Ngày 21/9, Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia đăng cai Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), tuyên bố sẽ thúc đẩy “trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm với khí hậu” và yêu cầu các tập đoàn công nghệ vận hành các trung tâm dữ liệu bằng năng lượng sạch sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu tại hội nghị diễn ra vào tháng 11 tới.
Phát biểu bên lề Tuần lễ Khí hậu thường niên đang diễn ra tại New York (Mỹ), Chủ tịch COP31 kiêm Bộ trưởng Khí hậu Thổ Nhĩ Kỳ, ông Murat Kurum nhấn mạnh hội nghị sắp tới sẽ giải quyết trực diện những lo ngại ngày càng tăng về sự bùng nổ của AI, cũng như "dấu chân carbon" khổng lồ do công nghệ này tạo ra.
Ông Kurum khẳng định đã đến lúc các chính phủ cần chủ động thiết lập những quy chuẩn rõ ràng, cần thẳng thắn thảo luận về mức tiêu thụ năng lượng gia tăng của AI, đồng thời yêu cầu các công ty công nghệ phải minh bạch về mức sử dụng năng lượng và bắt buộc vận hành bằng nguồn năng lượng sạch.
Ban tổ chức COP31 cho biết đang phối hợp với một cơ quan của Liên hợp quốc để xây dựng một bản “cam kết chính trị” về việc ứng dụng AI nhằm hỗ trợ các mục tiêu khí hậu toàn cầu. Dự thảo cam kết này dự kiến sẽ được công bố trước thềm hội nghị. Bên cạnh đó, một sáng kiến khác cũng sẽ được triển khai nhằm giới thiệu các dự án thí điểm minh chứng cho việc ứng dụng AI có trách nhiệm trên thực tế.
Bản cam kết mang tính chất tự nguyện, nằm trong khuôn khổ "chương trình hành động song song" của nước chủ nhà và không yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối của gần 200 quốc gia thành viên như tại các phiên đàm phán chính thức.
Tại hội nghị COP31 diễn ra ở thành phố Antalya vào tháng 11, một cơ chế điều hành đặc thù đã được thiết lập, cụ thể là Australia giữ vai trò chủ trì các cuộc đàm phán chính trị chính thức, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhận vai trò nước chủ nhà tổ chức và định hình chương trình nghị sự bên lề.
Bên cạnh vấn đề AI, Thổ Nhĩ Kỳ cũng thúc đẩy các sáng kiến quan trọng khác như kiểm soát khí thải từ rác thải, nâng cao năng lực chống chịu khí hậu cho các đô thị và đẩy mạnh điện khí hóa.
Trọng tâm nổi bật trong chương trình nghị sự của nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ là mục tiêu điện khí hóa "35x35" - hướng tới việc nâng tỷ trọng điện năng đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu lên 35% vào năm 2035, thông qua việc thay thế các thiết bị sử dụng trực tiếp nhiên liệu hóa thạch như hệ thống sưởi bằng khí đốt và phương tiện chạy bằng dầu diesel, bằng các giải pháp chạy điện.
Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý rằng tiến trình điện khí hóa chỉ thực sự phát huy hiệu quả giảm phát thải nếu lượng điện năng bổ sung được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện Mặt Trời.
Hiện các quốc gia vẫn tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc xung quanh lộ trình chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch - nguyên nhân chính gây tình trạng nóng lên toàn cầu.
Giới quan sát nhận định khó có thể kỳ vọng vào một bước đột phá lớn đối với vấn đề hóc búa này khi các cuộc đàm phán chính thức của COP31 bắt đầu khởi động vào ngày 9/11 tới./.
Các nước kém phát triển thống nhất lập trường chung trước thềm COP31
Nhóm 44 nước kém phát triển đặt ưu tiên vào việc bảo đảm tài chính khí hậu, thúc đẩy các biện pháp thích ứng và hỗ trợ những quốc gia chịu tổn thất, thiệt hại nặng nề do biến đổi khí hậu.
