Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh với sự giúp đỡ của Cục lưu trữ văn phòng Trung ương Đảngđã tìm thấy và tiến hành trưng bày nhiều tài liệu, trong đó có văn bản đầu tiênvà duy nhất có bút tích của ông Ngô Gia Tự, nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh củaông. Tài liệu trưng bày gồm "Ngọ báo Hà Thành tháng 3 năm 1930", Nghị quyết ĐôngDương cộng sản Đảng và 20 tư liệu, hồi ký do các đồng chí lão thành cách mạngtrước đây cùng hoạt động, bị tù đày cùng ông Ngô Gia Tự kể lại. Trong số đó có"Bản trả lời thẩm vấn tại tòa án Bắc Ninh" vào năm 1931 - văn bản đầu tiên vàcho đến nay được coi là duy nhất có bút tích (chữ ký) của ông. Tài liệu này cho biết từ ngày 9/1-24/1/1931, ông Ngô Gia Tự đã ba lần phải trảlời thẩm vấn trước phòng dự thẩm của tòa án Bắc Ninh. Quan dự thẩm tòa án BắcNinh lúc đó là Bùi Bằng Đoàn chủ tọa, phó chánh án ngồi ghế biện lý, quan lục sựlà Chu Toàn Chữ, thư ký Hoàng Bá Gia, thời gian thẩm vấn bắt đầu là 13 giờ chiềungày mồng 9 tháng Giêng năm 1931. Toàn văn những câu hỏi của biện lý, câu trả lời của ông Ngô Gia Tự được ghithành biên bản theo mẫu đã in sẵn bằng chữ Pháp, mỗi văn bản là một lần thẩmvấn, trang cuối đều có chữ ký của 3 người gồm Bùi Bằng Đoàn, Hoàng Bá Gia và NgôGia Tự. Nội dung trả lời thẩm vấn của ông Ngô Gia Tự cơ bản theo yêu cầu những câu hỏimà quan tòa và lục sự đưa ra về họ, tên, quê quán, hoạt động. Trả lời về nămsinh, thân phụ của mình, ông Ngô Gia Tự nói khác so với những tài liệu đã côngbố. Ông nói: "Tên tôi là Ngô Gia Tự, tức Ngô Sỹ Quyết, 22 tuổi, con ông Ngô Tác Tầnvà bà Nguyễn Thị Bảy". Khi trả lời, đồng chí Ngô Gia Tự đã rất khôn khéo vàcương quyết phủ nhận những gì chúng áp đặt theo hướng có lợi để khai thác hòngtruy bắt những đồng đội khác. "Tôi đã rời khỏi Bắc Kỳ đi Nam Kỳ cuối tháng 7 năm 1929. Chỉ sau khi đến Nam Kỳtôi mới tham gia Đảng cộng sản. Từ đó tôi không hoạt động gì ở Bắc Kỳ. Tôi kiênquyết không thừa nhận một hành động gì người ta định gán tội cho tôi. Không phảitôi là người lập ra Cộng sản. Cộng sản chính là do thời thế tạo nên, nghĩa là dosự áp bức, bóc lột của chủ nghĩa Tư Bản thế giới làm hại đến quyền lợi của thợthuyền và dân cày tạo nên", Ngô Gia Tự đã nói như vậy. Sau khi bị đưa ra thẩm vấn ở tòa án Bắc Ninh, rồi bị đưa vào giam ở Hỏa Lò (HàNội), Ngô Gia Tự và nhiều đồng đội khác đã dũng cảm lên án chế độ thực dân. Khi bị thực dân Pháp đưa ra xét xử tại tòa đại hình Sài Gòn (tháng 5/1933), NgôGia Tự và nhiều đồng đội khác đều có tiếng nói đanh thép, kiên quyết, dũng cảmđấu tranh vạch mặt kẻ thù. Tài liệu trả lời thẩm vấn và chữ ký của ông Ngô Gia Tự tại tòa án Bắc Ninh gópphần quan trọng vào việc nghiên cứu sâu sắc thêm về tiểu sử và sự nghiệp cáchmạng của vị lãnh tụ tiền bối, xuất sắc của Đảng và nhân dân Việt Nam./.
Ngô Gia Tự (1908-1935) là một đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam. Ông sinh tại làng Tam Sơn, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1927, ông tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu, Trung Quốc. Năm 1929, ông tham gia thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ. Đến cuối năm 1930, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn và đày ra Côn Đảo vào tháng 5 năm 1933. Ông bị mất tích trong một chuyến vược ngục đầu năm 1935 cùng với các bạn tù khác. |
Đàm Dũng (Vietnam+)
