Một nghiên cứu quy mô lớn ở Anh cho thấy giai đoạn mãn kinh có liên quan đến những thay đổi trong não bộ tương tự như các biến đổi thường thấy ở bệnh Alzheimer, qua đó có thể góp phần lý giải việc phụ nữ có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ cao hơn nam giới.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Psychological Medicine, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu của gần 125.000 phụ nữ, trong đó có khoảng 11.000 người được chụp cộng hưởng từ (MRI) não. Kết quả cho thấy sự suy giảm chất xám tại một số vùng não liên quan đến trí nhớ và cảm xúc ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh.
Giáo sư Barbara Sahakian tại Đại học Cambridge, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh những vùng não xuất hiện thay đổi là những vùng thường bị ảnh hưởng trong bệnh Alzheimer.
Bà nhận định rằng mãn kinh có thể khiến phụ nữ dễ bị tổn thương hơn về lâu dài và có thể là một trong những yếu tố góp phần lý giải thực tế số ca sa sút trí tuệ ở nữ giới cao gần gấp đôi so với nam giới.
Các biến đổi được ghi nhận chủ yếu tại ba khu vực quan trọng của não, gồm hồi hải mã - đóng vai trò trung tâm trong học tập và ghi nhớ; vỏ não entorhinal - cần thiết cho việc hình thành ký ức và định hướng không gian; và vỏ não đai trước - liên quan đến khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc.
Nghiên cứu cũng cho thấy việc sử dụng liệu pháp thay thế hormone (HRT) không giúp ngăn chặn tình trạng suy giảm chất xám. Một số phụ nữ sử dụng HRT có biểu hiện sức khỏe tâm thần kém hơn, song nhiều trường hợp đã gặp vấn đề tâm lý trước khi được chỉ định điều trị.
Các nhà khoa học cho rằng hiện vẫn còn thiếu hiểu biết đầy đủ về tác động của mãn kinh và HRT đối với não bộ, trí nhớ và tâm trạng.
Đồng tác giả nghiên cứu, Tiến sỹ Christelle Langley nhấn mạnh cần quan tâm nhiều hơn không chỉ tới sức khỏe thể chất mà cả sức khỏe tinh thần của phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh, đồng thời khuyến khích việc chia sẻ và tìm kiếm hỗ trợ khi cần thiết.
Giáo sư Channa Jayasena, chuyên gia nội tiết tại Đại học Imperial College London, cho rằng tác động của HRT đối với sức khỏe não bộ trong giai đoạn mãn kinh vẫn là chủ đề còn nhiều tranh luận và cần thêm các nghiên cứu chuyên sâu. Theo ông, đây là vấn đề ảnh hưởng tới hàng triệu phụ nữ nên cần được theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.
Đại diện Hội Alzheimer tại Anh cho biết phụ nữ chiếm khoảng hơn 66% số người mắc bệnh Alzheimer tại nước này. Mặc dù chưa thể khẳng định chắc chắn mối liên hệ trực tiếp giữa các biến đổi não do mãn kinh và nguy cơ sa sút trí tuệ, nhưng nghiên cứu mới đã bổ sung thêm bằng chứng về tác động của mãn kinh đối với cấu trúc não.
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì lối sống lành mạnh như thường xuyên vận động, không hút thuốc và hạn chế sử dụng rượu bia có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ./.
Vì sao bệnh nhân ung thư hiếm khi mắc Alzheimer?
Nhóm nghiên cứu phát hiện ra tế bào ung thư tiết ra một loại protein có tên là Cystatin C, đóng vai trò như một "người hùng" giấu mặt trong cuộc chiến chống lại sự sa sút trí tuệ.
