Theo thống kê mới nhất của Sở Tài nguyên-Môi trường tỉnh Thái Nguyên, toàn tỉnhhiện có hơn 100 mỏ, điểm mỏ khoáng sản đã được cấp giấy phép khai thác, trong đócó 7 mỏ khoáng sản làm nguyên liệu xi măng, 37 mỏ vật liệu thông thường, chủ yếulà mỏ khai thác đá, cát sỏi.
Công tác quản lý tài nguyên khoáng sản thời gian qua đã có chuyển biến tíchcực nhưng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế như quản lý quy hoạch khai thác sử dụng tàinguyên, khoáng sản chưa tốt, vẫn còn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép,gây thất thoát tài nguyên, thất thu ngân sách, tác động xấu đến môi trường.
Đặc biệt, một số doanh nghiệp trong quá trình tổ chức khai thác mỏ chưa quantâm đúng mức đến việc đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động. Qua khảo sátthực tế tại một số mỏ khai thác đá làm vật liệu xây dựng hiện nay, nguy cơ mấtan toàn lao động trong quá trình khai thác, sản xuất càng được thấy rõ.
Từ phản ánh của người dân, chúng tôi đã đến xóm Trung Sơn, xã Quang Sơn, huyệnĐồng Hỷ - nơi gần kề với Mỏ đá Quang Sơn thuộc Công ty cổ phần đá ốp lát và vậtliệu xây dựng Thái Nguyên đúng vào thời điểm nổ mìn. Không có hiệu lệnh báo độngnguy hiểm, chỉ sau mấy tiếng hú hét của công nhân gọi nhau vài chục giây là mìnnổ ầm ầm, đất đá bay rào rào.
Dù khai thác gần nhà dân, sử dụng vật liệu nổ nhưng không thấy bất kỳ dấuhiệu nào cho thấy đảm bảo an toàn cho khu vực dân cư. Ông Hoàng Văn Lâm - ở xómTrung Sơn cho biết: hôm trước khi cả gia đình đang ăn cơm thì mìn nổ, văng cảhòn đá to bằng cái bằng ấm tích xuyên qua mái nhà, rơi vào đúng mâm cơm làm cảnhà hú hồn. Ở khu vực mỏ này năm nào cũng có người chết liên quan đến tai nạnlao động, còn chuyện đá bay, đá lăn làm thiệt hại nhà cửa, hoa màu không còn làchuyện lạ.
Đó là ở khu vực có giấy phép khai thác đàng hoàng, còn tại các điểm khai thác"thổ phỉ" sự nguy hiểm còn tăng cao nhiều lần. Tại xóm Ó, xã Yên Lạc, huyện PhúLương có 5 điểm mỏ khai thác đá tự phát. Tại mỏ đá của ông chủ Sang, những ngườikhai thác thản nhiên khoan nổ ngay dưới vách đá đã bị cắt dựng đứng, bất chấpphía trên đỉnh đầu cao chừng 20-30m vách đá bị đánh vỉa nham nhở, lộ rõnhững vết nứt, những tảng đá to với nguy cơ ụp xuống đầu người bất kể lúc nào.
Nguy hiểm hơn, dù khai thác trái phép nhưng các chủ mỏ vẫn tìm được vật liệunổ công nghiệp để bóc tầng nên ở đây tiếng mìn nổ cũng sôi động chẳng kém côngtrường khai thác đá hợp pháp nào.
Ông Hoàng Công Tạo, Bí thư Đảng uỷ xã Yên Lạc thừa nhận, việc khai thác đátrái phép trên địa bàn đã diễn ra từ nhiều năm nay, năm nào xã cũng tiến hànhkiểm tra, riêng năm nay thì chưa kiểm tra được lần nào. Ông Tạo đọc cho phóngviên đích danh một số ông chủ mỏ "thổ phỉ" như ông Sang, ông Trọng, ôngNguyên...
Ban đầu ông Bí thư Đảng ủy xã chống chế là bà con khai thác để san lấp đườngthôn xóm nhưng sau đó ông lại cho biết thêm là họ bán cho các xã lân cận. Rõràng lãnh đạo địa phương đã biết rõ việc khai thác đá trái phép ở đây nhưngkhông hiểu vì lý do gì mà chưa ra tay ngăn chặn, xử lý.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Tuấn - Thanh tra Sở lao động, thươngbinh và xã hội tỉnh Thái Nguyên cho biết: Năm qua, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyêncó 5 vụ tai nạn lao động tại các mỏ đá, riêng ở Mỏ đá Quang Sơn đã xảy ra 2 vụlàm chết 2 người.
Qua kiểm tra công tác an toàn lao động tại các mỏ đá thì hầu hết các đơn vịmỏ đã cắt giảm chi phí đầu tư cho công tác an toàn lao động, việc cắt giảm khôngchỉ đơn thuần là không trang bị bảo hộ lao động, tập huấn an toàn lao động màcòn không thực hiện nghiêm túc quy trình khai thác theo quy định và thiết kế,trong khi bản thân người lao động hầu như không chấp hành quy định, kỹ thuật antoàn trong khai thác. Đáng ngại nhất là các chủ mỏ đều thuê hợp động lao độngtheo thời vụ.
Các cơ quan chức năng chỉ quản lý được khoảng 30 mỏ được cấp phép khai thácđá trên địa bàn, số mỏ khai thác trái phép thì công tác an toàn lao động gần nhưbị bỏ lửng. Cũng trong năm 2010, qua kiểm tra các điểm mỏ khai thác đá, Thanhtra Sở đã xử phạt 11 trường hợp vi phạm các quy định về an toàn lao động, xửphạt 20 triệu đồng... Rõ ràng mức phạt này chưa đủ sức răn đe với các chủ mỏ.
Hơn lúc nào hết, các cơ quan chức năng ở tỉnh Thái Nguyên cần nhanh chóng vàocuộc, siết chặt lại công tác đảm bảo an toàn lao động tại các mỏ khai thác đátrên địa bàn, tránh những thiệt hại đáng tiếc về người như vụ sập mỏ đá ở Lèn Cờ(Yên Thành, Nghệ An) vừa qua./.
Công tác quản lý tài nguyên khoáng sản thời gian qua đã có chuyển biến tíchcực nhưng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế như quản lý quy hoạch khai thác sử dụng tàinguyên, khoáng sản chưa tốt, vẫn còn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép,gây thất thoát tài nguyên, thất thu ngân sách, tác động xấu đến môi trường.
Đặc biệt, một số doanh nghiệp trong quá trình tổ chức khai thác mỏ chưa quantâm đúng mức đến việc đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động. Qua khảo sátthực tế tại một số mỏ khai thác đá làm vật liệu xây dựng hiện nay, nguy cơ mấtan toàn lao động trong quá trình khai thác, sản xuất càng được thấy rõ.
Từ phản ánh của người dân, chúng tôi đã đến xóm Trung Sơn, xã Quang Sơn, huyệnĐồng Hỷ - nơi gần kề với Mỏ đá Quang Sơn thuộc Công ty cổ phần đá ốp lát và vậtliệu xây dựng Thái Nguyên đúng vào thời điểm nổ mìn. Không có hiệu lệnh báo độngnguy hiểm, chỉ sau mấy tiếng hú hét của công nhân gọi nhau vài chục giây là mìnnổ ầm ầm, đất đá bay rào rào.
Dù khai thác gần nhà dân, sử dụng vật liệu nổ nhưng không thấy bất kỳ dấuhiệu nào cho thấy đảm bảo an toàn cho khu vực dân cư. Ông Hoàng Văn Lâm - ở xómTrung Sơn cho biết: hôm trước khi cả gia đình đang ăn cơm thì mìn nổ, văng cảhòn đá to bằng cái bằng ấm tích xuyên qua mái nhà, rơi vào đúng mâm cơm làm cảnhà hú hồn. Ở khu vực mỏ này năm nào cũng có người chết liên quan đến tai nạnlao động, còn chuyện đá bay, đá lăn làm thiệt hại nhà cửa, hoa màu không còn làchuyện lạ.
Đó là ở khu vực có giấy phép khai thác đàng hoàng, còn tại các điểm khai thác"thổ phỉ" sự nguy hiểm còn tăng cao nhiều lần. Tại xóm Ó, xã Yên Lạc, huyện PhúLương có 5 điểm mỏ khai thác đá tự phát. Tại mỏ đá của ông chủ Sang, những ngườikhai thác thản nhiên khoan nổ ngay dưới vách đá đã bị cắt dựng đứng, bất chấpphía trên đỉnh đầu cao chừng 20-30m vách đá bị đánh vỉa nham nhở, lộ rõnhững vết nứt, những tảng đá to với nguy cơ ụp xuống đầu người bất kể lúc nào.
Nguy hiểm hơn, dù khai thác trái phép nhưng các chủ mỏ vẫn tìm được vật liệunổ công nghiệp để bóc tầng nên ở đây tiếng mìn nổ cũng sôi động chẳng kém côngtrường khai thác đá hợp pháp nào.
Ông Hoàng Công Tạo, Bí thư Đảng uỷ xã Yên Lạc thừa nhận, việc khai thác đátrái phép trên địa bàn đã diễn ra từ nhiều năm nay, năm nào xã cũng tiến hànhkiểm tra, riêng năm nay thì chưa kiểm tra được lần nào. Ông Tạo đọc cho phóngviên đích danh một số ông chủ mỏ "thổ phỉ" như ông Sang, ông Trọng, ôngNguyên...
Ban đầu ông Bí thư Đảng ủy xã chống chế là bà con khai thác để san lấp đườngthôn xóm nhưng sau đó ông lại cho biết thêm là họ bán cho các xã lân cận. Rõràng lãnh đạo địa phương đã biết rõ việc khai thác đá trái phép ở đây nhưngkhông hiểu vì lý do gì mà chưa ra tay ngăn chặn, xử lý.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Tuấn - Thanh tra Sở lao động, thươngbinh và xã hội tỉnh Thái Nguyên cho biết: Năm qua, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyêncó 5 vụ tai nạn lao động tại các mỏ đá, riêng ở Mỏ đá Quang Sơn đã xảy ra 2 vụlàm chết 2 người.
Qua kiểm tra công tác an toàn lao động tại các mỏ đá thì hầu hết các đơn vịmỏ đã cắt giảm chi phí đầu tư cho công tác an toàn lao động, việc cắt giảm khôngchỉ đơn thuần là không trang bị bảo hộ lao động, tập huấn an toàn lao động màcòn không thực hiện nghiêm túc quy trình khai thác theo quy định và thiết kế,trong khi bản thân người lao động hầu như không chấp hành quy định, kỹ thuật antoàn trong khai thác. Đáng ngại nhất là các chủ mỏ đều thuê hợp động lao độngtheo thời vụ.
Các cơ quan chức năng chỉ quản lý được khoảng 30 mỏ được cấp phép khai thácđá trên địa bàn, số mỏ khai thác trái phép thì công tác an toàn lao động gần nhưbị bỏ lửng. Cũng trong năm 2010, qua kiểm tra các điểm mỏ khai thác đá, Thanhtra Sở đã xử phạt 11 trường hợp vi phạm các quy định về an toàn lao động, xửphạt 20 triệu đồng... Rõ ràng mức phạt này chưa đủ sức răn đe với các chủ mỏ.
Hơn lúc nào hết, các cơ quan chức năng ở tỉnh Thái Nguyên cần nhanh chóng vàocuộc, siết chặt lại công tác đảm bảo an toàn lao động tại các mỏ khai thác đátrên địa bàn, tránh những thiệt hại đáng tiếc về người như vụ sập mỏ đá ở Lèn Cờ(Yên Thành, Nghệ An) vừa qua./.
Hoàng Thảo Nguyên (TTXVN/Vietnam+)
