Hiện nay, hơn 20km dọc hai bên bờ sông Krông Nô bị sạt lở nghiêm trọng, đe dọađời sống của hàng ngàn người dân sống ven sông thuộc huyện Krông Nô (tỉnh ĐắkNông) và huyện Lắk, Krông A Na (tỉnh Đắk Lắk).
Bị sạt lở mất đất nhiều nhất là xã Buôn Choáh - huyện Krông Nô (tỉnh ĐắkNông). Cả xã có hơn 200ha đất sản xuất nông nghiệp dọc bờ sông đã bị sạt lởxuống sông, hàng trăm hộ nghèo hoàn toàn trắng tay phải đi làm thuê kiếm sốngnơi khác.
Nguyên nhân chính gây sạt lở nghiêm trọng sông Krông Nô là do nước xả củaNhà máy thủy điện Buôn Tua Srah và nạn khai thác cát trái phép.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôncho biết từ khi Nhà máy thủy điện Buôn Tua Srah chạy hai tổ máy để phát điện thìlưu lượng nước tương ứng xả xuống hạ lưu tối đa lên đến hơn 200m3/giây, cao gấpnhiều lần lưu lượng nước bình thường, đã gây ngập úng.
Khi nhà máy đóng cửa thì mức nước hạ thấp đột ngột, làm thay đổi dòngchảy, nước sông dâng lên hạ xuống bất thường làm cho đất hai bờ sông sạt lở vìđất ở đây chủ yếu là đất cát, độ kết dính rất yếu.
Vùng bị sạt lở là đất màu mỡ, được nhân dân trồng ngô, lúa, đậu 2-3 vụnăng suất rất cao (ngô lai từ 12-14 tấn/vụ, lúa từ 6-10 tấn/vụ). Ngoài ra, mộtsố công trình đã hoặc đang đứng trước nguy cơ bị cuốn trôi là kênh tưới và nhàtrạm của các trạm bơm Đắk Rền (được đầu tư 55 tỷ đồng), Buôn Choáh (đầu tư 45 tỷđồng), hiện nay chỉ còn cách bờ sông chưa tới 1m so với 50m cách đây 1 năm.
Ngành nông nghiệp tỉnh Đắk Nông có nhiều công văn kiến nghị các cấp thẩmquyền có giải pháp cấp bách chống sạt lở sông Krông Nô để bảo vệ tính mạng ngườidân nhưng đến thời điểm này vẫn chưa ó giải pháp nào chính thức.
Hàng ngày, trên dòng sông này có khoảng vài chục xà lan có lắp máy hút cáthoạt động. Việc khai thác cát trái phép với khối lượng lớn đã làm cho đất haibên bờ sông bị sạt lở, sụt lún rất nghiêm trọng, đồng thời đe dọa đến tính mạngcủa hàng ngàn người dân trong khu vực.
Người dân mong rằng, chính quyền hai địa phương cần có sự phối hợp với cáccơ quan chức năng tìm giải pháp hữu hiệu, nhanh chóng thực hiện các biện phápchống sạt lở dòng sông Krông Nô, bảo vệ an toàn tính mạng người dân./.
Bị sạt lở mất đất nhiều nhất là xã Buôn Choáh - huyện Krông Nô (tỉnh ĐắkNông). Cả xã có hơn 200ha đất sản xuất nông nghiệp dọc bờ sông đã bị sạt lởxuống sông, hàng trăm hộ nghèo hoàn toàn trắng tay phải đi làm thuê kiếm sốngnơi khác.
Nguyên nhân chính gây sạt lở nghiêm trọng sông Krông Nô là do nước xả củaNhà máy thủy điện Buôn Tua Srah và nạn khai thác cát trái phép.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôncho biết từ khi Nhà máy thủy điện Buôn Tua Srah chạy hai tổ máy để phát điện thìlưu lượng nước tương ứng xả xuống hạ lưu tối đa lên đến hơn 200m3/giây, cao gấpnhiều lần lưu lượng nước bình thường, đã gây ngập úng.
Khi nhà máy đóng cửa thì mức nước hạ thấp đột ngột, làm thay đổi dòngchảy, nước sông dâng lên hạ xuống bất thường làm cho đất hai bờ sông sạt lở vìđất ở đây chủ yếu là đất cát, độ kết dính rất yếu.
Vùng bị sạt lở là đất màu mỡ, được nhân dân trồng ngô, lúa, đậu 2-3 vụnăng suất rất cao (ngô lai từ 12-14 tấn/vụ, lúa từ 6-10 tấn/vụ). Ngoài ra, mộtsố công trình đã hoặc đang đứng trước nguy cơ bị cuốn trôi là kênh tưới và nhàtrạm của các trạm bơm Đắk Rền (được đầu tư 55 tỷ đồng), Buôn Choáh (đầu tư 45 tỷđồng), hiện nay chỉ còn cách bờ sông chưa tới 1m so với 50m cách đây 1 năm.
Ngành nông nghiệp tỉnh Đắk Nông có nhiều công văn kiến nghị các cấp thẩmquyền có giải pháp cấp bách chống sạt lở sông Krông Nô để bảo vệ tính mạng ngườidân nhưng đến thời điểm này vẫn chưa ó giải pháp nào chính thức.
Hàng ngày, trên dòng sông này có khoảng vài chục xà lan có lắp máy hút cáthoạt động. Việc khai thác cát trái phép với khối lượng lớn đã làm cho đất haibên bờ sông bị sạt lở, sụt lún rất nghiêm trọng, đồng thời đe dọa đến tính mạngcủa hàng ngàn người dân trong khu vực.
Người dân mong rằng, chính quyền hai địa phương cần có sự phối hợp với cáccơ quan chức năng tìm giải pháp hữu hiệu, nhanh chóng thực hiện các biện phápchống sạt lở dòng sông Krông Nô, bảo vệ an toàn tính mạng người dân./.
Trần Hữu Hiếu (TTXVN/Vietnam+)
