Bộ Y tế đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý thuốc và thiết bị y tế, công khai thông tin về giá và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý.
Các giải pháp nhằm hạn chế tình trạng mua bán qua nhiều khâu trung gian làm tăng giá, góp phần đưa thuốc và thiết bị y tế về mức giá hợp lý, giảm chi phí người bệnh phải tự chi trả và chi phí từ Quỹ bảo hiểm y tế.
Đề xuất được đưa ra trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật, gồm: Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Xây dựng cơ sở dữ liệu, công khai giá thiết bị y tế
Theo Bộ Y tế, thực tiễn quản lý cho thấy cần bổ sung quy định nhằm khắc phục những bất cập trong quản lý thuốc và thiết bị y tế, nhất là tình trạng mua bán lòng vòng qua nhiều khâu trung gian làm tăng giá sản phẩm.
Đối với thiết bị y tế, dự thảo đề xuất sửa đổi Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh theo hướng bổ sung các nguyên tắc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng; đồng thời triển khai các giải pháp truy xuất nguồn gốc, kiểm soát giá và công khai thông tin phục vụ công tác quản lý.
Cụ thể, thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế sẽ được công khai trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế.
Các cơ sở kinh doanh thực hiện kê khai giá, cập nhật giá kê khai và công khai thông tin về các cơ sở phân phối, kinh doanh. Trường hợp giá thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định, doanh nghiệp không phải thực hiện kê khai lại giá.
Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế. Việc kết nối dữ liệu về số lưu hành, phân phối, giá bán, giá niêm yết và kết quả mua sắm, trúng thầu được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin để theo dõi giá thiết bị y tế xuyên suốt chuỗi cung ứng, đồng thời hỗ trợ các cơ sở y tế tham khảo giá thị trường khi mua sắm.
Bộ Y tế cho biết thiết bị y tế có chủng loại đa dạng, từ máy móc hiện đại đến các dụng cụ y tế thông thường nên hiện không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ thiết bị.
Việc quản lý được thực hiện theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định chuyên ngành có liên quan. Do đó, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối và công khai thông tin là một trong những giải pháp được đề xuất để nâng cao hiệu quả giám sát thị trường.
Tăng minh bạch giá thuốc, rút ngắn thời gian công khai
Đối với lĩnh vực dược, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến công bố giá bán buôn thuốc dự kiến, phương pháp xác định mức giá này, thời hạn công khai giá và việc liên thông, chia sẻ dữ liệu.
Theo phương án đề xuất, sau khi doanh nghiệp gửi hồ sơ công bố giá bán buôn thuốc dự kiến, cơ quan quản lý cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ và đồng thời công khai thông tin trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế. Từ thời điểm tiếp nhận hồ sơ, doanh nghiệp được bán thuốc theo mức giá đã công bố.
Bộ Y tế cũng cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện nền tảng tiếp nhận thông tin công bố giá, theo hướng cấp tài khoản để doanh nghiệp chủ động công bố, cập nhật thông tin và giá thuốc trên hệ thống dữ liệu y tế.
Cùng với đó, dự thảo bổ sung quy định về phương pháp xác định giá bán buôn thuốc dự kiến và sửa đổi thời hạn công khai mức giá này, góp phần tăng tính minh bạch trong quản lý giá thuốc.
Việc liên thông, chia sẻ dữ liệu được đặt ra nhằm bảo đảm thông tin về giá thuốc được kết nối đồng bộ hơn, phục vụ công tác quản lý, giám sát từ khâu công bố giá đến mua sắm, sử dụng tại các cơ sở y tế.
Trước đó, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết giá thuốc được quản lý, giám sát trong toàn bộ vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế.
Cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố. Bộ Y tế rà soát mức giá này với giá thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính loại thuốc đó.
Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia thời gian qua đã tiết kiệm gần 6.000 tỷ đồng.
Hướng tới giảm chi phí cho người bệnh và Quỹ bảo hiểm y tế
Việc sửa đổi các quy định về quản lý thuốc và thiết bị y tế được đặt trong yêu cầu khắc phục những bất cập cả về thể chế và tổ chức thực hiện, hạn chế các khâu trung gian không cần thiết làm tăng chi phí khám bệnh, chữa bệnh.
Tại phiên thảo luận tổ sáng 21/10 về dự án luật, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của việc sửa luật là cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và bệnh viện được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với mức giá hợp lý.
Thủ tướng cho rằng tình trạng mua bán qua nhiều khâu trung gian khiến giá thuốc và thiết bị y tế bị đẩy lên cao, làm tăng chi phí khám, chữa bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân, đồng thời gây áp lực lên ngân sách nhà nước và Quỹ bảo hiểm y tế.
Thủ tướng yêu cầu các quy định liên quan đến thuốc và thiết bị y tế phải được hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch, có cơ chế quản lý giá phù hợp, không để các khâu trung gian làm tăng chi phí một cách bất hợp lý.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu và phương thức quản lý gắn với khoa học, công nghệ, chuyển đổi số cần đi đôi với nghiên cứu cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với những nhóm thuốc, thiết bị y tế phù hợp.
Theo Bộ Y tế, việc triển khai đầy đủ các nhiệm vụ quản lý mới sẽ cần nguồn lực để nâng cấp, tích hợp hệ thống thông tin; xây dựng chuẩn dữ liệu, mã định danh; làm sạch và chuyển đổi dữ liệu lịch sử; kết nối với các hệ thống liên quan; bảo đảm an toàn thông tin và thực hiện các hoạt động phân tích, hậu kiểm.
Bộ Y tế ước tính sơ bộ kinh phí đầu tư ban đầu khoảng 200-300 tỷ đồng nếu tận dụng được một phần hạ tầng số hiện có; kinh phí duy trì, vận hành và thực hiện các nhiệm vụ nghiệp vụ thường xuyên khoảng 100-160 tỷ đồng/năm.
Cùng với việc hoàn thiện quy định pháp luật, yêu cầu đặt ra là xây dựng hệ thống dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ và cập nhật thông tin, bảo đảm việc công khai giá gắn với khả năng kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thị trường thuốc, thiết bị y tế, sử dụng hợp lý nguồn lực bảo hiểm y tế và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh đối với người dân./.
Bộ Y tế yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh
Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị tập trung nâng cao chất lượng chuyên môn, hiệu quả khám chữa bệnh bảo hiểm y tế; đẩy mạnh chuyển đổi số y tế; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực...
