Ngày 11/3 (tức 23 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Di tích lịch sử-kiến trúc-nghệ thuật quốc gia Đền Cao, phường Lê Đại Hành, thành phố Hải Phòng đã diễn ra Lễ khai hội truyền thống Đền Cao năm 2026.
Đây là sự kiện ý nghĩa nhằm tưởng niệm và tri ân công đức 5 Đức Thánh họ Vương đã có công phù giúp Vua Lê Đại Hành đánh thắng giặc Tống xâm lược ở thế kỷ thứ X.
Sau diễn văn khai hội đã diễn ra nghi thức dâng văn tế lên Thánh, dâng hương tưởng niệm 5 Đức Thánh và lễ rước - điểm nhấn của Lễ khai hội với sự tham gia của đông đảo đại biểu cùng nhân dân, du khách.
Lễ hội Đền Cao diễn ra từ 22-25 tháng Giêng là một trong những lễ hội tiêu biểu của Xứ Đông xưa - Hải Phòng nay, vẫn lưu giữ nhiều phong tục nghi lễ độc đáo như: Lễ Vót tăm, Lễ Khâu áo Thánh, Lễ Mộc dục, Lễ rước bộ và 13 tuần tế Thánh, Lễ dâng hương tưởng niệm 5 Đức Thánh họ Vương. Cùng với đó, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian được tổ chức như hội thi giã bánh giầy, nấu chè kho, chiếu chèo...
Phường Lê Đại Hành hiện có 74 di tích, trong đó, nổi bật nhất là quần thể Di tích quốc gia Đền Cao gồm 5 ngôi đền: Đền Cao, Đền Cả, Đền Bến Tràng, Đền Bến Cả và Đền thờ Vua Lê Đại Hành.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Lê Đại Hành Dương Thành Công khẳng định, địa phương sẽ tiếp tục chăm lo gìn giữ, bảo tồn những giá trị di sản văn hóa để quần thể di tích xứng đáng với tầm vóc lịch sử; là nơi để người dân bày tỏ lòng thành kính biết ơn những anh hùng áo vải đã hóa Thần hiển Thánh; là nơi giáo dục truyền thống lịch sử và tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ.
Tại buổi lễ khai hội truyền thống Đền Cao, nhân dân và du khách đã ôn lại thân thế và công trạng của 5 Đức Thánh họ Vương. Tương truyền, vào thời nhà Đinh, ở trang Thạch Tuyền, huyện Nga Sơn, phủ Hà Trung, lộ Thanh Hóa có hai vợ chồng ông Vương Tĩnh và bà Đào Thanh sống nhân đức nhưng muộn con. Cuộc sống khó khăn, hai ông bà quyết rời quê tìm nơi đất phúc để sinh sống. Tới Dược Đậu trang, đất Bàng Châu, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương (nay là phường Lê Đại Hành), hai ông bà quyết định ở lại lập nghiệp. Ít lâu sau, hai ông bà sinh được 5 người con.
Năm 981, giặc Tống xâm lược nước ta. Khi nhà vua đem quân đi đánh giặc, qua Dược Đậu trang, thấy thế đất hiểm yếu, vua bèn cho lập doanh đồn và chiêu hiền, đãi sỹ. Thấy năm anh em họ Vương tướng mạo và thần thái khác hẳn người thường, vua cho gọi vào thử tài và phong chức cho 3 nam tướng là Quyền Chưởng Trung Hoa Đại tướng và phong cho 2 nữ tướng là Mẫu nghi Chí tôn Thiên hạ.
Sau khi nhận tước phong, vâng lệnh vua, 5 vị lập tức cầm quân đánh giặc. Bằng tài năng, mưu lược, 5 vị tướng đã cùng các tướng lĩnh đánh tan giặc Tống.
Giặc tan, nhà vua mở tiệc khao quân và lệnh cho 5 vị tướng về triều nhận chức tước nhưng 5 vị tướng còn đang để tang cha mẹ, xin được lại Dược Đậu trang giữ tròn đạo hiếu. Đêm 23 tháng Giêng, trời nổi mưa gió, 5 vị tướng đều thăng hóa, di hài được mối đất đắp thành những ngôi mộ lớn ở nhiều vị trí khác nhau. Thương xót bậc anh tài, nhà vua sắc phong 5 vị tướng là "Thượng đẳng phúc thần" và sai các quan về làm lễ và truyền lập đền thờ ở các nơi thánh hóa.
Đền Cả thờ Vương Phụ, Vương Mẫu và hai vị nữ tướng Đào Hoa Trinh Thuận công chúa và Liễu Hoa Linh Ứng công chúa. Đền Cao thờ Thiên Bồng Đại tướng quân đại vương. Đền Bến Tràng thờ Dực Thánh Linh Ứng đại vương. Đền Bến Cả thờ Anh Vũ Dũng Lược đại vương.
Trải qua thăng trầm lịch sử, các ngôi đền cùng những giá trị văn hóa lịch sử vẫn được người dân gìn giữ, đặc biệt là 11 đạo sắc phong, ngọc phả, hệ thống hoành phi, câu đối, đại tự cùng 21 sự lệ linh thiêng.../.
Hải Dương: Lễ hội đền Cao tri ân 5 đức thánh họ Vương chống giặc ngoại xâm
Lễ hội đền Cao diễn ra từ 22-24 tháng Giêng Âm lịch hằng năm, được đánh giá là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của Hải Dương; khẳng định truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
