Hai nhà khoa học Serge Haroche người Pháp và David Wineland người Mỹ đã đượctrao giải Nobel Vật lý ngày 9/10 nhờ công trình của họ về việc đo và can thiệp vàocác hạt trong khi vẫn giữ được bản chất cơ học lượng tử của chúng.
Ủy ban trao giải khẳng định hai nhà khoa học này được vinh danh nhờ "nhữngphương pháp thử nghiệm đột phá cho phép đo và can thiệp vào các hệ lượng tửriêng rẽ."
"Những phương pháp đột phá của họ đã giúp cho lĩnh vực nghiên cứu này có thể cónhững bước đi đầu tiên hướng tới việc tạo nên một loại máy tính siêu nhanh mớidựa trên vật lý lượng tử," ủy ban trao giải nói.
Cũng theo đánh giá của ủy ban này, nghiên cứu của hai nhà khoa học cũngdẫn đến việc tạo ra những chiếc đồng hồ cực kỳ chính xác, có thể là cơ sở tươnglai cho một tiêu chuẩn mới về thời gian, với độ chính xác cao hơn hàng trăm lầnso với các đồng hô xêzi hiện nay.
Hai nhà khoa học này chuyên về "rối" lượng tử, một hiện tượng vật lý hạtnhân đã được chứng minh qua các thử nghiệm nhưng ít người hiểu rõ.
Khi hai hạt tương tác, chúng bị "rối" vào nhau, có nghĩa là hạtnày ảnh hưởng đến hạt kia từ một khoảng cách nhất định. Sự kết nối này cònkéo dài sau khi chúng phân tách.
Trong tình trạng "rối" như thế, các hạt cũng ở trong trạng thái chồngnhau có thể giúp tạo ra các siêu máy tính mà con người đang kỳ vọng bấy lâu.
Các máy tính hiện nay sử dụng mã lưỡng phân, nghĩa là dữ liệu được lưu trữtrong một bit 0 hoặc 1. Nhưng trong trạng thái chồng nhau, một bit lượng tử cóthể là 0 hoặc 1 nhưng cũng có thể đồng thời vừa là 0 và 1. Điều này giúp tăngkhả năng lưu trữ dữ liệu.
Ngày 8/10, Nhà khoa học Shinya Yamanaka của Nhật Bản và John B. Gurdon của Anhtrở thành những người giành giải Nobel Y học của năm nay.
Ủy ban trao giải khẳng định hai nhà khoa học này được tôn vinh vì "đã pháthiện thấy những tế bào trưởng thành có thể được tái lập trình để sinh ra tế bàogốc đa năng."
Trước đó, giới chuyên gia đánh giá rằng giải Nobel Vật lý có khả năng được traocho công trình phát hiện hồi tháng 7 năm nay về hạt Higgs, còn được xem là "hạtcủa Chúa," được cho là 1 trong những đột phá lớn nhất trong lĩnh vực vật lýtrong nửa thế kỷ qua.
Vì cuộc khủng hoảng kinh tế, Ủy ban giải Nobel đã cắt bớt phần thưởng xuống còn8 triệu kronor (1,2 triệu USD) cho mỗi giải, tụt xuống so với mức 10 triệukronor được trao kể từ năm 2001./.
| Dưới đây là danh sách những người đoạt giải Nobel Vật lý trong 10 năm qua: 2012: Serge Haroche (Pháp) và David Wineland (Mỹ) 2011: Saul Perlmutter và Adam Riess (Mỹ), Brian Schmidt (Mỹ-Australia) 2010: Andre Geim (Hà Lan) và Konstantin Novoselov (Nga-Anh) 2009: Charles Kao (Anh-Mỹ), Willard S. Boyle (Canada-Mỹ) và George E. Smith (Mỹ) 2008: Makoto Kobayashi và Toshihide Maskawa (Nhật Bản) và Yoichiro Nambu (Mỹ) 2007: Albert Fert (Pháp) và Peter Gruenberg (Đức) 2006: John C. Mather và George F. Smoot (Mỹ) 2005: Roy J. Glauber và John L. Hall (Mỹ), Theodor W. Haensch (Đức) 2004: David J. Gross, H. David Politzer, Frank Wilczek (Mỹ) 2003: Alexei A. Abrikosov (Nga-Mỹ), Vitaly L. Ginzburg (Nga) và Anthony J. Leggett (Anh-Mỹ) |