Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Để chủ động phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ngày 16/11, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai ban hành văn bản 179/TWPCTT yêu cầu các tỉnh, thành phố theo dõi chặt chẽ thông tin dự báo khí tượng, thủy văn để chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; chỉ đạo vận hành tích nước hồ chứa hợp lý, bảo đảm nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và cấp nước dân sinh.

Các địa phương bảo đảm an toàn tuyệt đối đập, hồ chứa nước; thường xuyên kiểm kê nguồn nước trong công trình thủy lợi, thực hiện các giải pháp sử dụng nước tiết kiệm ngay từ đầu mùa khô, có kế hoạch phân phối nước hợp lý để bảo đảm sử dụng hiệu quả mùa khô năm 2018-2019.

Khi xảy ra hạn hán, thiếu hụt nước, phải ưu tiên cung cấp đầy đủ nước cho dân sinh, chăn nuôi và cây trồng lâu năm...

Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức xây dựng, rà soát kế hoạch phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn với các kịch bản về nguồn nước để sẵn sàng triển khai các giải pháp ứng phó phù hợp, nhất là phương án cấp nước phục vụ sản xuất Đông Xuân 2018-2019.

Đồng thời, điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với tình hình thiếu nước; tăng cường tổ chức nạo vét kênh mương, cửa lấy nước để khơi thông dòng chảy, đắp đập tạm ngăn mặn, lắp đặt các trạm bơm dã chiến để chủ động vận hành, tận dụng mọi nguồn nước, tránh thất thoát, lãng phí để phục vụ tốt sản xuất, dân sinh; thực hiện các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho lúa và cây trồng cạn.

[Đề nghị xả nước thủy điện ở thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia-Thu Bồn]

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trên cơ sở nhận định, dự báo khí tượng, thủy văn, tổ chức giám sát, dự báo xâm nhập mặn, nguồn nước; chỉ đạo xây dựng kế hoạch sử dụng nước hợp lý, cung cấp thông tin, kịp thời cảnh báo cho các địa phương và cơ quan liên quan để triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, điều chỉnh kế hoạch gieo trồng phù hợp với tình hình nguồn nước; chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, bảo đảm ổn định đời sống dân sinh và hiệu quả sản xuất.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các địa phương thống nhất kế hoạch điều tiết các hồ chứa thủy điện trên các lưu vực sông để phục vụ thủy lợi, bảo đảm cho sản xuất và dân sinh khi hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn xảy ra; hướng dẫn kỹ thuật thâm canh lúa theo hướng sử dụng tiết kiệm nước để đối phó hiệu quả với tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; chỉ đạo phòng trừ sâu bệnh trên lúa và rau màu.

Đặc biệt, chú ý xây dựng phương án vận hành phát điện các nhà máy thủy điện phù hợp, bảo đảm ưu tiên nước phục vụ dân sinh sản xuất nông nghiệp để phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn tại địa bàn các tỉnh khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên. Trường hợp cần thiết, đưa một số nhà máy thủy điện ở khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên ra ngoài thị trường điện cạnh tranh để thực hiện việc điều tiết nước các hồ chứa thủy điện phục vụ thủy lợi trong trường hợp hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

Bộ Thông tin và Truyền thông, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền, phổ biến kiến thức trên các phương tiện thông tin đại chúng để truyền tải thông tin, nâng cao ý thức về phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả đến các cấp chính quyền và người dân để chủ động thực hiện.

Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ, thường xuyên báo cáo kết quả thực hiện về Ban chỉ đạo; tổng hợp tình hình thiệt hại, đề xuất hỗ trợ của các địa phương báo cáo Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai.

Theo thông tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng ENSO được dự báo có khả năng sẽ chuyển sang trạng thái El Nino từ tháng 11/2018 đến những tháng đầu năm 2019. Theo đó, tổng lượng mưa từ tháng 11/2018 đến tháng 4/2019 trên cả nước phổ biến ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm, đặc biệt khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu hụt từ 20-50% so với trung bình nhiều năm; cảnh báo thiếu hụt lượng mưa ngay trong mùa mưa năm 2018.

Dòng chảy sông, suối ở khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%, Nam Trung Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm từ 30-60%, riêng tại các tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận có nguy cơ thiếu hụt trên 70%.

Thực tế, ở các khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và một số tỉnh Bắc Trung Bộ từ đầu năm 2018 đến nay, lượng mưa đã bị thiếu hụt so với trung bình nhiều năm. Dung tích trữ nước các hồ chứa thủy lợi của một số tỉnh đạt thấp; một số hồ chứa thủy điện tham gia bổ sung nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng có dung tích trữ thấp, dưới 30%./.