Không dừng lại ở những cam kết ngoại giao tại Geneva, Việt Nam đã nhanh chóng hiện thực hóa trách nhiệm quốc tế bằng các hành động pháp lý cụ thể trong nước.
Với tỷ lệ chấp thuận khuyến nghị kỷ lục 84,7% và việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch tổng thể thực hiện ngay trong tháng 6/2025, Việt Nam khẳng định thông điệp nhất quán: Quyền con người là mục tiêu của sự phát triển, và đối thoại là con đường ngắn nhất để đi đến sự thấu hiểu.
Từ diễn đàn đối thoại đến kỷ lục chấp thuận 84,7%
Cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc từ lâu đã được Việt Nam tiếp cận không phải như một "phiên tòa" xét xử, mà là diễn đàn đối thoại bình đẳng.
Ngay từ chu kỳ đầu, Việt Nam đã nhất quán quan điểm hợp tác trên cơ sở phổ quát, không chọn bên và không đối đầu.
Tinh thần này được thể hiện rõ nét nhất trong Chu kỳ 4. Báo cáo quốc gia của Việt Nam, được trình bày tại phiên đối thoại tháng 5/2024 và thông qua kết quả vào tháng 9/2024, không né tránh những khó khăn, thách thức.
Kết quả, trong tổng số 320 khuyến nghị từ 133 quốc gia, Việt Nam đã chính thức chấp thuận 271 khuyến nghị.
Con số 271 khuyến nghị được chấp thuận, tương đương tỷ lệ 84,7%, là mức cao nhất trong cả 4 chu kỳ UPR mà Việt Nam tham gia. Đáng chú ý, trong số đó có tới 253 khuyến nghị được chấp thuận toàn phần (chiếm đa số), số còn lại chấp thuận một phần để bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu quốc tế và điều kiện thực tiễn trong nước.
Những con số trên không chỉ là "thành tích ngoại giao." Thực tiễn từ chu kỳ 3 cho thấy, Việt Nam nói đi đôi với làm: Đến đầu năm 2024, Việt Nam đã hoàn thành 86,7% số khuyến nghị của chu kỳ trước.
Bước sang Chu kỳ 4, tính cam kết này càng được củng cố mạnh mẽ hơn thông qua các văn bản quy phạm pháp luật.
Nếu như các chu kỳ trước đã có những kế hoạch hành động cụ thể, thì điểm nhấn của năm 2025 là việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1172/QĐ-TTg vào tháng 6/2025, phê duyệt Kế hoạch tổng thể triển khai thực hiện các khuyến nghị UPR chu kỳ 4.
Quyết định này được giới chuyên môn ví như "bản đồ đường đi" cho công tác nhân quyền Việt Nam trong 5 năm tới (2025-2030). Kế hoạch bao gồm 6 nhóm nhiệm vụ lớn, bao trùm toàn diện các mặt đời sống như hoàn thiện thể chế, pháp luật; Bảo đảm các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa, dân sự, chính trị; Bảo vệ quyền của nhóm yếu thế; Giáo dục, nâng cao nhận thức và hợp tác quốc tế.
Việc ban hành kế hoạch ngay giữa năm 2025 cho thấy UPR đã được Việt Nam "nội địa hóa" thành chương trình hành động có tính ràng buộc, có phân công bộ ngành chịu trách nhiệm và có cơ chế giám sát rõ ràng.
Đối thoại thẳng thắn, bác bỏ định kiến
Để làm rõ hơn nỗ lực của Việt Nam, báo chí trong nước và quốc tế đã ghi nhận nhiều ý kiến đánh giá từ đại diện các cơ quan Nhà nước và chuyên gia.
Phát biểu về quan điểm tiếp cận của Việt Nam tại các phiên họp Hội đồng Nhân quyền, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt từng nhấn mạnh thông điệp cốt lõi: "Không có một mô hình duy nhất đúng cho tất cả các quốc gia... Mỗi quốc gia tùy theo hoàn cảnh, điều kiện sẽ lựa chọn con đường riêng." Ông khẳng định Việt Nam bác bỏ các khuyến nghị sai lệch, can thiệp vào công việc nội bộ, nhưng luôn sẵn sàng lắng nghe những góp ý mang tính xây dựng.
Cập nhật đến tháng 12/2025, khi nhìn lại nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền (2023-2025), ông Phạm Hải Anh, Vụ trưởng Vụ Các tổ chức quốc tế (Bộ Ngoại giao) chia sẻ rằng Việt Nam đã có những đóng góp "đúng và trúng" vào các quan tâm chung của nhân loại. Điều này bác bỏ hoàn toàn các luận điệu cho rằng Việt Nam "né tránh" hay "tô hồng" hiện thực.
Thực tế, nội dung các khuyến nghị được Việt Nam chấp thuận và đưa vào Quyết định 1172/QĐ-TTg trải rộng trên các lĩnh vực cốt yếu: từ giảm nghèo bền vững, bảo vệ phụ nữ trẻ em, đến những vấn đề mới như biến đổi khí hậu và kinh doanh có trách nhiệm.
Nhìn lại toàn bộ tiến trình UPR chu kỳ 4, có thể khẳng định Việt Nam không bước vào diễn đàn nhân quyền với tâm thế bị động. Việc chấp thuận gần 85% khuyến nghị và ngay lập tức ban hành Kế hoạch tổng thể cấp Chính phủ là minh chứng thuyết phục nhất cho thấy: Cam kết quốc tế của Việt Nam luôn song hành với hành động quốc gia.
Trong bối cảnh các thế lực thù địch vẫn tìm cách lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền để xuyên tạc, con đường đối thoại thẳng thắn và kết quả thực chất trong đời sống người dân chính là câu trả lời đanh thép nhất của Việt Nam.
Phê duyệt Kế hoạch triển khai các khuyến nghị của Ủy ban Nhân quyền về thực hiện Công ước ICCPR
Mục đích của Kế hoạch triển khai các khuyến nghị của Ủy ban Nhân quyền LHQ về Công ước ICCPR nhằm hướng đến những kết quả thực chất trong bảo đảm, thúc đẩy quyền dân sự và chính trị tại Việt Nam.
