Một nhà máy thuộc Rosatom. (Nguồn: world-nuclear-news.org)
Truyền thông Australia đưa tin Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev hoan nghênh các cuộc đàm phán "rất hứa hẹn" về việc bán các lò phản ứng nổi do Nga sản xuất cho các quốc gia Đông Nam Á. Đây được coi là một động thái cạnh tranh với hoạt động xuất khẩu năng lượng của Australia sang khu vực này.
Nhật báo The Australian dẫn lời ông Medvedev trên tờ Bangkok Post nói rằng Công ty hạt nhân thuộc sở hữu nhà nước của Nga, Rosatom, rất muốn thực hiện các thỏa thuận với các quốc gia thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Trong khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) tại Thái Lan, ông Medvedev cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra với một số nước ASEAN về việc xây dựng các trung tâm mới về khoa học và công nghệ hạt nhân. Ông Medvedev nói các đối tác của Nga đang quan tâm đến việc xây dựng các nhà máy hạt nhân nổi, một lĩnh vực rộng lớn và rất hứa hẹn, giúp phát triển các khu vực xa xôi.
Cùng với việc thúc đẩy năng lượng hạt nhân trong khu vực, Nga đã tiếp cận các cơ sở lưu trữ khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) lớn ở Nhật Bản, điều mà các nhà phân tích của Australia lo ngại có thể cho phép Nga thách thức xuất khẩu khí đốt của Australia sang Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Nga cũng đang tăng cường xuất khẩu than cho các đối tác truyền thống của Australia, bán than cốc cho tập đoàn thép Tata của Ấn Độ.
Ông Medvedev khẳng định châu Á đã mang đến những cơ hội cho Nga, và Nga đang đóng một vai trò mang tính xây dựng trong khu vực mà không có “các tối hậu thư” hay sử dụng vũ lực. Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Nga cho biết Nga sẽ phối hợp tăng cường an ninh hàng hải trong khu vực, thúc đẩy các cuộc tập trận hải quân chung và hỗ trợ các hoạt động quản lý nghề cá.
["Thiên Nga đen" cản trở sự ổn định của thị trường năng lượng thế giới]
Nhận định về những động thái trên của Nga, Bộ trưởng Tài nguyên Australia, Matt Canavan, cho rằng xuất khẩu năng lượng của Australia sang khu vực phải đối mặt với mối đe dọa cạnh tranh mạnh nhất kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Ông nói rằng Australia không chỉ đang phải đối mặt với xuất khẩu khí đốt tăng từ Mỹ, mà còn phải đối mặt với sự cạnh tranh của một nước Nga đang trỗi dậy, muốn tìm cách mở rộng thị trường xuất khẩu tài nguyên.
Chuyên gia về Nga của Đại học Quốc gia Australia, tiến sỹ Elizabeth Buchanan, nói rằng Australia đang phải đối mặt với nguy cơ mất các khách hàng năng lượng lớn và sự hiện diện quân sự lớn hơn của Nga trong khu vực. Bà Buchanan nhận định việc cử ông Medvedev tới dự Hội nghị thượng đỉnh khu vực quan trọng cho thấy nước Nga coi trọng khu vực này trong bối cảnh Moskva thúc đẩy tầm nhìn của mình về một khu vực Đại Á-Âu (Greater Eurasia).
Bà Buchanan cho rằng thị trường năng lượng ASEAN là "chìa khóa" cho các kế hoạch chiến lược của Nga trong khu vực. Sau việc bán trang thiết bị quân sự, công nghệ hạt nhân và tiềm năng năng lượng là trọng tâm của thương mại Nga-ASEAN.
Tiến sỹ Buchanan còn cho rằng Tầm nhìn Đại Á-Âu cung cấp cho các quốc gia ASEAN một lựa chọn thay thế cho cho việc tìm kiếm các thỏa thuận song phương với Bắc Kinh trong khuốn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).
Theo bà Buchanan, Australia nên quan tâm tới lợi ích của Nga ở ASEAN. Năm 2018, trao đổi thương mại giữa Nga và ASEAN đạt gần 20 tỷ AUD (gần 14 tỷ USD)./.
