Vụ thảm sát đẫm máu tại ngôi làng Houla, miền Trung Syria, hôm 25/5 đã khiếncộng đồng quốc tế, trong đó có cả các đồng minh của Syria là Nga và Trung Quốc,kịch liệt lên án.
Thảm kịch này cho thấy bóng ma nội chiến ở đây đang ngày một rõ dạng, và rấtcó thể nó sẽ tạo ra một bước ngoặt trong cuộc khủng hoảng kéo dài hơn một nămnay tại quốc gia Trung Đông này.
Trong 14 tháng xung đột vừa qua do làn sóng biểu tình chống chính phủ ở Syria,vụ thảm sát hôm 22/5 vừa rồi tại làng Houla có lẽ là tồi tệ nhất khi có tới gần50 trẻ em trong số hơn 100 người thiệt mạng.
Sự kiện đau lòng này đã khiến cả thế giới rúng động, nhiều quốc gia phươngTây hoặc là lập tức trục xuất đại diện ngoại giao của Syria, hoặc là khuyến cáocông dân của họ không nên đến đây để phản đối. Trưởng Phái bộ giám sát ngừng bắncủa Liên hợp quốc đang có mặt tại Syria, Trung tướng Robert Mood đã cảnh báorằng đất nước này đang đứng trước nguy cơ nội chiến.
Trong khi đó, phe đối lập Quân đội Tự do Syria (SFA) đã ra tối hậu thư choTổng thống Bashar al-Assad trong 48 giờ kể từ ngày 30/5 phải tuân thủ triệt đểkế hoạch hòa bình 6 điểm do Đặc phái viên chung của Liên hợp quốc và Liên đoànArập (AL) Kofi Annan đưa ra, nếu không "sẽ phải chịu hậu quả.” Như vậy rõ rànglà bóng ma của một cuộc chiến huynh đệ tương tàn đang vật vờ và ngày một rõ dạngtrong mọi ngõ ngách ở Syria.
Thảm kịch ở Houla xảy ra sau khi căng thẳng đã lên cao giữa người Hồi giáo dòngSunni chiếm đa số, với người Alawite thiểu số của ông Assad, đặc biệt tại cáckhu vực vùng sâu vùng xa thuộc tỉnh Homs.
Tình trạng này cũng đã lây lan tới nhóm người Công giáo thiểu số tại Syria,ủng hộ chính quyền của ông Assad. Những thủ phạm gây ra vụ việc trên hẳn đã đạtđược điều chúng muốn, là đẩy căng thẳng sắc tộc lên đến mức chưa từng thấy tronglịch sử Syria. Đáng tiếc là bấy lâu nay, người Hồi giáo Sunni ở Syria nổi tiếnglà ôn hòa nhất thế giới Hồi giáo và “miễn dịch” trước chủ nghĩa bè phái. Nhưngngười Sunni ở làng Houla trong những ngày vừa qua đã trở thành mục tiêu tấncông, khiến những người theo dòng Hồi giáo này bắt đầu cảm thấy mình đang là nạnnhân của một âm mưu diệt chủng. Nếu tình trạng “căng như dây đàn” này còn tiếpdiễn, thì chắc chắn chuỗi các cuộc trả đũa sẽ nối tiếp nhau, khiến máu của nhữngngười vô tội sẽ đổ nhiều hơn, và mọi thứ, từ trường học, bệnh viện, đến nhà thờ,cầu cống, v.v rồi sẽ bị phá tan tành.
Nhìn từ một góc độ khác, vụ thảm sát đã gây ra một cuộc đấu khẩu ồn ào, các bênđều đổ lỗi cho nhau là thủ phạm. Damascus bác bỏ mọi dính líu và cáo buộc cácphần tử khủng bố đã gây ra cái chết của hơn 100 nạn nhân, trong khi đó, phe đốilập lại bảo chính quân chính phủ là tác giả của vụ này, để rồi lấy cớ không tiếptục tuân thủ kế hoạch hòa bình của ông Annan như đã cam kết.
Từ bên ngoài, Mỹ,Pháp và các nước phương Tây đều đổ riệt cho Damascus, trong khi Nga buộc tội cảhai bên(Chính phủ Syria và phe nổi dậy), còn Bắc Kinh không trực tiếp lên ánchính phủ của ông Assad. Trước những phản ứng trái chiều như thế, chính các quanchức của Liên hợp quốc phải thừa nhận họ vẫn chưa biết chính xác ai đã gây ra vụthảm sát này.
Trong khi nguyên nhân và thủ phạm chưa được ngã ngũ, Hội đồng Bảo an Liên hợpquốc tiếp tục bị chia rẽ về cách giải quyết khủng hoảng tạiSyria. Pháp cho rằng không nên loại trừ khả năng can thiệp quân sự, còn Mỹ lạisợ rằng giải pháp súng ống sẽ gây thêm đổ máu, rối loạn và bất ổn. Nga và TrungQuốc cho rằng tính chất dã man của cuộc thảm sát tại Houla chưa thể coi là nhântố thay đổi cuộc chơi, và họ không ủng hộ việc trừng phạt Chính phủ Syria vìchưa rõ ai là thủ phạm gây ra vụ này.
Tình trạng bế tắc về ngoại giao trong khi máu tiếp tục đổ ở Syria đã vô hìnhchung phủ bóng đen lên kế hoạch hòa bình 6 điểm của ông Annan. Bất chấp việc kếhoạch này chính thức có hiệu lực từ ngày 12/4, đến nay bạo lực đã cướp đi thêm1.990 mạng người. Nhiều nhà ngoại giao cho rằng đã đến lúc ông Annan nên tuyênbố đặt dấu chấm hết cho kế hoạch này. Nhưng quả là không dễ để làm như vậy, bởiđiều đó chắc chắn sẽ đẩy bạo lực leo thang, sẽ làm cho đất nước trên 20 triệudân đang ngổn ngang súng đạn và các vấn đề nan giải này, có thêm những nấm mồmới.
Mọi chuyện lúc này dường như phụ thuộc vào Nga, và cả Trung Quốc nữa, nhữngngười đang lo ngại Syria rơi vào nội chiến, sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới những lợiích chiến lược của họ trong khu vực. Tuy nhiên, trên thực tế, thái độ của Nga vàTrung Quốc có vẻ như đang có chiều hướng thay đổi khi cả hai đã đặt bút ký vào 3nghị quyết của Hội đồng Bảo an về Syria, trong đó có Tuyên bố hôm 27/5, lên ánvụ thảm sát Houla. Riêng Nga đã từng nói thẳng ra rằng ông Assad hoặc phải thayđổi cách hành xử hoặc Syria sẽ không còn nhận được sự ủng hộ của Mátxcơva nữa.Điều đó có nghĩa là vụ thảm sát Houla đã là một chất xúc tác cho một sự thay đổitình hình cả ở bên trong lẫn bên ngoài Syria, làm sao để sớm chấm dứt bạo lực,để không có thêm nữa những cái chết oan uổng ở Syria, như mong mỏi của cộng đồngquốc tế./.
Thảm kịch này cho thấy bóng ma nội chiến ở đây đang ngày một rõ dạng, và rấtcó thể nó sẽ tạo ra một bước ngoặt trong cuộc khủng hoảng kéo dài hơn một nămnay tại quốc gia Trung Đông này.
Trong 14 tháng xung đột vừa qua do làn sóng biểu tình chống chính phủ ở Syria,vụ thảm sát hôm 22/5 vừa rồi tại làng Houla có lẽ là tồi tệ nhất khi có tới gần50 trẻ em trong số hơn 100 người thiệt mạng.
Sự kiện đau lòng này đã khiến cả thế giới rúng động, nhiều quốc gia phươngTây hoặc là lập tức trục xuất đại diện ngoại giao của Syria, hoặc là khuyến cáocông dân của họ không nên đến đây để phản đối. Trưởng Phái bộ giám sát ngừng bắncủa Liên hợp quốc đang có mặt tại Syria, Trung tướng Robert Mood đã cảnh báorằng đất nước này đang đứng trước nguy cơ nội chiến.
Trong khi đó, phe đối lập Quân đội Tự do Syria (SFA) đã ra tối hậu thư choTổng thống Bashar al-Assad trong 48 giờ kể từ ngày 30/5 phải tuân thủ triệt đểkế hoạch hòa bình 6 điểm do Đặc phái viên chung của Liên hợp quốc và Liên đoànArập (AL) Kofi Annan đưa ra, nếu không "sẽ phải chịu hậu quả.” Như vậy rõ rànglà bóng ma của một cuộc chiến huynh đệ tương tàn đang vật vờ và ngày một rõ dạngtrong mọi ngõ ngách ở Syria.
Thảm kịch ở Houla xảy ra sau khi căng thẳng đã lên cao giữa người Hồi giáo dòngSunni chiếm đa số, với người Alawite thiểu số của ông Assad, đặc biệt tại cáckhu vực vùng sâu vùng xa thuộc tỉnh Homs.
Tình trạng này cũng đã lây lan tới nhóm người Công giáo thiểu số tại Syria,ủng hộ chính quyền của ông Assad. Những thủ phạm gây ra vụ việc trên hẳn đã đạtđược điều chúng muốn, là đẩy căng thẳng sắc tộc lên đến mức chưa từng thấy tronglịch sử Syria. Đáng tiếc là bấy lâu nay, người Hồi giáo Sunni ở Syria nổi tiếnglà ôn hòa nhất thế giới Hồi giáo và “miễn dịch” trước chủ nghĩa bè phái. Nhưngngười Sunni ở làng Houla trong những ngày vừa qua đã trở thành mục tiêu tấncông, khiến những người theo dòng Hồi giáo này bắt đầu cảm thấy mình đang là nạnnhân của một âm mưu diệt chủng. Nếu tình trạng “căng như dây đàn” này còn tiếpdiễn, thì chắc chắn chuỗi các cuộc trả đũa sẽ nối tiếp nhau, khiến máu của nhữngngười vô tội sẽ đổ nhiều hơn, và mọi thứ, từ trường học, bệnh viện, đến nhà thờ,cầu cống, v.v rồi sẽ bị phá tan tành.
Nhìn từ một góc độ khác, vụ thảm sát đã gây ra một cuộc đấu khẩu ồn ào, các bênđều đổ lỗi cho nhau là thủ phạm. Damascus bác bỏ mọi dính líu và cáo buộc cácphần tử khủng bố đã gây ra cái chết của hơn 100 nạn nhân, trong khi đó, phe đốilập lại bảo chính quân chính phủ là tác giả của vụ này, để rồi lấy cớ không tiếptục tuân thủ kế hoạch hòa bình của ông Annan như đã cam kết.
Từ bên ngoài, Mỹ,Pháp và các nước phương Tây đều đổ riệt cho Damascus, trong khi Nga buộc tội cảhai bên(Chính phủ Syria và phe nổi dậy), còn Bắc Kinh không trực tiếp lên ánchính phủ của ông Assad. Trước những phản ứng trái chiều như thế, chính các quanchức của Liên hợp quốc phải thừa nhận họ vẫn chưa biết chính xác ai đã gây ra vụthảm sát này.
Trong khi nguyên nhân và thủ phạm chưa được ngã ngũ, Hội đồng Bảo an Liên hợpquốc tiếp tục bị chia rẽ về cách giải quyết khủng hoảng tạiSyria. Pháp cho rằng không nên loại trừ khả năng can thiệp quân sự, còn Mỹ lạisợ rằng giải pháp súng ống sẽ gây thêm đổ máu, rối loạn và bất ổn. Nga và TrungQuốc cho rằng tính chất dã man của cuộc thảm sát tại Houla chưa thể coi là nhântố thay đổi cuộc chơi, và họ không ủng hộ việc trừng phạt Chính phủ Syria vìchưa rõ ai là thủ phạm gây ra vụ này.
Tình trạng bế tắc về ngoại giao trong khi máu tiếp tục đổ ở Syria đã vô hìnhchung phủ bóng đen lên kế hoạch hòa bình 6 điểm của ông Annan. Bất chấp việc kếhoạch này chính thức có hiệu lực từ ngày 12/4, đến nay bạo lực đã cướp đi thêm1.990 mạng người. Nhiều nhà ngoại giao cho rằng đã đến lúc ông Annan nên tuyênbố đặt dấu chấm hết cho kế hoạch này. Nhưng quả là không dễ để làm như vậy, bởiđiều đó chắc chắn sẽ đẩy bạo lực leo thang, sẽ làm cho đất nước trên 20 triệudân đang ngổn ngang súng đạn và các vấn đề nan giải này, có thêm những nấm mồmới.
Mọi chuyện lúc này dường như phụ thuộc vào Nga, và cả Trung Quốc nữa, nhữngngười đang lo ngại Syria rơi vào nội chiến, sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới những lợiích chiến lược của họ trong khu vực. Tuy nhiên, trên thực tế, thái độ của Nga vàTrung Quốc có vẻ như đang có chiều hướng thay đổi khi cả hai đã đặt bút ký vào 3nghị quyết của Hội đồng Bảo an về Syria, trong đó có Tuyên bố hôm 27/5, lên ánvụ thảm sát Houla. Riêng Nga đã từng nói thẳng ra rằng ông Assad hoặc phải thayđổi cách hành xử hoặc Syria sẽ không còn nhận được sự ủng hộ của Mátxcơva nữa.Điều đó có nghĩa là vụ thảm sát Houla đã là một chất xúc tác cho một sự thay đổitình hình cả ở bên trong lẫn bên ngoài Syria, làm sao để sớm chấm dứt bạo lực,để không có thêm nữa những cái chết oan uổng ở Syria, như mong mỏi của cộng đồngquốc tế./.
Bích Liên (TTXVN)
