Sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, lãnh đạo nhiều nước và tổ chức quốc tế đã bày tỏ kỳ vọng cục diện chính trị mới tại Washington sẽ mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác, cải thiện quan hệ với Mỹ và giải quyết các vấn đề quốc tế.
Tuy nhiên, một số đối tác cũng khẳng định sẽ không thay đổi lập trường trong các vấn đề song phương, đặc biệt là đàm phán thương mại.
Kết quả bầu cử giúp đảng Dân chủ có thêm quyền hạn trong việc ngăn chặn các dự luật và trì hoãn việc phê chuẩn các đề cử nhân sự của Tổng thống Donald Trump, qua đó tạo ra những thay đổi đáng kể trong tương quan quyền lực tại Washington.
Tại Đức, Thủ tướng Friedrich Merz tỏ ra thận trọng về khả năng chính sách của chính quyền Mỹ sẽ thay đổi sau bầu cử. Ông cho rằng trong 2 năm qua, Tổng thống Trump phần lớn điều hành đất nước thông qua các sắc lệnh hành pháp, thay vì dựa vào Quốc hội, và xu hướng này có thể tiếp tục trong thời gian tới.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul bày tỏ hy vọng tương quan lực lượng mới tại Quốc hội Mỹ sẽ tạo điều kiện thúc đẩy các sáng kiến nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ông nhận định sự phối hợp giữa Mỹ và châu Âu có thể mở ra cơ hội mới để thúc đẩy các nỗ lực giải quyết những cuộc xung đột này.
Tại Tây Ban Nha, Thủ tướng Pedro Sanchez cho rằng thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ phản ánh xu hướng suy giảm của các lực lượng cực hữu trên thế giới. Nhà lãnh đạo này nhận định làn sóng cực hữu không còn tiếp tục mở rộng mà đang có dấu hiệu suy yếu.
Về phía Nga, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moskva hy vọng Tổng thống Trump sẽ tiếp tục các nỗ lực thúc đẩy hòa bình sau cuộc bầu cử. Ông nhấn mạnh nhà lãnh đạo Mỹ vẫn đang thực hiện các quyền hạn của mình và bày tỏ mong muốn những nỗ lực giải quyết xung đột sẽ được duy trì.
Tại Nam Phi, Tổng thống Cyril Ramaphosa nhận định kết quả bầu cử Mỹ có thể báo hiệu “một kỷ nguyên mới trong quan hệ quốc tế," đồng thời mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng giữa Pretoria và Washington. Ông bày tỏ hy vọng hai nước sẽ tìm được tiếng nói chung trong các vấn đề địa chính trị, thương mại và đầu tư.
Trong khi đó, tại Canada, Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ Dominic LeBlanc khẳng định kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ sẽ không làm thay đổi lập trường của Ottawa trong các cuộc đàm phán thương mại với Washington.
Ông đánh giá kết quả bầu cử “rất đáng chú ý," nhưng không tác động đáng kể đến trọng tâm và công việc của Chính phủ Canada. Ông LeBlanc cho biết sẽ tiếp tục trao đổi với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer về vấn đề này trong những ngày tới.
Tại Liên minh châu Âu (EU), Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas bày tỏ hy vọng Quốc hội Mỹ khóa mới sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine và gia tăng sức ép đối với Nga. Bà nhấn mạnh châu Âu và Mỹ cần phối hợp với nhau nhằm thúc đẩy việc chấm dứt cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.
Về phần mình, Thủ tướng Andy Burnham cho rằng việc Tổng thống Trump tuyên bố chấp nhận kết quả bầu cử tạo cơ hội để cộng đồng quốc tế tăng cường đoàn kết, tập trung giải quyết những vấn đề đang ảnh hưởng đến đời sống người dân, đặc biệt là chi phí sinh hoạt.
Trong cuộc bầu cử Mỹ giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Giới quan sát nhận định việc kiểm soát cả hai viện giúp đảng Dân chủ gia tăng ảnh hưởng đối với hoạt động lập pháp, giám sát chính quyền và xem xét các đề cử nhân sự cấp cao.
Ngược lại, đảng Cộng hòa mất lợi thế đa số tại Quốc hội, khiến chương trình nghị sự của Nhà Trắng đối mặt với nhiều trở ngại hơn trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.
Kết quả này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong tương quan quyền lực tại chính trường Mỹ. Tuy nhiên, công tác kiểm phiếu và chứng nhận kết quả tại các bang vẫn chưa hoàn tất./.