Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson thông báo sẽ không tiếp tục tranh cử vị trí lãnh đạo phe Cộng hòa tại Hạ viện khóa tới, sau khi đảng này thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.
Ông Johnson, nghị sỹ đại diện của bang Louisiana, đã thông báo quyết định cho các nhân viên vào sáng 4/11 (giờ địa phương), một ngày sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ và phản ánh sự bất mãn của cử tri đối với đảng Cộng hòa cũng như các chính sách của Tổng thống Donald Trump.
Ông Johnson, 54 tuổi, giữ chức Chủ tịch Hạ viện từ tháng 10/2023, sau khi người tiền nhiệm Kevin McCarthy bị phế truất trong cuộc đấu đá nội bộ đảng Cộng hòa.
Ông từng nổi lên như một ứng cử viên thỏa hiệp sau nhiều tuần đảng này không thể thống nhất lựa chọn người lãnh đạo.
Trong chiến dịch tranh cử vừa qua, ông Johnson đã tích cực vận động nhằm duy trì thế đa số mong manh của đảng Cộng hòa tại Hạ viện, đồng thời từng bày tỏ khả năng tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo ngay cả khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cơ quan này.
Quyết định không tranh cử vị trí lãnh đạo phe thiểu số của ông Johnson mở đường cho cuộc cạnh tranh giữa hai nghị sỹ Cộng hòa là Lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Steve Scalise và Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Jim Jordan, đều là những nhân vật bảo thủ và có quan điểm ủng hộ Tổng thống Trump.
Ông Trump đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Johnson, đồng thời tuyên bố sẽ không can thiệp vào quá trình lựa chọn người kế nhiệm. Cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào ngày 10/11.
Ông Johnson đã tái đắc cử ghế nghị sỹ đại diện bang Louisiana. Quyết định trên không đồng nghĩa với việc ông lập tức từ chức Chủ tịch Hạ viện hoặc rời khỏi Quốc hội, mà chủ yếu liên quan đến việc không tiếp tục tranh cử vị trí lãnh đạo phe Cộng hòa trong nhiệm kỳ tới.
Trong khi đó, Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries ngày 4/11 chính thức vận động sự ủng hộ của các nghị sỹ trong đảng để trở thành Chủ tịch Hạ viện tiếp theo.
Ông Jeffries được đánh giá có nhiều cơ hội đảm nhiệm vị trí này khi Quốc hội khóa mới khai mạc vào tháng 1/2027. Nếu đắc cử, ông sẽ trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên giữ chức Chủ tịch Hạ viện trong lịch sử nước này.
Trong thư gửi các nghị sỹ Dân chủ, ông Jeffries cam kết ưu tiên giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt và tăng cường trách nhiệm giải trình của chính quyền.
Ông tuyên bố Hạ viện sẽ không còn hoạt động như một bộ phận phục vụ chính quyền Tổng thống Trump, đồng thời cam kết thúc đẩy các biện pháp liên quan đến chi phí chăm sóc sức khỏe, thuế quan và cuộc chiến tại Iran, cũng như tăng cường giám sát và yêu cầu các quan chức chính quyền chịu trách nhiệm trước Quốc hội.
Diễn biến trên cho thấy thất bại bầu cử đang thúc đẩy quá trình điều chỉnh nhân sự lãnh đạo trong nội bộ đảng Cộng hòa, đồng thời mở ra giai đoạn mới trong cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát và chính quyền Tổng thống Trump./.