Ngày 13/3 tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã tổ chứcHội nghị Ban Chấp hành mở rộng góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (Dựthảo).
Bên cạnh những nội dung cơ bản về chế độ chính trị, bộ máy nhà nước, pháthuy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng và hoànthiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, hội nghị đã tập trung thảo luận vềcác vấn đề phụ nữ, gia đình, trẻ em, bình đẳng giới và vai trò, vị trí của tổchức Hội.
Đa số ý kiến khẳng định, Dự thảo đã cơ bản kế thừa các quy định hiện hànhvà thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng, các vấn đề lớn trong Cương lĩnhxây dựng đất nước, các văn kiện và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứXI của Đảng. Tán thành và đánh giá cao nhiều quy định trong Dự thảo liên quanđến vấn đề phụ nữ, gia đình, trẻ em, bình đẳng giới, nhiều ý kiến cho rằng về cơbản các quy định này đã được kế thừa, bổ sung theo nguyên tắc bình đẳng và đượcquan tâm hơn.
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Thanh Hòa, qua tổnghợp ý kiến đóng góp, thảo luận của các cấp Hội và phụ nữ cơ sở, nổi lên một sốvấn đề được các tầng lớp phụ nữ quan tâm, đặc biệt là vấn đề liên quan đến phụnữ và bình đẳng giới thể hiện trong Điều 27 của Dự thảo. Nhiều ý kiến đề nghịgiữ lại trong Điều này một số quy định tại Điều 63 Hiến pháp năm 1992, nhằm vừabảo đảm bình đẳng giới vừa tạo điều kiện cho phụ nữ thực hiện vai trò làm mẹ,tái tạo nòi giống, nguồn nhân lực của đất nước.
Đồng thời, sửa đổi theo hướng: Không chỉ lao động nữ có quyền hưởng cácchế độ thai sản như Hiến pháp hiện hành, mà đó là quyền của phụ nữ bởi ngoài laođộng nữ còn có nữ nông dân, chị em nội trợ, buôn bán nhỏ... Đặc biệt, đề nghị cóquy định phụ nữ sinh con đúng chính sách dân số có quyền được hưởng chế độ thaisản hoặc được Nhà nước hỗ trợ bằng nhiều hình thức; có chính sách tổ chức việcđóng bảo hiểm thai sản tự nguyện...
Mặt khác, Dự thảo quy định nam, nữ bình đẳng và có quyền ngang nhau nhưngtrên thực tế, để thực hiện, cần có cơ hội và cơ hội đến với nam-nữ không nhưnhau do những khác biệt về thiên chức. Do đó, Nhà nước cần tạo điều kiện, cơ hộinhư thế nào cho phù hợp với đặc thù giới tính của phụ nữ.
Liên quan đến các nội dung này, các ý kiến đề nghị bổ sung quy định: Hưởngchế độ thai sản là quyền của phụ nữ. Nhà nước có chính sách hỗ trợ phụ nữ khisinh con không kể là phụ nữ có quan hệ lao động hay không. Nhà nước, xã hội vàgia đình tạo cơ hội để phụ nữ thực hiện quyền bình đẳng, tham gia quản lý lãnhđạo. Lao động nam, nữ làm việc có giá trị ngang nhau thì tiền lương, tiền công,bảo hiểm xã hội như nhau. Công dân nam, nữ có trách nhiệm chia sẻ, hỗ trợ nhautrong gia đình và ngoài xã hội.
Việc sửa lại Điều 27 theo hướng trên nhằm khẳng định nguyên tắc bình đẳngkhông chỉ có quyền (khía cạnh pháp luật) mà còn phải bảo đảm về cơ hội (khíacạnh thực tế) cho nam, nữ trên tất cả các lĩnh vực, làm cơ sở cho việc cụ thểhóa trong các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành; phù hợp với các Công ướcquốc tế về lao động mà Việt Nam là thành viên. Mặt khác, khẳng định nguyên tắchợp tác, chia sẻ của công dân để gánh nặng công việc không dồn lên một người;mỗi người đều có điều kiện thực hiện đầy đủ quyền con người, quyền công dân củamình; khẳng định đặc thù của phụ nữ và mối liên hệ đặc biệt giữa phụ nữ và trẻem.
Thực tế đã chứng minh nếu những vấn đề của nam, nữ không được quan tâm mộtcách hợp lý theo hướng bảo đảm hài hòa cả quyền và cơ hội cho mỗi người phù hợpvới giới tính, sẽ có nguy cơ tạo nên khoảng cách mà bất lợi luôn nghiêng về phụnữ và trẻ em gái. Các ý kiến nhấn mạnh: Khi các quy định về phụ nữ và trẻ em gáiđược quan tâm trong Điều này sẽ khẳng định quyền bảo đảm sinh sản an toàn củaphụ nữ; giảm bớt gánh nặng công việc cho phụ nữ; bảo đảm cơ hội để phụ nữ thựchiện tốt thiên chức của mình.
Đề cập vấn đề gia đình và trẻ em, các ý kiến đồng tình cao đề nghị giữ cácquy định của điều 64 trong Hiến pháp hiện hành: Gia đình là tế bào của xã hộinhằm khẳng định vai trò của gia đình, nhất là trong tình hình hiện nay. Bên cạnhđó là những quy định mang giá trị truyền thống tốt đẹp như cha mẹ phải có tráchnhiệm nuôi dạy con trở thành những công dân tốt, con cháu phải có bổn phận kínhtrọng, chăm sóc cha mẹ ông bà.
Đa số ý kiến cho rằng, quy định như Dự thảo dễ dẫn đến hiểu không đúng vềhôn nhân, ảnh hưởng đến giá trị tốt đẹp của gia đình. Đồng thời, đề xuất nghiêncứu bổ sung thêm một số quy định để khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của giađình, trách nhiệm của Nhà nước và công dân đối với việc xây dựng, giữ gìn và bảođảm tính bền vững của gia đình.
Về Điều 40 của Dự thảo, các ý kiến đề nghị nghiên cứu thiết kế bảo đảm đầyđủ cả 4 nhóm quyền của trẻ em (quyền sống, quyền phát triển, quyền tham gia vàquyền được bảo vệ). Đồng thời, giữ lại quy định của Điều 66 về thanh niên và bổsung thêm “người chưa thành niên.” Sau khi bổ sung, Điều này nên có 4 khoản quyđịnh về trẻ em, người chưa thành niên, thanh niên và quy định chung về các hànhvi nghiêm cấm, trong đó nhấn mạnh việc nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới tính.
Bàn về quy định tại Điều 62 Dự thảo, một số ý kiến cho rằng cần thể hiệnđầy đủ hơn các khía cạnh liên quan đến trách nhiệm của Nhà nước, xã hội, giađình và công dân đối với người mẹ và trẻ em và đề nghị bổ sung 2 quy định: Nhànước và xã hội có trách nhiệm bảo đảm cơ hội bình đẳng và hỗ trợ các điều kiệntheo đặc thù giới tính để phụ nữ thực hiện tốt quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ côngdân và thiên chức người mẹ. Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm tạo cơhội và hỗ trợ điều kiện để trẻ em, nhất là trẻ em gái phát triển toàn diện, bảođảm thực hiện tốt vai trò người công dân, người mẹ, người cha trong tương lai.
Một trong những vấn đề cũng được nhiều đại biểu quan tâm góp ý là về vaitrò, vị trí của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam. Các ý kiến cho rằng, Hội Liênhiệp phụ nữ Việt Nam vừa là tổ chức chính trị xã hội, đại diện chăm lo, bảo vệquyền và lợi ích hợp của các tầng lớp phụ nữ Việt Nam, đồng thời đại diện chohơn một nửa dân số, có vai trò đặc biệt trong việc tái tạo nguồn nhân lực quốcgia.
Do đó, cần nghiên cứu bổ sung thêm một điều quy định về Hội, với tráchnhiệm tham gia xây dựng, đề xuất, phản biện, giám sát chính sách, pháp luật vàđoàn kết,vận động phụ nữ thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân. Vịtrí, trách nhiệm của Hội nếu được thể hiện rõ trong Hiến pháp sẽ bảo đảm cơ hộicho Hội tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ cho phụ nữ có chất lượng và hiệu quảhơn.
Cũng trong chiều 13/3, Ban Chấp hành mở rộng Trung ương Hội Liên hiệp phụnữ Việt Nam đã cho ý kiến đóng góp về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)./.
Bên cạnh những nội dung cơ bản về chế độ chính trị, bộ máy nhà nước, pháthuy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng và hoànthiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, hội nghị đã tập trung thảo luận vềcác vấn đề phụ nữ, gia đình, trẻ em, bình đẳng giới và vai trò, vị trí của tổchức Hội.
Đa số ý kiến khẳng định, Dự thảo đã cơ bản kế thừa các quy định hiện hànhvà thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng, các vấn đề lớn trong Cương lĩnhxây dựng đất nước, các văn kiện và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứXI của Đảng. Tán thành và đánh giá cao nhiều quy định trong Dự thảo liên quanđến vấn đề phụ nữ, gia đình, trẻ em, bình đẳng giới, nhiều ý kiến cho rằng về cơbản các quy định này đã được kế thừa, bổ sung theo nguyên tắc bình đẳng và đượcquan tâm hơn.
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Thanh Hòa, qua tổnghợp ý kiến đóng góp, thảo luận của các cấp Hội và phụ nữ cơ sở, nổi lên một sốvấn đề được các tầng lớp phụ nữ quan tâm, đặc biệt là vấn đề liên quan đến phụnữ và bình đẳng giới thể hiện trong Điều 27 của Dự thảo. Nhiều ý kiến đề nghịgiữ lại trong Điều này một số quy định tại Điều 63 Hiến pháp năm 1992, nhằm vừabảo đảm bình đẳng giới vừa tạo điều kiện cho phụ nữ thực hiện vai trò làm mẹ,tái tạo nòi giống, nguồn nhân lực của đất nước.
Đồng thời, sửa đổi theo hướng: Không chỉ lao động nữ có quyền hưởng cácchế độ thai sản như Hiến pháp hiện hành, mà đó là quyền của phụ nữ bởi ngoài laođộng nữ còn có nữ nông dân, chị em nội trợ, buôn bán nhỏ... Đặc biệt, đề nghị cóquy định phụ nữ sinh con đúng chính sách dân số có quyền được hưởng chế độ thaisản hoặc được Nhà nước hỗ trợ bằng nhiều hình thức; có chính sách tổ chức việcđóng bảo hiểm thai sản tự nguyện...
Mặt khác, Dự thảo quy định nam, nữ bình đẳng và có quyền ngang nhau nhưngtrên thực tế, để thực hiện, cần có cơ hội và cơ hội đến với nam-nữ không nhưnhau do những khác biệt về thiên chức. Do đó, Nhà nước cần tạo điều kiện, cơ hộinhư thế nào cho phù hợp với đặc thù giới tính của phụ nữ.
Liên quan đến các nội dung này, các ý kiến đề nghị bổ sung quy định: Hưởngchế độ thai sản là quyền của phụ nữ. Nhà nước có chính sách hỗ trợ phụ nữ khisinh con không kể là phụ nữ có quan hệ lao động hay không. Nhà nước, xã hội vàgia đình tạo cơ hội để phụ nữ thực hiện quyền bình đẳng, tham gia quản lý lãnhđạo. Lao động nam, nữ làm việc có giá trị ngang nhau thì tiền lương, tiền công,bảo hiểm xã hội như nhau. Công dân nam, nữ có trách nhiệm chia sẻ, hỗ trợ nhautrong gia đình và ngoài xã hội.
Việc sửa lại Điều 27 theo hướng trên nhằm khẳng định nguyên tắc bình đẳngkhông chỉ có quyền (khía cạnh pháp luật) mà còn phải bảo đảm về cơ hội (khíacạnh thực tế) cho nam, nữ trên tất cả các lĩnh vực, làm cơ sở cho việc cụ thểhóa trong các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành; phù hợp với các Công ướcquốc tế về lao động mà Việt Nam là thành viên. Mặt khác, khẳng định nguyên tắchợp tác, chia sẻ của công dân để gánh nặng công việc không dồn lên một người;mỗi người đều có điều kiện thực hiện đầy đủ quyền con người, quyền công dân củamình; khẳng định đặc thù của phụ nữ và mối liên hệ đặc biệt giữa phụ nữ và trẻem.
Thực tế đã chứng minh nếu những vấn đề của nam, nữ không được quan tâm mộtcách hợp lý theo hướng bảo đảm hài hòa cả quyền và cơ hội cho mỗi người phù hợpvới giới tính, sẽ có nguy cơ tạo nên khoảng cách mà bất lợi luôn nghiêng về phụnữ và trẻ em gái. Các ý kiến nhấn mạnh: Khi các quy định về phụ nữ và trẻ em gáiđược quan tâm trong Điều này sẽ khẳng định quyền bảo đảm sinh sản an toàn củaphụ nữ; giảm bớt gánh nặng công việc cho phụ nữ; bảo đảm cơ hội để phụ nữ thựchiện tốt thiên chức của mình.
Đề cập vấn đề gia đình và trẻ em, các ý kiến đồng tình cao đề nghị giữ cácquy định của điều 64 trong Hiến pháp hiện hành: Gia đình là tế bào của xã hộinhằm khẳng định vai trò của gia đình, nhất là trong tình hình hiện nay. Bên cạnhđó là những quy định mang giá trị truyền thống tốt đẹp như cha mẹ phải có tráchnhiệm nuôi dạy con trở thành những công dân tốt, con cháu phải có bổn phận kínhtrọng, chăm sóc cha mẹ ông bà.
Đa số ý kiến cho rằng, quy định như Dự thảo dễ dẫn đến hiểu không đúng vềhôn nhân, ảnh hưởng đến giá trị tốt đẹp của gia đình. Đồng thời, đề xuất nghiêncứu bổ sung thêm một số quy định để khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của giađình, trách nhiệm của Nhà nước và công dân đối với việc xây dựng, giữ gìn và bảođảm tính bền vững của gia đình.
Về Điều 40 của Dự thảo, các ý kiến đề nghị nghiên cứu thiết kế bảo đảm đầyđủ cả 4 nhóm quyền của trẻ em (quyền sống, quyền phát triển, quyền tham gia vàquyền được bảo vệ). Đồng thời, giữ lại quy định của Điều 66 về thanh niên và bổsung thêm “người chưa thành niên.” Sau khi bổ sung, Điều này nên có 4 khoản quyđịnh về trẻ em, người chưa thành niên, thanh niên và quy định chung về các hànhvi nghiêm cấm, trong đó nhấn mạnh việc nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới tính.
Bàn về quy định tại Điều 62 Dự thảo, một số ý kiến cho rằng cần thể hiệnđầy đủ hơn các khía cạnh liên quan đến trách nhiệm của Nhà nước, xã hội, giađình và công dân đối với người mẹ và trẻ em và đề nghị bổ sung 2 quy định: Nhànước và xã hội có trách nhiệm bảo đảm cơ hội bình đẳng và hỗ trợ các điều kiệntheo đặc thù giới tính để phụ nữ thực hiện tốt quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ côngdân và thiên chức người mẹ. Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm tạo cơhội và hỗ trợ điều kiện để trẻ em, nhất là trẻ em gái phát triển toàn diện, bảođảm thực hiện tốt vai trò người công dân, người mẹ, người cha trong tương lai.
Một trong những vấn đề cũng được nhiều đại biểu quan tâm góp ý là về vaitrò, vị trí của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam. Các ý kiến cho rằng, Hội Liênhiệp phụ nữ Việt Nam vừa là tổ chức chính trị xã hội, đại diện chăm lo, bảo vệquyền và lợi ích hợp của các tầng lớp phụ nữ Việt Nam, đồng thời đại diện chohơn một nửa dân số, có vai trò đặc biệt trong việc tái tạo nguồn nhân lực quốcgia.
Do đó, cần nghiên cứu bổ sung thêm một điều quy định về Hội, với tráchnhiệm tham gia xây dựng, đề xuất, phản biện, giám sát chính sách, pháp luật vàđoàn kết,vận động phụ nữ thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân. Vịtrí, trách nhiệm của Hội nếu được thể hiện rõ trong Hiến pháp sẽ bảo đảm cơ hộicho Hội tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ cho phụ nữ có chất lượng và hiệu quảhơn.
Cũng trong chiều 13/3, Ban Chấp hành mở rộng Trung ương Hội Liên hiệp phụnữ Việt Nam đã cho ý kiến đóng góp về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)./.
Thanh Hòa (TTXVN)
