hành điều tra lại vùng bị ô nhiễmđể đảm bảo quyền lợi cho những người bị thiệt hại nhưng nằm ngoài vùng 114 hanhư Viện Tài nguyên và Môi trường đã công bố trước đó./.
Sỹ Tuyên (TTXVN)