Ngày 5/6, trong bài phát biểu với chủ đề “Ứng phó với các thách thức anninh biển mới” tại phiên họp toàn thể, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam, Đại tướngPhùng Quang Thanh nhận định tình hình Biển Đông nhìn chung vẫn ổn định, nhưngđôi khi vẫn xảy ra các va chạm, gây lo ngại cho các quốc gia ven biển.
Gần đây nhất là vụ ngày 26/5, tàu khảo sát Bình Minh 02 của Việt Nam bịcắt cáp thăm dò khi đang hoạt động thăm dò dầu khí bình thường trong vùng đặcquyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam, gây lo ngại đến việc duy trì hòa bình, ổnđịnh ở Biển Đông cũng như khu vực và trên thế giới.
Đại tướng Phùng Quang Thanh khẳng định Việt Nam luôn coi an ninh quốc giacủa mình gắn liền với an ninh khu vực và thế giới, mong muốn là bạn, là đối táctin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, tăng cường xây dựng lòng tin, pháttriển quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước láng giềng, các nước trong khuvực và thế giới, vì hòa bình, ổn định và phát triển.
Sau bài phát biểu, Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã giải đáp rõràng, hợp lý các câu hỏi liên quan tới những diễn biến gần đây ở Biển Đông vàchính sách quốc phòng của Việt Nam.
Đại tướng Phùng Quang Thanh nêu rõ hiện ở Biển Đông đang có tranh chấp chủquyền giữa các nước, gồm Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei.Vùng biển này chưa phân định được nên thỉnh thoảng trên Biển Đông vẫn xảy ranhững vụ việc đáng tiếc.
Không chỉ có vụ việc ngày 26/5 vừa qua mà vào năm 2010, khi Việt Nam khảosát để lập hồ sơ báo cáo với Liên hợp quốc về đường ranh giới ngoài của thềm lụcđịa, tàu của Việt Nam cũng bị tàu của Trung Quốc cắt cáp thăm dò.
Ngoài ra, còn có các vụ Trung Quốc bắt tàu cá, ngăn cản Việt Nam thăm dòdầu khí ở Biển Đông trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Những vụ việc nhưvậy vi phạm luật pháp quốc tế và Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông(DOC), gây lo ngại cho Việt Nam và các nước trong khu vực.
Về việc hoạch định vùng đánh cá cho ngư dân, Đại tướng Phùng Quang Thanhkhẳng định Việt Nam luôn tuân theo UNCLOS 1982 và hướng dẫn khu vực đánh cátrong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam cho ngư dân.
Tuy nhiên, đôi khi ngư dân Việt Nam cũng vi phạm vùng biển của các nướcxung quanh và ngư dân các nước vi phạm vùng biển của Việt Nam. Những vụ việc nhưvậy cần được xử lý theo luật pháp quốc tế, theo tinh thần láng giềng hữu nghị vànhân đạo chứ không được xâm phạm thân thể và tài sản của ngư dân.
Đại tướng Phùng Quang Thanh nhấn mạnh cần phải có sự hợp tác chặt chẽ vềnghề cá giữa các nước, có tuần tra chung của hải quân, thiết lập đường dây nóngđể duy trì an ninh, trật tự trên biển, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân làmăn.
Đại tướng Phùng Quang Thanh nêu rõ hàng năm, vào mùa cá sinh sản, TrungQuốc thường ban hành lệnh cấm đánh bắt để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nhưng TrungQuốc đã ban hành lệnh cấm đánh bắt cá vào cả vùng biển của Việt Nam. Đây là việclàm Việt Nam không đồng tình và đã phản đối qua đường ngoại giao.
Đại tướng Phùng Quang Thanh khẳng định Việt Nam chủ trương những tranhchấp song phương ở Biển Đông cần được giải quyết song phương, những tranh chấpđa phương cần được đàm phán đa phương.
Theo Đại tướng Phùng Quang Thanh, “Đường 9 khúc” mà Trung Quốc tuyên bố làtranh chấp đa phương, “Đường 9 khúc” này không có cơ sở pháp lý, không đúng vớiUNCLOS 1982. Trung Quốc cần đàm phán giải quyết với các nước trên cơ sở luậtpháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, trên tinh thần hữu nghị, đưa ra giải phápcông bằng, hợp lý mà các bên có thể chấp nhận để đạt được mục đích hòa bình vàphát triển trong khu vực.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết Việt Nam chủ trương tổ chức giao lưuvăn hóa, thể thao cho lực lượng vũ trang của Việt Nam và Philippines đang đóng ởSong Tử Tây của Việt Nam và Song Tử Đông do Philippines đang quản lý, để xâydựng lòng tin, tăng cường hữu nghị và giảm căng thẳng, không xảy ra xung đột.
Bộ trưởng Phùng Quang Thanh cũng cho rằng trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN,Indonesia đã phối hợp rất chặt chẽ với các nước ASEAN nhằm duy trì hòa bình vàổn định tại Biển Đông.
Tại Hội nghị ADMM-5 diễn ra tháng trước tại Jakarta, các bộ trưởng đã đạtđược sự đồng thuận về đánh giá tình hình, đưa ra giải pháp để duy trì hòa bìnhvà ổn định trên Biển Đông. Đặc biệt, trong tuyên bố chung của hội nghị, các bêncam kết thực hiện đầy đủ DOC, tiến tới ASEAN cùng Trung Quốc xây dựng Bộ Quy tắcứng xử ở Biển Đông (COC).
Về câu hỏi tại sao Đài Loan tới nay không có cơ hội tham gia giải quyếttranh chấp ở Biển Đông, Đại tướng Phùng Quang Thanh nói rằng đây là vấn đề nằmtrong chính sách “một Trung Quốc.” Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.Đài Loan và Trung Quốc cần bàn bạc nội bộ để có một đại diện chung.
Liên quan tới việc Việt Nam mua tàu ngầm, Đại tướng Phùng Quang Thanh nêurõ Việt Nam đã ký hợp đồng mua của Liên bang Nga 6 chiếc tàu ngầm lớp Kilo 686.Các tàu ngầm này sẽ chỉ hoạt động trong vùng biển của Việt Nam. Việc làm bìnhthường này rất công khai và minh bạch.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cũng cho biết thêm Việt Nam đang thực hiện hainhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trong tình hình hiện nay,phát triển kinh tế được xác định là nhiệm vụ trung tâm và bảo đảm quốc phòng-anninh để bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước lànhiệm vụ trọng yếu thường xuyên.
Khi kinh tế phát triển, Việt Nam từng bước hiện đại hóa quân đội, trong đóưu tiên hiện đại hóa hải quân, phòng không-không quân, thông tin liên lạc... đểbảo vệ hòa bình, bảo vệ đất nước. Chính sách quốc phòng của Việt Nam là tự vệ,chứ không nhằm vào nước khác và không bao giờ đi xâm lấn bờ cõi của nước khác.
Về câu hỏi liên quan tới bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Trung QuốcLương Quang Liệt tại Đối thoại Shangri-la 10, Đại tướng Phùng Quang Thanh hoannghênh và đánh giá cao bài phát biểu này, cho rằng bài phát biểu thể hiện rõđường đối ngoại hòa bình và trách nhiệm của Trung Quốc trong quá trình pháttriển hòa bình.
Việt Nam luôn coi việc Trung Quốc, một nước xã hội chủ nghĩa, phát triểnhòa bình, có quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác với các nước láng giềng, cácnước trong khu vực và trên thế giới, trong đó có Việt Nam, là điều kiện thuậnlợi cho Việt Nam, cho khu vực và thế giới. Đại tướng Phùng Quang Thanh nhấn mạnhViệt Nam luôn mong muốn Trung Quốc thực hiện đúng như những tuyên bố của nướcnày với thế giới.
Tối 5/6, Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Việt Nam đã về đếnHà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến đi dự Đối thoại Shangri-la 10./.