Ngày 20/10, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Trong số đó, quy định nêu rõ danh mục 18 loại cây cấm trồng trên địa bàn thành phố gồm Bã đậu (vông đồng); bồ hòn; bồ kết; cao su; cô ca cảnh; bông gòn; lòng mức (các loại); mã tiền; me keo; ô đầu (củ gấu tàu); dướng; xiro; sưng Nam bộ, sơn lu; tỏi độc; thông thiên; trúc đào; trứng cá; dâu da.
Cùng với đó, quy định cũng nêu rõ danh mục 33 loại cây xanh được trồng trên đường và khu vực công cộng gồm ban trắng; ban tím (ban hoàng hậu); bàng lá nhỏ (bàng đài loan); bằng lăng; chà là; chiêu liêu; chuông vàng; cọ dầu; dầu rái; giáng hương cầu gai (hương vườn); hoàng lan; kèn hồng; lát hoa; lộc vừng; long não; muồng hoàng yến; muồng hoa đào; muồng ngủ; ngọc lan; nhội; Osaka (đậu san hô đỏ); phong linh; phượng vĩ; quếch (gội trắng); sang lẻ; sảng nhung (sang); sao đen; sấu; cơm nguội (sếu); sưa đỏ; thàn mát; vàng anh; xoài.
Cũng theo quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố, đối với chủng loại cây khác, tiếp tục nghiên cứu, rà soát, lựa chọn loài cây phù hợp để bổ sung vào trong danh mục.
Đối với chủng loại cây du nhập từ nước ngoài phải có nguồn gốc xuất xứ và xin ý kiến cơ quan chuyên môn trước khi trồng thử nghiệm để đánh giá bổ sung vào trong danh mục, đảm bảo không ảnh hưởng đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng và cảnh quan đô thị.
Trước đó, ngày 15/9, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội vừa ký phê duyệt Đề án quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo đề án, thành phố Hà Nội có hơn 1.000 tuyến với nhiều chủng loại cây và sự phân bố khác nhau theo tính chất tuyến đường, văn hóa lịch sử-tính chất này đặc biệt quan trọng đối với khu vực nội đô và nội đô lịch sử.
Định hướng quy hoạch hệ thống cây xanh đô thị cho các tuyến phố chính tại khu vực trung tâm Hà Nội, được phân chia thành 6 nhóm tuyến đặc trưng gồm: tuyến phố ký ức, tuyến hồ xanh di sản, tuyến chính trị-nghi lễ, tuyến văn hóa-cư trú nội đô, tuyến thương mại-dịch vụ và các trục giao thông lớn- cửa ngõ. Cụ thể, nhóm tuyến phố ký ức (Khu vực Ba Đình-Hoàn Kiếm) là những tuyến đường mang đậm dấu ấn lịch sử với hệ thống cây cổ thụ đặc trưng.
Được định hướng bảo tồn và phát huy giá trị cảnh quan lịch sử. Các loài cây chủ đạo là những cây bóng mát lâu năm như sấu, nhội, thàn mát, quếch, sao đen.
Việc trồng cây được phân đoạn theo từng tuyến để tạo bản sắc riêng. Bên cạnh tầng cây cao, hệ thống cây xanh được tổ chức đa tầng gồm cây leo (mai hoàng yến, sử quân tử, đai vàng) và cây bụi, hoa thấp (lài tây, lan rẻ quạt, chuỗi ngọc, nguyệt quế…), tạo nên không gian xanh phong phú.
Phố Phan Đình Phùng duy trì bản sắc với cây sấu (đoạn Mai Xuân Thưởng - Cửa Bắc) và cây nhội (đoạn Cửa Bắc-Hàng Đậu). Tầng thấp được định hướng trồng thảm cỏ nhung hoặc các loại cây cảnh như lài tây, nguyệt quế để tạo không gian xanh mát, yên bình.
Phố Hoàng Diệu định hướng trồng chủ đạo cây quếch và thàn mát. Đặc biệt, dải phân cách sẽ được phối kết đa tầng với cây sang và chuông vàng, kết hợp các loại hoa rực rỡ như xác pháo, thu hải đường tạo điểm nhấn thị giác. Phố Điện Biên Phủ tập trung vào cây sang và sao đen. Không gian vỉa hè được tô điểm bằng các mảng hoa thời vụ và cây bụi thấp, tạo sự trang trọng cho tuyến phố cửa ngõ khu di tích.
Nhóm tuyến hồ xanh di sản (quanh Hồ Gươm và Hồ Tây) tập trung vào các loài cây có hoa, dáng đẹp để phục vụ du lịch và đi bộ. Khu vực Hồ Gươm (Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng) định hướng cây xanh tại đây ưu tiên bảo tồn và tôn vinh vẻ đẹp đặc trưng của không gian hồ, đồng thời tạo dựng hình ảnh mềm mại, hài hòa với cảnh quan hồ nước.
Các loài cây chủ đạo được lựa chọn gồm lộc vừng, sấu và bằng lăng là những loài cây gắn liền với ký ức đô thị Hà Nội, có hình thái đẹp và màu sắc đặc trưng theo mùa.
Hệ thống cây xanh được tổ chức theo hướng đa tầng, trong đó tầng cao là các hàng cây bóng mát tạo bóng râm và khung cảnh ổn định; tầng trung bổ sung các loài cây leo như mai hoàng yến, sử quân tử nhằm tăng tính mềm mại, duyên dáng cho không gian; tầng thấp ưu tiên các loại hoa theo mùa và cây cảnh trang trí, tạo điểm nhấn màu sắc linh hoạt, góp phần làm phong phú cảnh quan.
Đường Thanh Niên giữ vị thế là "con đường lãng mạn nhất" với cây phượng và ban trắng. Dải phân cách được thiết kế phức hợp nhiều tầng với tầng cao là ban, tầng trung là tường vi, mai hoa đăng, và tầng thấp là các mảng hoa rực rỡ. Hệ thống cây xanh hai bên hồ tạo nên một trục cảnh quan đặc sắc, vừa thơ mộng, vừa thoáng đãng, góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ và trải nghiệm không gian đô thị đặc trưng của Hà Nội.
Nhóm tuyến chính trị-nghi lễ ưu tiên sự uy nghiêm, trang trọng và bền vững. Đường Hùng Vương sử dụng cây dầu rái làm chủ đạo, kết hợp thảm cỏ nhung bên dưới, tạo không gian thoáng đãng, trang nghiêm. Đường Hoàng Văn Thụ định hướng cây xanh trên tuyến lựa chọn cây sang làm loài chủ đạo, đóng vai trò là cây bóng mát chính với tán rộng, hình thái đẹp, phù hợp với cảnh quan khu vực.
Hệ thống cây xanh được tổ chức theo hướng đơn giản nhưng hiệu quả, trong đó tầng cao là hàng cây sang trồng đều theo tuyến, tạo sự thống nhất và nhịp điệu không gian.
Tầng thấp được bố trí các loại cây bụi và cây cảnh như lài tây, lan rẻ quạt, chuỗi ngọc, nguyệt quế, ngâu, bạch trinh… kết hợp với các khóm cây như tường vi, mai vạn phúc, muồng lá lạc nhằm tăng tính thẩm mỹ và tạo lớp xanh nền.
Đường Nguyễn Tri Phương, cây sấu là lựa chọn chính cho vỉa hè. Dải phân cách được phối thêm cây sang và chuông vàng, tạo sự kết nối màu sắc giữa các tầng tán.
Nhóm tuyến Văn hóa-Cư trú nội đô tập trung cải thiện khí hậu và tạo bóng mát cho người dân. Đường Trần Hưng Đạo và Hai Bà Trưng duy trì hệ thống cây sấu và nhội. Tầng thấp bổ sung các loại cây có hương thơm hoặc hoa đẹp như nguyệt quế, ngâu, lan rẻ quạt.
Nguyễn Du có đặc trưng bởi cây sao đen (thay vì chỉ có hoa sữa như trước), tạo tầm vóc cao lớn và bóng mát bền vững. Đường Quán Sứ tập trung trồng sấu và bằng lăng, tạo cảnh quan đồng nhất với các mảng cây bụi thấp ở gốc cây.
Nhóm tuyến Thương mại-dịch vụ có đặc điểm lưu lượng giao thông và hoạt động kinh tế cao. Vì vậy, cây xanh được lựa chọn theo hướng vừa đảm bảo bóng mát vừa không cản trở tầm nhìn. Đường Bà Triệu và Phố Huế, cây chủ đạo là sấu, lộc vừng và lát hoa. Các bồn gốc cây được tận dụng để trồng cây cảnh lá màu như chuỗi ngọc, bạch trinh để giảm thiểu bụi và tiếng ồn.
Đường Cầu Giấy và Xuân Thủy là trục đường có đường sắt trên cao, do đó định hướng sử dụng cây bàng lá nhỏ và bằng lăng. Dải phân cách được thiết kế hiện đại với cau bụi, huỳnh liên và các loại hoa thời vụ để làm mềm không gian bê tông hóa.
Nhóm các trục giao thông lớn - cửa ngõ ưu tiên các loài cây có tán rộng, chịu hạn tốt và có màu sắc ấn tượng được định hướng tạo ấn tượng về cảnh quan đô thị hiện đại và quy mô lớn. Đường Võ Chí Công và Võ Nguyên Giáp sử dụng các loài cây quý và đẹp như giáng hương, long não, dầu rái. Dải phân cách được đầu tư mạnh mẽ với kèn hồng, chuông vàng, chà là và ban trắng, tạo nên những "đường hoa" rực rỡ đón khách từ sân bay vào trung tâm.
Đại lộ Thăng Long với không gian cực rộng, tuyến đường này sử dụng các cụm cây lớn như sang, lát hoa, xoài trên vỉa hè. Dải phân cách giữa được điểm xuyết bằng cọ dầu, phong linh và chà là, tạo vẻ đẹp hiện đại, hùng vĩ của một trục cao tốc đô thị. Đường Nguyễn Trãi định hướng thay thế bằng cây giáng hương để tạo bóng mát và giá trị kinh tế, thẩm mỹ cao, kết hợp với các tầng cây bụi đa dạng dưới chân cầu cạn.
Quy hoạch hướng tới tổ chức cây xanh theo cấu trúc đa tầng, đa tán, kết hợp giữa cây bóng mát, cây hoa, cây bụi và thảm cỏ. Mỗi tuyến phố đều có loài cây chủ đạo riêng, góp phần tạo bản sắc cảnh quan, đồng thời đảm bảo các yêu cầu về sinh thái, thẩm mỹ và công năng đô thị./.
Hà Nội cắt tỉa hoa sữa trên nhiều tuyến phố, giảm mùi hương nồng