Theo số liệu vừa công bố của Chính phủ Nhật Bản, kinh tế nước này quýIV/2011 đã giảm 2,3% so với cùng kỳ năm 2010, tồi tệ hơn mức dự báo giảm 1,4%của các nhà kinh tế, do xuất khẩu giảm sút vì chịu ảnh hưởng của trận lụt nghiêmtrọng ở Thái Lan, triển vọng ảm đạm của nền kinh tế thế giới và cuộc khủng hoảngnợ công châu Âu.
Số liệu kinh tế quý IV/2011 cũng cho thấy sự chật vật của Chính phủ NhậtBản trong việc khôi phục nền kinh tế lớn thứ ba thế giới sau trận động đất-sóngthần hồi tháng 3/2011, trong bối cảnh nước này đối mặt với sức ép của đồng yêntăng giá, mặc dù Tokyo đã nhấn mạnh sự sụt giảm này chỉ là tạm thời và động lựctăng trưởng của nền kinh tế vẫn còn.
Báo cáo sơ bộ trên được đưa ra giữa lúc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản(BOJ) bắt đầu cuộc họp 2 ngày để thảo luận chính sách tiền tệ. Giới phân tíchcho rằng BOJ có thể chịu sức ép từ các chính trị gia đòi nới lỏng hơn nữa chínhsách tiền tệ. Trong cả năm 2011, kinh tế Nhật Bản đã giảm 0,9% so với năm 2010,năm giảm đầu tiên trong 2 năm qua.
Nhà kinh tế trưởng Masaaki Kanno của JPMorgan Securities Japan Co., nhậnxét sự suy giảm GDP do lũ lụt ở Thái Lan, vốn gây thiệt hại nặng nề cho các nhàsản xuất Nhật Bản, hầu như đã được dự đoán trước.
Tuy nhiên, ông Kanno cho rằng bất ngờ chủ yếu đến từ sự giảm chi tiêu củachính phủ và sự chậm chễ trong tái thiết khu vực Đông Bắc bị động đất-sóng thầnđã trút gánh nặng lên GDP. Ông cảnh báo thời gian phục hồi của kinh tế Nhật Bảncó thể bị chậm lại nếu ngân sách tái thiết không được thực hiện theo kế hoạch.
Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Nhật Bản giảm 3,1%, với kim ngạch xuấtsang châu Âu và châu Á giảm đáng kể. Xuất khẩu ôtô và linh kiện điện tử, trongđó có linh kiện bán dẫn, giảm mạnh nhất. Theo các quan chức Nhật Bản, trận lũlụt ở Thái Lan đã gây thiệt hại đáng kể cho các nhà sản xuất ôtô và công ty côngnghệ cao của Nhật Bản hoạt động tại nước này.
Cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu đã tác động tiêu cực tới kinh doanh vàtiêu dùng ở khu vực này. Nhật Bản thường xuất khẩu các linh kiện chủ chốt sangcác nền kinh tế khác như vùng lãnh thổ Đài Loan, Hàn Quốc và Singapore… và nhữngnền kinh tế này tạo ra các sản phẩm hoàn chỉnh để tiêu thụ ở châu Âu.
Ngoài ra, việc đồng yên tăng giá lên mức kỷ lục 75,32 yên/1 USD vào ngày31/10/2011 đã “phủ bóng đen” lên lợi nhuận của các nhà xuất khẩu Nhật Bản vàbuộc chính phủ nước này phải can thiệp vào thị trường tiền tệ để giảm bớt đàtăng giá của đồng yên. Các dữ liệu được công bố trước đó cho thấy Nhật Bản năm2011 đã chịu thâm hụt thương mại lần đầu tiên trong vòng 31 năm qua.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích nhận định kinh tế Nhật Bản sẽ tăng trưởngtrở lại trong quý I/2012, nhờ xuất khẩu phục hồi và chính phủ tăng chi tiêu chotái thiết.
Minh Sơn (TTXVN/Vietnam+)