Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Hội đồng và Nghị viện châu Âu ngày 12/5 đã đạt được thỏa thuận về bộ quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích của những người trưởng thành dễ bị tổn thương trong các tình huống xuyên biên giới trên khắp Liên minh châu Âu (EU).
Theo nội dung thỏa thuận, các quy định mới hướng tới việc bảo vệ những người không còn khả năng tự đưa ra quyết định và cần sự hỗ trợ, như người mắc bệnh Alzheimer hoặc các bệnh lý suy giảm nhận thức khác, đang được người thân hoặc người giám hộ hợp pháp chăm sóc.
Các lĩnh vực được bảo vệ bao gồm quản lý tài sản, chăm sóc y tế và chuyển nơi sinh sống sang quốc gia thành viên khác.
Đạo luật mới nhằm đồng bộ hóa pháp luật EU với Công ước La Haye về Bảo vệ Người trưởng thành, qua đó bảo đảm quyền tự chủ và quyền tự do di chuyển của các đối tượng dễ bị tổn thương trong toàn liên minh.
Quy định cũng làm rõ thẩm quyền xét xử trong các vụ việc xuyên biên giới, xác định dựa trên nơi cư trú thường xuyên, quốc tịch hoặc nơi có tài sản của người liên quan. Đồng thời, người trong cuộc được quyền lựa chọn tòa án giải quyết vụ việc nếu có mối liên hệ rõ ràng với cơ quan tài phán được chọn.
Về công nhận và thực thi, các biện pháp bảo vệ được ban hành tại một quốc gia thành viên sẽ được tự động công nhận tại các nước khác trong EU, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến việc đảm bảo quyền trình bày ý kiến của người bị ảnh hưởng.
Các văn bản pháp lý như giấy tờ công chứng cũng được thừa nhận giá trị tương đương giữa các quốc gia thành viên.
Quy định mới cũng đề cập đến “chỉ định nơi cư trú,” yêu cầu cơ quan chức năng phải ưu tiên lợi ích, ý chí và nguyện vọng của người cần bảo vệ khi quyết định nơi sinh sống, kể cả trong trường hợp chuyển đến quốc gia EU khác.
Tuy nhiên, các quốc gia thành viên có quyền từ chối tiếp nhận nếu không đồng ý với quyết định này.
Bên cạnh đó, EU sẽ áp dụng “Chứng nhận hỗ trợ và đại diện châu Âu” nhằm giúp người giám hộ dễ dàng chứng minh thẩm quyền của mình tại các quốc gia thành viên khác, qua đó giảm bớt rào cản pháp lý trong thực tiễn.
Phát biểu thay mặt quốc gia giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Tư pháp và Trật tự công cộng Cộng hòa Cyprus Costas Fytiris cho rằng thỏa thuận khẳng định nguyên tắc bảo đảm phẩm giá và quyền tự chủ cho người dễ bị tổn thương, đồng thời đảm bảo các lựa chọn hợp pháp của họ được công nhận trong toàn EU.
Sau khi được phê chuẩn, quy định sẽ có hiệu lực sau 20 ngày kể từ khi công bố và được triển khai trong vòng 24 tháng.
Theo EU, số người cần hỗ trợ ra quyết định đang gia tăng do già hóa dân số, với dự báo đến năm 2050, người trên 65 tuổi bị khuyết tật sẽ tăng 77%. Trong khi đó, việc di chuyển và sinh sống xuyên biên giới ngày càng phổ biến khiến nhu cầu về một khuôn khổ pháp lý thống nhất trở nên cấp thiết hơn.
Hiện, có 13 quốc gia thành viên EU phê chuẩn Công ước La Haye và EU kêu gọi các nước còn lại sớm tham gia nhằm hoàn thiện hệ thống bảo vệ đồng bộ trên toàn liên minh./.