Theo một nghiên cứu công bố ngày 23/9, hiện tượng El Nino mạnh bất thường trong năm nay có thể khiến thế giới ghi nhận thêm tới 451.000 ca tử vong do nắng nóng trong giai đoạn từ tháng 6/2026 đến hết tháng 2/2027, so với số ca tử vong dự kiến trong một năm thông thường.
Báo cáo của Phòng Thí nghiệm Tác động Khí hậu (Climate Impact Lab), thuộc Đại học Chicago (Mỹ), cho biết El Nino năm nay đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu, kéo theo nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và thiếu nước.
Theo nghiên cứu, nhiệt độ trên đất liền trong thời gian El Nino có thể cao hơn khoảng 1,2 độ C so với mức thông thường, khiến số ngày nắng nóng cực đoan tăng 44%.
Các nhà nghiên cứu kết hợp dự báo nhiệt độ theo mùa với dữ liệu về tác động của nhiệt độ cao đến tỷ lệ tử vong tại hơn 24.000 khu vực trên toàn thế giới.
Số ca tử vong tăng thêm được tính bằng cách so sánh số người tử vong do nắng nóng trong điều kiện El Nino với mức dự kiến nếu nhiệt độ tương đương mức trung bình của 30 năm qua.
Các nước nghèo, vốn có nguy cơ cao hơn do hạn chế về điều hòa không khí, nguồn nước ổn định và hệ thống y tế, được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại khu vực Sahel ở châu Phi, gồm Nigeria, Sudan, Niger và Cộng hòa Chad, số ca tử vong do nắng nóng tăng thêm có thể lên tới 66.800 ca trong giai đoạn 6 tháng. Riêng Nigeria được dự báo có thêm 31.400 ca và Sudan 17.600 ca.
Tại Đông Nam Á, các nhà nghiên cứu dự báo Philippines, Việt Nam, Thái Lan và Campuchia có thể ghi nhận tổng cộng thêm khoảng 19.400 ca tử vong. Indonesia được dự báo có thêm 19.300 ca, Ấn Độ 15.800 ca và Brazil 13.300 ca.
Nhà kinh tế học Michael Greenstone, đồng sáng lập Climate Impact Lab và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết nguy cơ tử vong do nắng nóng có thể kéo dài sau tháng 2/2027, ngay cả khi El Nino được dự báo kết thúc vào thời điểm này.
Theo ông, tác động của hiện tượng thời tiết này có thể tiếp tục được cảm nhận đến mùa Hè năm sau, đặc biệt tại các khu vực ở Bắc bán cầu như Ấn Độ và Pakistan.
Báo cáo cho rằng các chính phủ có thể triển khai ngay nhiều biện pháp nhằm giảm số ca tử vong, như xây dựng hệ thống cảnh báo nắng nóng, mở các trung tâm tránh nóng và điểm cung cấp nước, tăng cường bảo vệ người lao động ngoài trời, nâng công suất bệnh viện và tiếp cận có mục tiêu với người cao tuổi cùng các nhóm dễ bị tổn thương.
Các tác giả cũng đề xuất bố trí nguồn tài chính trước khi các đợt nắng nóng nghiêm trọng xảy ra để kịp thời triển khai nguồn lực.
El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên, song sự kiện mạnh bất thường năm nay diễn ra trong bối cảnh Trái Đất đã nóng lên do biến đổi khí hậu do con người gây ra, qua đó làm gia tăng nguy cơ từ các đợt nắng nóng cực đoan.
Climate Impact Lab nhận định điều kiện nhiệt độ trong đợt El Nino này có thể tương tự những gì biến đổi khí hậu được dự báo sẽ tạo ra phổ biến hơn trong khoảng 20 năm tới.
Theo các nhà nghiên cứu, vì vậy, El Nino năm nay có thể được xem như một “bức bưu thiếp từ tương lai,” cho thấy những gì có thể xảy ra khi nhiệt độ hiện nay trở thành mức bình thường.
Đây cũng là cơ hội để các nhà hoạch định chính sách xác định những khu vực cần ưu tiên hành động khẩn cấp nhằm giảm số ca tử vong trong những tháng tới./.