Nằm kiêu hãnh trên đỉnh đồi Meintjieskop, với tầm nhìn bao quát thủ đô Pretoria, Union Buildings không chỉ là công trình hành chính quan trọng bậc nhất của Nam Phi mà còn là chứng nhân của những bước ngoặt lịch sử.
Hơn một thế kỷ qua, công trình này đã chứng kiến những biến thiên thăng trầm của đất nước, đánh dấu hành trình Nam Phi vượt qua quá khứ Apartheid đau thương để bước vào kỷ nguyên tự do và hòa giải dân tộc.
Được kiến trúc sư lỗi lạc Sir Herbert Baker thiết kế và hoàn thành vào năm 1913, Union Buildings là kiệt tác kiến trúc bằng đá sa thạch, mang đậm phong cách tân cổ điển thời Phục hưng.
Ngay từ khi phác thảo công trình, kiến trúc sư Herbert Baker đã gửi gắm vào đó một thông điệp chính trị sâu sắc.
Tòa nhà gồm hai cánh đối xứng, ban đầu tượng trưng cho hai cộng đồng người da trắng lớn nhất thời bấy giờ là người nói tiếng Anh và người nói tiếng Afrikaans. Nối liền hai cánh nhà đồ sộ là khán đài hình bán nguyệt, biểu tượng cho khát vọng hàn gắn, đoàn kết và chung sống hòa bình.
Trong nhiều thập kỷ, Union Buildings là trụ sở của chính quyền Apartheid, nơi ban hành những đạo luật phân biệt chủng tộc hà khắc. Công trình này cũng chứng kiến nhiều cuộc đấu tranh lịch sử, trong đó tiêu biểu là cuộc tuần hành của hơn 20.000 phụ nữ Nam Phi vào tháng 8/1956 nhằm phản đối đạo luật thẻ thông hành, một dấu mốc không thể phai mờ trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.
Tuy nhiên, bước ngoặt làm thay đổi ý nghĩa lịch sử của Union Buildings diễn ra vào ngày 10/5/1994. Tại chính khoảng sân hình bán nguyệt này, Nelson Mandela đã tuyên thệ nhậm chức, trở thành tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi sau cuộc tổng tuyển cử dân chủ đa sắc tộc đầu tiên của đất nước.
Khoảnh khắc lịch sử ấy đã đưa Union Buildings từ biểu tượng của một thời kỳ áp bức trở thành biểu tượng của tự do, dân chủ và hy vọng.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Nam Phi, chị Nancy cho biết: “Với tôi, Union Buildings hiện là ‘trái tim’ của nền dân chủ, nơi đại diện cho tiếng nói của mọi người dân. Dù sinh ra trong hòa bình, chúng tôi hiểu rằng sự gắn kết không tự nhiên mà có. Thế hệ trẻ chúng tôi sẽ tiếp nối tinh thần khoan dung của Mandela, phát huy sự đa dạng về văn hóa và sắc tộc của ‘Quốc gia Cầu vồng’ để tạo nên sức mạnh đưa đất nước tiến lên.”
Không gian kết nối hôm nay
Ngày nay, Union Buildings là nơi đặt văn phòng làm việc của Tổng thống Nam Phi, đồng thời là địa điểm tổ chức các sự kiện trọng đại của quốc gia. Mặc dù khu vực làm việc bên trong không mở cửa cho công chúng, những khu vườn bậc thang xanh mướt trải dài phía trước tòa nhà vẫn rộng mở, chào đón người dân và du khách.
Điểm nhấn nổi bật nhất trong khuôn viên là bức tượng đồng Nelson Mandela cao 9 mét, được khánh thành năm 2013. Khác với hình ảnh thường thấy của những bức tượng được tạc trong tư thế giơ cao nắm tay, Nelson Mandela tại Union Buildings được khắc họa với hai cánh tay dang rộng, như muốn ôm trọn đất nước và người dân Nam Phi.
Hình ảnh này là lời nhắc nhở về tinh thần Ubuntu-lòng nhân ái, sự khoan dung và tinh thần đoàn kết.
Anh Simon, một người dân đến từ Johannesburg, chia sẻ: “Đứng trước biểu tượng này, tôi cảm thấy một sự bình yên lạ kỳ. Vòng tay dang rộng của ông Nelson Mandela giống như lời chào đón tất cả mọi người trở về nhà, không phân biệt màu da hay xuất thân. Đối với tôi, đó là minh chứng sống động nhất cho tinh thần Ubuntu. Ông đã dạy chúng tôi cách buông bỏ hận thù để kiến tạo hòa bình ngay tại nơi từng tồn tại nhiều chia rẽ.”
Trải qua hơn 100 năm hiện diện trên đỉnh đồi Meintjieskop, Union Buildings không chỉ hoàn thành vai trò của một công trình hành chính mà còn trở thành biểu tượng lịch sử và niềm tự hào của người dân Nam Phi.
Từ dấu ấn của một quá khứ chia rẽ đến biểu tượng của nền dân chủ và hòa giải, công trình này tiếp tục là điểm tựa tinh thần, thể hiện khát vọng về một Nam Phi hòa bình, đoàn kết và phát triển./.