Chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu gạo Thái Lan Chookiat Ophaswongse nhận định càngnhiều đơn đặt hàng, nhà xuất khẩu sẽ càng lỗ. Buôn bán gạo giờ đây đang bị coilà lỗi thời bởi chi phí cao, lợi nhuận thấp và có sự can thiệp của chính phủ.
Số liệu thống kê từ Hiệp hội này cho thấy gạo xuất khẩu của Thái Lan, gồm cả gạotrắng, đã giảm 39% từ 8,2 triệu tấn năm 2011 xuống còn 5 triệu tấn. Gạo hươngnhài chỉ khoảng 1,8-1,9 triệu tấn. Số lượng xuất khẩu tổng cộng vào khoảng 6,9triệu tấn vào năm ngoái, giảm nhiều so với con số 10,5 triệu tấn năm 2011.
Nhiều nhà xuất khẩu gạo than phiền rằng khối lượng và thu nhập của họ đã sụtgiảm khoảng 20-30% trong năm 2012 và tình hình kinh doanh năm nay có thể còn tồitệ hơn bởi chương trình trợ cấp giá lúa gạo sẽ được mở rộng.
Để có thể tồn tại, nhiều nhà xuất khẩu nói rằng họ phải chuyển việc buôn bán gạosang các nước láng giềng, thành lập chi nhánh kinh doanh gạo tại các nước ASEANkhác hoặc phải thu nhỏ quy mô hoạt động.
Thông thường các nhà xuất khẩu gạo thu lãi bằng số lượng lớn bởi chênh lệch giárất nhỏ chưa tới 5 USD/tấn.
Khi giá gạo cao, các nhà xuất khẩu sẽ phải gánh thêmchi phí bởi họ không thể nâng giá bán. Nhiều nhà xuất khẩu có lãi rất ít, thậmchí là lỗ vốn, nhưng họ phải chấp nhận để giữ khách hàng. Chỉ có một số ít côngty, có các mối quan hệ mật thiết với chính phủ, có thể buôn bán gạo với giá thấpvà không bị ảnh hưởng bởi chương trình trợ giá.
Ông Chookiat đánh giá rằng năm 2012 là một năm khó khăn nhất đối với các nhàxuất khẩu bởi khách hàng ở nhiều quốc gia không còn quan tâm tới việc mua gạoThái Lan vì giá quá cao. Buôn bán gạo đã sụt giảm mạnh từ năm ngoái vì sự cạnhtranh ngày càng quyết liệt từ các đối thủ. Gạo hương nhài xuất khẩu cũng bắt đầugặp khó khăn bởi gạo các loại gạo tám thơm giá rẻ hơn từ Campuchia và Việt Nam.
Giá gạo hương nhài của Thái hiện vào khoảng 1.100 USD/tấn, trong khi gạo támthơm của Campuchia chỉ vào khoảng 750 USD/tấn.
Lượng gạo tám thơm xuất khẩu củaViệt Nam trong năm ngoái đã tăng 400.000 tấn, lên tới 750.000 tấn.
Giám đốc công ty Capital Cereal cho biết lượng gạo xuất khẩu của họ giảm khoảng30%, xuống còn 1,1 triệu tấn trong năm ngoái bởi khách hàng không chấp nhận giágạo quá cao. Công ty đã phải chuyển đầu tư sang các nước láng giềng nhằm giữ thịphần buôn bán gạo của mình trong khu vực ASEAN.
Công ty xuất khẩu gạo Toumi Intertrade cho biết lượng gạo xuất khẩu của công tysang các thị trường đều giảm, đặc biệt là ở châu Âu. Dự kiến công ty này sẽ hạbớt số lượng xuất khẩu bởi chính phủ sẽ vẫn tiếp tục thực hiện chương trình trợgiá.
Một khảo sát mới nhất vừa được công bố cho thấy xuất khẩu của Asia Golden Rice,một trong những nhà xuất khẩu gạo lớn nhất Thái Lan, cũng bị sụt giảm gần mộtnửa từ gần 2 triệu tấn năm 2011 xuống còn hơn 1 triệu tấn năm 2012./.