Các nhà khoa học Israel và quốc tế vừa phát hiện một cơ chế bất ngờ cho thấy u hắc tố (melanoma) - dạng ung thư da nguy hiểm nhất - có thể vô hiệu hóa hệ miễn dịch của cơ thể. Phát hiện này được kỳ vọng sẽ mở ra hướng điều trị mới hiệu quả hơn trong tương lai.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 325.000 ca u hắc tố mới được chẩn đoán và khoảng 57.000 người tử vong vì căn bệnh này, khiến melanoma trở thành loại ung thư da gây chết người nhiều nhất.
Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Cell, chỉ ra rằng các tế bào melanoma tiết ra những cấu trúc siêu nhỏ dạng “bong bóng” gọi là các túi ngoại bào (extracellular vesicles - EVs). Các túi này có khả năng làm tê liệt các tế bào miễn dịch vốn có nhiệm vụ nhận diện và tiêu diệt khối u.
Công trình do Giáo sư Carmit Levy, Khoa Di truyền học và Hóa sinh người tại Trường Y và Khoa học Sức khỏe Gray thuộc Đại học Tel Aviv, chủ trì, với sự hợp tác của nhiều trung tâm nghiên cứu và bệnh viện hàng đầu tại Israel, Mỹ và châu Âu.
U hắc tố hình thành khi các tế bào sản sinh sắc tố da phân chia không kiểm soát. Khi bệnh tiến triển, các tế bào ung thư có thể xâm lấn sâu hơn vào da và lan sang các cơ quan khác thông qua máu và hệ bạch huyết.
Trước đây, nhóm của Giáo sư Levy đã phát hiện melanoma giải phóng các EV kích thước lớn, gọi là melanosome, giúp ung thư lan rộng. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy vai trò nguy hiểm hơn nhiều: Các túi này còn trực tiếp vô hiệu hóa tế bào miễn dịch.
Trong quá trình thí nghiệm, các nhà khoa học phát hiện trên bề mặt EV có một phân tử đặc biệt có thể gắn với thụ thể chỉ xuất hiện trên một số tế bào lympho - những tế bào miễn dịch có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư. Khi liên kết này xảy ra, các tế bào lympho bị “đóng băng” hoạt động, thậm chí bị tiêu diệt.
Giáo sư Levy cho biết về bản chất, ung thư đang "bắn" các túi ngoại bào này vào hệ miễn dịch, khiến các tế bào phòng vệ không thể làm nhiệm vụ.
Theo bà, phát hiện này mở ra hai hướng điều trị tiềm năng: Tăng cường khả năng kháng cự của tế bào miễn dịch trước sự tấn công của melanoma, hoặc ngăn chặn các túi ngoại bào gắn vào tế bào miễn dịch, qua đó khiến khối u bị phơi bày và dễ bị tiêu diệt hơn.
Giáo sư Levy nhấn mạnh phát hiện này có thể mang ý nghĩa lớn trong việc phát triển các liệu pháp điều trị ung thư da mới, hiệu quả hơn./.