Theo một nghiên cứumới đây của các nhà khoa học, gen vốn lâu nay được cho là đóngvai trò trong quá trình lão hóa của con người dường như lại có thêm"trọng trách" mới, đó là khu biệt tính năng của các tế bào gốc trongphôi thai.
Các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Sinh học Tế bào gốcvà Y học Di truyền và Khoa Y trường Đại học Thomas Jefferson đã tiếnhành và công bố công trình nghiên cứu này trên tạp chí Tế bào lãohóa (Aging Cell).
Nhóm các nhà khoa học do Tiến sĩ-Bác sĩ René Danielđứng đầu đã xác định được cơ chế tương tác giữa các protein kiểmsoát cơ chế “ngủ đông” của Oct4, một nhân tố chuyển hóa quan trọng đảmbảo tế bào gốc của phôi thai vẫn duy trì khả năng chuyển hóa thànhdạng đa hiệu năng.
Protein mang tên WRNp là sản phẩm của một loạigen có liên hệ với hội chứng Werner, chứng rối loạn nhiễm sắc thể gâyra hiện tượng già trước tuổi. Cơ chế biến đổi gen trong hội chứngWerner diễn ra tương đồng với những gì diễn ra trong cơ chế lão hóa ởnhững người bình thường.
Nhóm nghiên cứu lần đầu tiên nhận thấy proteinWRNp góp phần hoạt hóa cơ chế Oct4 tạo ra các tế bào gốc khác nhau.Sau đó, WRNp tương tác với một protein khác có tên Dnmt3b giúp kiểmsoát chuỗi DNA ở giai đoạn hoạt hóa gen Oct4.
Trước đó, Dnmt3b được xácđịnh là nhân tố then chốt trong cơ chế hoạt hóa Oct4 giúp hình thànhADN. ADN sản sinh trong cơ chế Oct4 lại tác động trở lại làm vô hiệuhóa gen này. Quá trình vô hiệu hóa này, hay còn gọi là “ngủ đông”của Oct4, góp phần quan trọng trong quá trình khu biệt các tế bàogốc.
Tiễn sĩ Daniel nói: "Chúng tôi đã chỉ ra rằng việc làm suyyếu protein WRNp đã chặn protein Dnmt3b tiếp cận với gen hoạt hóa Oct4và giúp làm giảm quá trình metyl hóa ADN. Quá trình metyl hóa giảmcó liên hệ trực tiếp với tác động của gen Oct4 vốn là động lực choquá trình khu biệt tế bào gốc."
Cho đến nay, việc tập trung nghiên cứuvai trò của protein WRNp đối với sự lão hóa vẫn tập chung chủ yếu ởđoạn cuối của nhiễm sắc thể.
Các nghiên cứu này cho thấy đoạn cuốicủa các nhiễm sắc thể của bệnh nhân mắc hội chứng Werner thường bịrút ngắn hoặc mất. Tuy nhiên, protein vẫn đóng vai trò quan trọng trongquá trình lão hóa ở bệnh nhân.
TS. Daniel cho biết: "Kết quả này đãchỉ ra chức năng của protein WRNp và giải thích cách thức mà proteinnày kiểm soát bước then chốt trong quá trình sản sinh tế bào gốc đahiệu năng.”
Ông cho biết thêm: “Dữ liệu mà chúng tôi có đã củng cố thêm giảthuyết rằng sự khu biệt tính năng tế bào gốc có liên quan đến lãohóa. Việc thiếu các tế bào được khu biệt hóa có thể khiến cơ thểmất khả năng kiểm soát các mô và cơ quan trong các giai đoạn sau củacuộc đời”./.
Cao Phong (Vietnam+)