Sudan ngày 9/6 đã tuyên bố ngừng chín thỏa thuận an ninhkinh tế, trong đó có thỏa thuận dầu mỏ mà nước này ký với Nam Sudan hồi tháng Ba vừa qua.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Thông tin Sudan Ahmed Bilal Osman nói: "Chúng tôi sẽ chấm dứt toàn bộ chín thỏa thuận, không chỉ liên quan đến dầu mỏ với Nam Sudan," song khẳng định Khartoum tiếp tục cam kết có quan hệ tốt đẹp với nước láng giềng thù địch và "có thể sẽ khôi phục quan hệ hợp tác nếu Juba nghiêm túc trong việc thực hiện chín thỏa thuận nói trên."

[Sudan ngăn chặn tuyến xuất khẩu dầu của Nam Sudan]

Cùng ngày, Giám đốc Cơ quan Tình báo Sudan Mohammed Atta đã cáo buộc Nam Sudan tiếp tục hậu thuẫn lực lượng phiến quân Mặt trận Cách mạng, lần gần đây nhất là hôm 7/6 khi các xe chở nhiên liệu tiếp tế cho nhóm phiến quân Phong trào Giải phóng Nhân dân Bắc Sudan (SPLM-N) tại bang Nam Kordofan xuất phát từ Nam Sudan.

Ông Atta cũng cho rằng quân nổi dậy Sudan có các trại huấn luyện tại Nam Sudan và được nước láng giềng này cung cấp vũ khí, đạn dược, chăm sóc y tế và giấy thông hành.

Theo các quan chức Sudan, lệnh đóng cửa tuyến đường ống xuất khẩu dầu có thể sẽ kéo dài 60 ngày.

Tuy nhiên, ông Atta cho biết Nam Sudan có toàn quyền bán số dầu đã được vận chuyển tới cảng Sudan sau khi hoàn trả lệ phí trung chuyển còn nợ cho Khartoum.

Trước đó, tại một cuộc họp báo diễn ra cùng ngày, Nam Sudan cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với nước láng giềng phía Bắc bất chấp việc đóng cửa tuyến đường ống xuất khẩu dầu mỏ của Nam Sudan theo mệnh lệnh ngày 8/6 của Tổng thống Sudan Omar al-Bashir.

Bộ trưởng Thông tin Nam Sudan Barnaba Marial Benjamin khẳng định nước này sẽ "tiếp tục thực hiện các điều khoản của thỏa thuận hợp tác," đồng thời cảnh báo Khartoum về nguy cơ nổ đường ống dẫn dầu chính từ mỏ dầu Palouge nếu đóng cửa quá nhanh.

 Trong khi đó, người phát ngôn các lực lượng vũ trang Nam Sudan đã cáo buộc quân đội Sudan đã vượt qua khu phi quân sự giữa hai nước và tiến vào bang Thượng Nile của Nam Sudan.

Khartoum và Juba đã nhất trí nối lại hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Nam Sudan thông qua các đường ống dẫn dầu của Sudan như một phần của việc thực hiện các thỏa thuận hợp tác, được ký tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia năm 2012.

Trong cuộc đàm phán tại Ethiopia cuối tháng Ba vừa qua, hai nước đã đạt được thỏa thuận về kế hoạch nối lại hoạt động xuất khẩu dầu cũng như thực hiện tám thỏa thuận quan trọng khác.

Kể từ khi hai nước nối lại các hoạt động dầu khí hồi tháng Năm vừa qua, khoảng 6 triệu thùng dầu đã được bơm qua hệ thống đường ống dẫn của Sudan.

Nếu hoạt động xuất khẩu dầu mỏ được khôi phục bình thường, mỗi ngày sẽ có từ 250.000 đến 350.000 thùng dầu được bơm từ Nam Sudan qua Sudan, đem lại hàng tỷ USD doanh thu cho hai quốc gia đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế này.

Tuy nhiên, Khartoum lâu nay vẫn cáo buộc Nam Sudan huận thuẫn phiến phân tại các bang Nam Kordofan, Blue Nile và Dafour, điều mà Juba luôn bác bỏ./.

(TTXVN)