Thời gian vừa qua, qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng, trong đó có Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ, đã phát hiện nhiều lỗ hổng trong quy định pháp luật, các văn bản hướng dẫn cũng như quá trình tổ chức thực hiện, dẫn đến phát sinh nhiều khâu trung gian, đẩy giá thuốc và trang thiết bị y tế lên cao bất hợp lý.
Xung quanh vấn đề giá thuốc, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc phỏng vấn bên lề với Đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung - Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh.
- Hiện nay, có những nhóm thuốc có giá thành bị đẩy lên bất hợp lý do phải trải qua quá nhiều khâu trung gian. Trong câu chuyện về quản lý, theo đại biểu, để giải được bài toán giá thuốc khâu nào cần lưu ý nhất?
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung: Chúng ta không thể nói một cách dứt khoát khâu nào là khâu then chốt để can thiệp làm giảm giá thuốc, mà phải quản lý xuyên suốt từ giá đầu vào, nhập khẩu phân phối và bán lẻ. Điều quan trọng nhất là chúng ta phải có một cách nhìn đầy đủ, toàn diện, kể cả các khâu trung gian và giá thành trên thực tế.
Vấn đề giá thuốc hiện được rất nhiều người dân quan tâm. Trong thời gian vừa qua, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ đạo phải kiểm soát giá thuốc tận gốc, phải công khai minh bạch và loại bỏ các chi phí trung gian.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải cắt giảm các khâu trung gian không cần thiết trong lĩnh vực thuốc, trang thiết bị y tế, tương tự định hướng hoàn thiện cơ chế quản lý đối với một số lĩnh vực thiết yếu khác. Đồng thời, phải có các quy định đủ chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng các doanh nghiệp, các khâu trung gian bắt tay nhau chi phối thị trường, đẩy giá thuốc và trang thiết bị y tế lên cao bất hợp lý.
- Trong kỳ họp lần này, các đại biểu thảo luận bổ sung một số nội dung trong Luật dược sửa đổi. Xin ông cho biết làm thế nào để người dân được tiếp cận thuốc với giá hợp lý mà không ảnh hưởng đến nguồn cung?
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung: Có thể nhận thấy, để giảm được giá thuốc chúng ta phải tiến hành đồng bộ các giải pháp từ chính sách đến tổ chức triển khai. Tuy nhiên, việc giảm giá thuốc không thể thực hiện bằng mọi giá, mà phải hài hòa lợi ích của doanh nghiệp, bởi nếu chỉ chọn những đơn giá thấp nhất thì doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng và tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy nguồn cung.
Bên cạnh đó, chúng ta cần phải công khai minh bạch và phải liên thông giá thuốc đồng thời tăng cường kiểm tra những trường hợp tăng giá đột biến. Chỉ khi những giải pháp tổng thể được triển khai đồng bộ thì người dân mới có thể tiếp cận được thuốc đảm bảo chất lượng với giá hợp lý và thị trường luôn sẵn thuốc khi người bệnh cần.
- Dự thảo sửa đổi Luật Dược đề xuất cấm kinh doanh thuốc qua thương mại điện tử thực hiện thông qua livestream bán hàng. Theo ông, điểm mới này sẽ có những tác động như thế nào với các chính sách cụ thể, đến khả năng tiếp cận thuốc của dân?
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung: Tôi hoàn toàn ủng hộ với việc chúng ta cấm livestream để bán và quảng cáo thuốc. Nguyên nhân là do thuốc không phải là một hàng hóa thông thường, trong khi nếu sử dụng thuốc không theo chỉ định của y bác sỹ thì có thể gây hậu quả trực tiếp đến sức khỏe của mỗi một người dân.
Khi một người livestream để quảng cáo thuốc có thể xảy ra trường hợp nguy cơ họ thổi phồng các tác dụng thuốc và số lượng người chốt đơn rất nhiều, trong khi hoạt động livestream không thể kiểm soát được người mua có cần đơn thuốc hoặc là có bị chống chỉ định hay không. Do vậy, việc cấm kinh doanh thuốc qua thương mại điện tử thực hiện thông qua livestream bán hàng góp phần ngăn chặn tình trạng thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc trên không gian mạng.
Tuy nhiên, theo tôi, trong vấn đề cấm kinh doanh thuốc qua thương mại điện tử thực hiện thông qua livestream bán hàng, chúng ta cũng cần phải xác định đúng những trường hợp hợp lý để làm sao vẫn duy trì được một kênh phân phối thuốc trực tuyến hoàn toàn tuân thủ đúng theo pháp luật của Luật dược hiện hành. Đó là việc cho phép bán trực tuyến có điều kiện đối với các thuốc không phải kê đơn và cũng có những yêu cầu hết sức cụ thể đối với những loại thuốc phải kê đơn chỉ trong những trường hợp đặc biệt như trong tình huống cách ly y tế. Đây cũng là những nội dung đã được đề cập trong Luật.
Tôi hoàn toàn ủng hộ đề xuất cấm kinh doanh thuốc qua thương mại điện tử thực hiện thông qua livestream bán hàng để quảng cáo, tư vấn và chốt đơn. Bên cạnh đó, chúng ta vẫn có thể duy trì bán thuốc trực tuyến qua những cơ sở kinh doanh dược đảm bảo đầy đủ các điều kiện. Tuy nhiên, cơ quan quản lý phải làm rõ việc định danh được người bán, kiểm soát đơn và đảm bảo chất lượng việc bảo quản và truy xuất của các sản phẩm thuốc được bán và lưu hành trên thị trường.
Đặc biệt, tôi cho rằng các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng phải có trách nhiệm xử lý những vi phạm và nếu chúng ta làm được như vậy thì người dân rất thuận tiện trong việc tiếp cận thuốc hợp pháp và họ được bảo vệ tốt hơn.
Xin trân trọng cảm ơn đại biểu!./.