Từ chỗ chỉ là một rủi ro nhỏ, xung đột ở Trung Đông đã trở thành mối lo ngại hàng đầu đối với các nhà đầu tư bất an trước viễn cảnh tranh giành quyền lực ở Iran và một cuộc chiến kéo dài trong khu vực.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã khiến Lãnh tụ Tối cao của Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, gây ra hỗn loạn khi Iran đáp trả bằng việc không kích các thành phố vùng Vịnh, các hãng hàng không hủy các chuyến bay và các tàu chở dầu cùng các sản phẩm khác tạm ngừng vận chuyển qua eo biển Hormuz trọng yếu.
Rủi ro đầu tiên đối với thị trường là sự không chắc chắn về những gì sẽ xảy ra tiếp theo ở Iran, do sự phức tạp của hệ thống cầm quyền của nước này.
Điều đó gây thêm khó khăn cho việc dự báo giá dầu vốn đã tăng trong nhiều tuần, nhưng hiện đang phụ thuộc vào các hành động của các quốc gia sản xuất dầu mỏ và việc các tàu chở dầu qua Trung Đông bị ảnh hưởng ra sao.
Ông William Jackson, nhà kinh tế phụ trách về thị trường mới nổi tại công ty tư vấn và nghiên cứu kinh tế độc lập hàng đầu thế giới Capital Economics, dự đoán một cuộc xung đột kéo dài ảnh hưởng đến nguồn cung có thể khiến giá dầu tăng vọt lên khoảng 100 USD/thùng, có khả năng làm tăng lạm phát toàn cầu thêm 0,6-0,7 điểm phần trăm.
Theo các nhà phân tích, một rủi ro lớn hơn là sự tự mãn trên thị trường khi cho rằng hậu quả sẽ bị hạn chế, giống như trong “Cuộc chiến 12 ngày” hồi tháng Sáu năm ngoái ở Iran hoặc trong xung đột giữa Nga và Ukraine, và bỏ qua bất kỳ sự so sánh nào với sự thay đổi chế độ năm 1979 của Iran.
Các nhà phân tích của Barclays cho rằng rõ ràng việc bán tháo để dự phòng rủi ro địa chính trị khi xung đột bắt đầu là hợp lý. Tuy nhiên, điều gây lo ngại là các nhà đầu tư có thể đang đánh giá thấp kịch bản xung đột leo thang.
Trong khi đó, có các yếu tố khác có thể làm trầm trọng thêm đợt bán tháo nếu xung đột leo thang, như những lo ngại xung quanh sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo và thị trường tín dụng tư nhân.
Ông Charles Myers, Chủ tịch kiêm người sáng lập Signum Global Advisors, một công ty tư vấn đầu tư địa chính trị, cho rằng các thị trường đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công hạn chế chứ không phải một cuộc tấn công lớn làm thay đổi chế độ.
Ông Tariq Dennison, cố vấn quản lý tài sản tại công ty quản lý quỹ đầu tư GFM Asset Management có trụ sở tại Zurich, cho rằng thị trường đã đánh giá quá cao các yếu tố gây lạm phát, với tác động đến châu Âu nhiều hơn so với Mỹ do vị trí gần hơn với eo biển Hormuz.
Ông Rong Ren Goh, nhà quản lý danh mục đầu tư trong nhóm trái phiếu tại công ty quản lý đầu tư Eastspring Investments ở Singapore, nhận định giá vàng có thể sẽ tăng nhẹ trong ngắn hạn, nhưng giá kim loại quý này đã phản ánh mức độ bất ổn địa chính trị tối đa. Ông chỉ ra sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu Mỹ, với mức giảm của lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm xuống dưới 4%.
Mặt khác, một số nhà phân tích dự đoán Iran sẽ không thể làm gián đoạn thương mại ở vùng Vịnh và tác động đến giá dầu sẽ được kiềm chế./.
Các trung tâm hàng không lớn nhất tê liệt vì xung đột ở Trung Đông
Cuộc xung đột đã cắt đứt các đường bay chính đến những trung tâm hàng không vốn có sức chống chịu tốt như Dubai, nơi có sân bay quốc tế nhộn nhịp nhất thế giới, và thủ đô Doha của Qatar.
