Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) đề nghị WWF Toàn cầu yêu cầucác tổ chức thành viên của mình ở châu Âu khẩn trương xem xét lại ý kiến đánhgiá mới đây về một số sản phẩm cá tra Việt Nam.
Tại buổi họp báo do Hiệp Hội chế biến và Xuất khẩu Thủy sản việt Nam tổ chứcngày 7/12, ở Hà Nội, ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch VASEP đã đề nghịWWF toàn cầu yêu cầu các tổ chức thành viên của mình tại châu Âu khẩn trương xemxét lại ý kiến đánh giá, công bố công khai hệ tiêu chí, các chỉ số đánh giá củachuyên gia tư vấn về quản lý sản xuất cá tra của Việt Nam và tiến hành sửa chữanhững sai lỗi trong việc hướng dẫn người tiêu dùng châu Âu.
Theo nguồn tin của IntraFish, được xác nhận tại buổi làm việc giữa VASEP vớiđại diện Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên Việt Nam (WWF Việt Nam) chiều 6/12, một số sản phẩm cá tra Việt Nam vừa bị các thành viên củaWWF ở 6 nước EU (Đức, Áo, Thụy Sỹ, Bỉ, Na Uy và Đan Mạch) chuyển từ “danh sáchda cam” (sản phẩm có thể cân nhắc sử dụng) sang “danh sách đỏ” (sản phẩm khôngnên sử dụng) trong các bản hướng dẫn người tiêu dùng năm 2010-2011 ở các nướcđó.
Đây là kết quả khảo sát do một công ty tư vấn độc lập do WWF các nước nàythuê, tiến hành đánh giá hơn 100 loài loài thủy sản thực phẩm trên thế giới theobộ tiêu chí phát triển bền vững mới sửa đổi của WWF.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phản đối ý kiến đánhgiá không đúng đắn, thiếu cơ sở khoa học và không phù hợp với thực tế đó của mộtsố tổ chức WWF châu Âu và lo ngại rằng, việc đó có thể gây ra thiệt hại lớn cảcho người sản xuất lẫn người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng bất lợi đến uy tínvề tính khách quan, trung thực và minh bạch trong hành động của bản thân tổ chứcWWF.
VASEP sẽ sẵn sàng cung cấp mọi thông tin, hợp tác, đối thoại, sẵn sàng tiếpthu mọi ý kiến phê bình đóng góp mang tính xây dựng. VASEP cũng chân thành hoannghênh, kính mời và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chuyên gia của các tổ chứcthành viên WWF nghiên cứu làm rõ về vấn đề này.
"Chúng tôi tin rằng, với sự cộngtác với WWF và các tổ chức quốc tế khác, cá tra Việt Nam chắc chắn sẽ được pháttriển bền vững và được đưa vào 'danh sách xanh' trong cẩm nang hướng dẫn ngườitiêu dùng toàn cầu trong một tương lai không xa," ông Dũng nói.
Trong hơn 2 năm qua, WWF đã nhận được sự hợp tác của đông đảo các nhà quảnlý, nghiên cứu và người nuôi cá tra Việt Nam để tiến hành chương trình đối thoạinhằm xây dựng bộ tiêu chuẩn nuôi cá tra bền vững.
Vì vậy, hơn bất cứ tổ chức quốc tế nào khác, WWF phải nhận thức được nhữngtiến bộ về mọi mặt trong thực tiễn sản xuất cá tra ở Việt Nam và đó cũng là cơsở để họ tin tưởng có thể tiến hành cấp chứng nhận theo bộ tiêu chuẩn mới xâydựng từ năm 2011.
Họ cũng phải thừa nhận hàng loạt cơ sở nuôi cá tra đã, đang và sẽ được chứngnhận SQF và Global GAP - những bộ tiêu chuẩn thực hành nuôi trồng thủy sản bềnvững đang được công nhận rộng rãi ở Mỹ và châu Âu, mà không cần phải chờ đến lúccá tra nhận được chứng nhận ASC của WWF mới có thể sử dụng làm thực phẩm. Nhưvậy, khuyến nghị do một số thành viên WWF ở châu Âu đưa ra có thể ẩn chứa nhữngmục tiêu không trong sáng.
Cá tra là loài cá nuôi nước ngọt quan trọng hàng đầu, cung cấp loại thực phẩmcó chất lượng dinh dưỡng cao, an toàn, với giá rẻ cho người tiêu dùng trên phạmvi toàn cầu. Việt Nam hiện đang cung cấp hơn 95% nguồn cá tra thương phẩm chothị trường thế giới. Với sản lượng 1,5 triệu tấn mỗi năm (chiếm khoảng 1 % tổngsản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng thủy sản thế giới), cá tra đã trởthành một nguồn đạm động vật khối lượng lớn, giá rẻ cho nhân loại, qua đó giảmbớt sức ép lên các quần đàn thủy sản tự nhiên, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủysản của đại dương.
Năm 2008, Việt Nam đã cung cấp cho thế giới 625.000 tấn sản phẩm cá tra, trịgiá 1.453 triệu USD. Mười tháng đầu năm 2010, Việt Nam đã xuất khẩu 538.201 tấnsản phẩm cá tra, giá trị 1.151 triệu USD, cho 124 quốc gia và vùng lãnh thổ trêntất cả các châu lục. Khối lượng xuất khẩu cá tra sang các thị trường trên thếgiới tăng trưởng hằng năm, ngay cả trong thời kỳ kinh tế khó khăn nhất.
Chỉ riêng thị trường EU, năm 2008 đã nhập khẩu và tiêu thụ 224.311 tấn sảnphẩm cá tra, giá trị 581,5 triệu USD, chiếm 40,0% tổng giá trị xuất khẩu cá traViệt Nam. 10 tháng đầu năm 2010, EU tiêu thụ 184.360 tấn, trị giá 423 triệu USD,chiếm 36,8%.
Cá tra là một trong những loài thủy sản được đông đảo người tiêudùng châu Âu ưa chuộng và thường xuyên lựa chọn cho bữa ăn gia đình, do chấtlượng tốt, thơm ngon, bảo đảm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và giá cả rất phảichăng.
Cá tra và các loài cá ăn hỗn hợp sử dụng rất ít đạm động vật, lại có thể thaythế bằng các nguồn đạm thực vật giá rẻ, tận dụng từ chế biến các loại phụ phẩmnông nghiệp. Đặc biệt, cá tra là loài cá bản địacủa Đồng bằng sông Cửu Long, có sức chịu đựng rất cao, với ngưỡng ôxy rất thấp,có thể nuôi với mật độ rất cao. Năng suất nuôi hiện nay đạt 400-600 tấn/ha(trong 6-7 tháng nuôi), với giá thành dưới 1 USD/kg.
Hiện nay Việt Nam chỉ sử dụng 6.000ha mặt nước mà vẫn sản xuất mỗi năm 1,5triệu tấn cá tra. Rõ ràng, cá tra là loài thủy sản có giá trị kinh tế-sinhthái tuyệt vời, vượt trội nhất trong các loài cá nuôi. Vì vậy, lẽ ra sản xuất cátra phải được WWF ủng hộ để phát triển rộng hơn nữa nhằm mục tiêu bảo vệ cácloài thủy sản hoang dã và tính đa dạng sinh học của thế giới như tổ chức nàymong muốn.
Từ năm 2003, Việt Nam đã phổ biến áp dụng tiêu chuẩn của hệ thống quản lý SQF1000CM của Hiệp hội Tiếp thị Thực phẩm (FMI) Mỹ. Các doanh nghiệp cá tra ViệtNam luôn chủ động cập nhật thông tin và áp dụng những tiêu chuẩn quốc tế tiêntiến, nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của người tiêu dùng.
Hiện nay, đa sốdoanh nghiệp cá tra Việt Nam đã và đang xây dựng các chuỗi sản xuất khép kín,nhằm quản lý chặt chẽ mọi yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng và an toànthực phẩm của sản phẩm cá tra. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công hệ thốngtruy xuất nguồn gốc với các công nghệ hiện đại như định vị bằng tần số vô tuyếnvà rất chú trọng thực hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng.
Từ đầu năm 2010, nhiều nhà máy và vùng nuôi cá tra Việt Nam đã được cấp chứngnhận Global GAP - tiêu chuẩn cao nhất của ngành nuôi thủy sản có trách nhiệm vàbền vững toàn cầu. Hiệp hội VASEP đã chính thức đề nghị và được Chính phủ ủng hộChương trình áp dụng Global GAP cho toàn bộ các trang trại nuôi cá tra thươngphẩm trong kế hoạch 2011-2015.
Tháng 12/2009 Chính phủ đã phê duyệt Đề án sản xuất và tiêu thụ cá tra đếnnăm 2020. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MARD), VASEP và cộng đồng doanhnghiệp cũng đang tích cực thảo luận để trình Chính phủ ban hành Nghị định về sảnxuất và tiêu thụ cá tra, tạo cơ sở pháp lý vững chắc bảo đảm sự phát triển bềnvững lâu dài của lĩnh vực kinh tế quan trọng này.
Đặc biệt, việc quản lý tác động môi trường của hoạt động nuôi và chế biến cátra, xử lý nước thải từ ao nuôi và nhà máy chế biến trước khi thải ra môitrường, kiểm soát chặt chẽ các hóa chất, kháng sinh sử dụng cho cá nuôi đã vàđang rất được chú trọng.
Chương trình kiểm soát môi trường nước được Cục Quản lý Chất lượng Nông lâmThủy sản (NAFIQAD) thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiến hành trongnhiều năm qua cho thấy chất lượng môi trường của vùng hạ lưu Mekong đáp ứng tốtnhững tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Tác động đến môi trường của hoạt động nuôivà chế biến cá tra được kiểm soát chặt chẽ, và đang ngày càng được giảm thiểu,chất lượng môi trường, hệ sinh thái và tính đa dạng sinh học đang được cải thiệnnhanh chóng qua từng năm.
Cũng như Việt Nam, nhiều phản ứng tức thời và gay gắt của các công ty thươngmại thủy sản lớn và có uy tín ở EU như Tập đoàn Findus và Tập đoàn Birds EyeIglo cho thấy việc làm này gây thiệt hại cho chính người tiêu dùng và các doanhnghiệp một số nước EU nhập khẩu và kinh doanh cá tra, nhất là trong thời kỳ hậukhủng hoảng tài chính đầy khó khăn hiện nay. Nó còn gây tổn hại đến quan hệthương mại giữa Việt Nam và các nước EU, gây khó khăn nghiêm trọng cho đời sốngcủa hàng vạn gia đình nông dân nuôi cá và người lao động trong các xí nghiệp chếbiến thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Những thông tin không chính xác và lỗi thời đó cũng có thể sẽ làm giảm lòngtin của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Việt Nam vào tính khách quan, trungthực và minh bạch của Tổ chức WWF.
Việt Nam hoàn toàn chung tay với Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên trongnhững hành động có hiệu quả nhằm thực hiện các mục tiêu bảo vệ môitrường, tài nguyên sinh thái, bảo vệ quyền tồn tại và phát triển bền vững củathế giới động thực vật phong phú của hành tinh trong bối cảnh biến đổikhí hậu đang là thách thức ngày càng gay gắt trên quy mô toàn cầu.
Hiệp hộiVASEP đề nghị WWF Toàn cầu yêu cầu các tổ chức thành viên của mình ở châu Âukhẩn trương xem xét lại ý kiến đánh giá, công bố công khai hệ tiêu chí, các chỉsố đánh giá của chuyên gia tư vấn về quản lý sản xuất cá tra của Việt Nam vàtiến hành sửa chữa những sai lỗi trong việc hướng dẫn người tiêu dùng châu Âu./.
Tại buổi họp báo do Hiệp Hội chế biến và Xuất khẩu Thủy sản việt Nam tổ chứcngày 7/12, ở Hà Nội, ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch VASEP đã đề nghịWWF toàn cầu yêu cầu các tổ chức thành viên của mình tại châu Âu khẩn trương xemxét lại ý kiến đánh giá, công bố công khai hệ tiêu chí, các chỉ số đánh giá củachuyên gia tư vấn về quản lý sản xuất cá tra của Việt Nam và tiến hành sửa chữanhững sai lỗi trong việc hướng dẫn người tiêu dùng châu Âu.
Theo nguồn tin của IntraFish, được xác nhận tại buổi làm việc giữa VASEP vớiđại diện Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên Việt Nam (WWF Việt Nam) chiều 6/12, một số sản phẩm cá tra Việt Nam vừa bị các thành viên củaWWF ở 6 nước EU (Đức, Áo, Thụy Sỹ, Bỉ, Na Uy và Đan Mạch) chuyển từ “danh sáchda cam” (sản phẩm có thể cân nhắc sử dụng) sang “danh sách đỏ” (sản phẩm khôngnên sử dụng) trong các bản hướng dẫn người tiêu dùng năm 2010-2011 ở các nướcđó.
Đây là kết quả khảo sát do một công ty tư vấn độc lập do WWF các nước nàythuê, tiến hành đánh giá hơn 100 loài loài thủy sản thực phẩm trên thế giới theobộ tiêu chí phát triển bền vững mới sửa đổi của WWF.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phản đối ý kiến đánhgiá không đúng đắn, thiếu cơ sở khoa học và không phù hợp với thực tế đó của mộtsố tổ chức WWF châu Âu và lo ngại rằng, việc đó có thể gây ra thiệt hại lớn cảcho người sản xuất lẫn người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng bất lợi đến uy tínvề tính khách quan, trung thực và minh bạch trong hành động của bản thân tổ chứcWWF.
VASEP sẽ sẵn sàng cung cấp mọi thông tin, hợp tác, đối thoại, sẵn sàng tiếpthu mọi ý kiến phê bình đóng góp mang tính xây dựng. VASEP cũng chân thành hoannghênh, kính mời và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chuyên gia của các tổ chứcthành viên WWF nghiên cứu làm rõ về vấn đề này.
"Chúng tôi tin rằng, với sự cộngtác với WWF và các tổ chức quốc tế khác, cá tra Việt Nam chắc chắn sẽ được pháttriển bền vững và được đưa vào 'danh sách xanh' trong cẩm nang hướng dẫn ngườitiêu dùng toàn cầu trong một tương lai không xa," ông Dũng nói.
Trong hơn 2 năm qua, WWF đã nhận được sự hợp tác của đông đảo các nhà quảnlý, nghiên cứu và người nuôi cá tra Việt Nam để tiến hành chương trình đối thoạinhằm xây dựng bộ tiêu chuẩn nuôi cá tra bền vững.
Vì vậy, hơn bất cứ tổ chức quốc tế nào khác, WWF phải nhận thức được nhữngtiến bộ về mọi mặt trong thực tiễn sản xuất cá tra ở Việt Nam và đó cũng là cơsở để họ tin tưởng có thể tiến hành cấp chứng nhận theo bộ tiêu chuẩn mới xâydựng từ năm 2011.
Họ cũng phải thừa nhận hàng loạt cơ sở nuôi cá tra đã, đang và sẽ được chứngnhận SQF và Global GAP - những bộ tiêu chuẩn thực hành nuôi trồng thủy sản bềnvững đang được công nhận rộng rãi ở Mỹ và châu Âu, mà không cần phải chờ đến lúccá tra nhận được chứng nhận ASC của WWF mới có thể sử dụng làm thực phẩm. Nhưvậy, khuyến nghị do một số thành viên WWF ở châu Âu đưa ra có thể ẩn chứa nhữngmục tiêu không trong sáng.
Cá tra là loài cá nuôi nước ngọt quan trọng hàng đầu, cung cấp loại thực phẩmcó chất lượng dinh dưỡng cao, an toàn, với giá rẻ cho người tiêu dùng trên phạmvi toàn cầu. Việt Nam hiện đang cung cấp hơn 95% nguồn cá tra thương phẩm chothị trường thế giới. Với sản lượng 1,5 triệu tấn mỗi năm (chiếm khoảng 1 % tổngsản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng thủy sản thế giới), cá tra đã trởthành một nguồn đạm động vật khối lượng lớn, giá rẻ cho nhân loại, qua đó giảmbớt sức ép lên các quần đàn thủy sản tự nhiên, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủysản của đại dương.
Năm 2008, Việt Nam đã cung cấp cho thế giới 625.000 tấn sản phẩm cá tra, trịgiá 1.453 triệu USD. Mười tháng đầu năm 2010, Việt Nam đã xuất khẩu 538.201 tấnsản phẩm cá tra, giá trị 1.151 triệu USD, cho 124 quốc gia và vùng lãnh thổ trêntất cả các châu lục. Khối lượng xuất khẩu cá tra sang các thị trường trên thếgiới tăng trưởng hằng năm, ngay cả trong thời kỳ kinh tế khó khăn nhất.
Chỉ riêng thị trường EU, năm 2008 đã nhập khẩu và tiêu thụ 224.311 tấn sảnphẩm cá tra, giá trị 581,5 triệu USD, chiếm 40,0% tổng giá trị xuất khẩu cá traViệt Nam. 10 tháng đầu năm 2010, EU tiêu thụ 184.360 tấn, trị giá 423 triệu USD,chiếm 36,8%.
Cá tra là một trong những loài thủy sản được đông đảo người tiêudùng châu Âu ưa chuộng và thường xuyên lựa chọn cho bữa ăn gia đình, do chấtlượng tốt, thơm ngon, bảo đảm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và giá cả rất phảichăng.
Cá tra và các loài cá ăn hỗn hợp sử dụng rất ít đạm động vật, lại có thể thaythế bằng các nguồn đạm thực vật giá rẻ, tận dụng từ chế biến các loại phụ phẩmnông nghiệp. Đặc biệt, cá tra là loài cá bản địacủa Đồng bằng sông Cửu Long, có sức chịu đựng rất cao, với ngưỡng ôxy rất thấp,có thể nuôi với mật độ rất cao. Năng suất nuôi hiện nay đạt 400-600 tấn/ha(trong 6-7 tháng nuôi), với giá thành dưới 1 USD/kg.
Hiện nay Việt Nam chỉ sử dụng 6.000ha mặt nước mà vẫn sản xuất mỗi năm 1,5triệu tấn cá tra. Rõ ràng, cá tra là loài thủy sản có giá trị kinh tế-sinhthái tuyệt vời, vượt trội nhất trong các loài cá nuôi. Vì vậy, lẽ ra sản xuất cátra phải được WWF ủng hộ để phát triển rộng hơn nữa nhằm mục tiêu bảo vệ cácloài thủy sản hoang dã và tính đa dạng sinh học của thế giới như tổ chức nàymong muốn.
Từ năm 2003, Việt Nam đã phổ biến áp dụng tiêu chuẩn của hệ thống quản lý SQF1000CM của Hiệp hội Tiếp thị Thực phẩm (FMI) Mỹ. Các doanh nghiệp cá tra ViệtNam luôn chủ động cập nhật thông tin và áp dụng những tiêu chuẩn quốc tế tiêntiến, nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của người tiêu dùng.
Hiện nay, đa sốdoanh nghiệp cá tra Việt Nam đã và đang xây dựng các chuỗi sản xuất khép kín,nhằm quản lý chặt chẽ mọi yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng và an toànthực phẩm của sản phẩm cá tra. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công hệ thốngtruy xuất nguồn gốc với các công nghệ hiện đại như định vị bằng tần số vô tuyếnvà rất chú trọng thực hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng.
Từ đầu năm 2010, nhiều nhà máy và vùng nuôi cá tra Việt Nam đã được cấp chứngnhận Global GAP - tiêu chuẩn cao nhất của ngành nuôi thủy sản có trách nhiệm vàbền vững toàn cầu. Hiệp hội VASEP đã chính thức đề nghị và được Chính phủ ủng hộChương trình áp dụng Global GAP cho toàn bộ các trang trại nuôi cá tra thươngphẩm trong kế hoạch 2011-2015.
Tháng 12/2009 Chính phủ đã phê duyệt Đề án sản xuất và tiêu thụ cá tra đếnnăm 2020. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MARD), VASEP và cộng đồng doanhnghiệp cũng đang tích cực thảo luận để trình Chính phủ ban hành Nghị định về sảnxuất và tiêu thụ cá tra, tạo cơ sở pháp lý vững chắc bảo đảm sự phát triển bềnvững lâu dài của lĩnh vực kinh tế quan trọng này.
Đặc biệt, việc quản lý tác động môi trường của hoạt động nuôi và chế biến cátra, xử lý nước thải từ ao nuôi và nhà máy chế biến trước khi thải ra môitrường, kiểm soát chặt chẽ các hóa chất, kháng sinh sử dụng cho cá nuôi đã vàđang rất được chú trọng.
Chương trình kiểm soát môi trường nước được Cục Quản lý Chất lượng Nông lâmThủy sản (NAFIQAD) thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiến hành trongnhiều năm qua cho thấy chất lượng môi trường của vùng hạ lưu Mekong đáp ứng tốtnhững tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Tác động đến môi trường của hoạt động nuôivà chế biến cá tra được kiểm soát chặt chẽ, và đang ngày càng được giảm thiểu,chất lượng môi trường, hệ sinh thái và tính đa dạng sinh học đang được cải thiệnnhanh chóng qua từng năm.
Cũng như Việt Nam, nhiều phản ứng tức thời và gay gắt của các công ty thươngmại thủy sản lớn và có uy tín ở EU như Tập đoàn Findus và Tập đoàn Birds EyeIglo cho thấy việc làm này gây thiệt hại cho chính người tiêu dùng và các doanhnghiệp một số nước EU nhập khẩu và kinh doanh cá tra, nhất là trong thời kỳ hậukhủng hoảng tài chính đầy khó khăn hiện nay. Nó còn gây tổn hại đến quan hệthương mại giữa Việt Nam và các nước EU, gây khó khăn nghiêm trọng cho đời sốngcủa hàng vạn gia đình nông dân nuôi cá và người lao động trong các xí nghiệp chếbiến thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Những thông tin không chính xác và lỗi thời đó cũng có thể sẽ làm giảm lòngtin của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Việt Nam vào tính khách quan, trungthực và minh bạch của Tổ chức WWF.
Việt Nam hoàn toàn chung tay với Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên trongnhững hành động có hiệu quả nhằm thực hiện các mục tiêu bảo vệ môitrường, tài nguyên sinh thái, bảo vệ quyền tồn tại và phát triển bền vững củathế giới động thực vật phong phú của hành tinh trong bối cảnh biến đổikhí hậu đang là thách thức ngày càng gay gắt trên quy mô toàn cầu.
Hiệp hộiVASEP đề nghị WWF Toàn cầu yêu cầu các tổ chức thành viên của mình ở châu Âukhẩn trương xem xét lại ý kiến đánh giá, công bố công khai hệ tiêu chí, các chỉsố đánh giá của chuyên gia tư vấn về quản lý sản xuất cá tra của Việt Nam vàtiến hành sửa chữa những sai lỗi trong việc hướng dẫn người tiêu dùng châu Âu./.
Ngọc Dung (Vietnam+)
