Giữ mạch nguồn tín ngưỡng thờ Mẫu sau 10 năm được UNESCO ghi danh

Một thập kỷ sau khi được UNESCO ghi danh, những giá trị văn hóa gắn tín ngưỡng thờ Mẫu tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng qua các nghi lễ truyền thống, trang phục và diễn xướng hầu đồng.

Ánh lửa, màu sắc trang phục cùng chuyển động của người thực hành tạo nên khoảnh khắc giàu tính biểu cảm trong nghi lễ hầu đồng. Các hình thức diễn xướng được thực hiện trong không gian thờ tự, gắn với niềm tin và những quy thức tín ngưỡng được cộng đồng duy trì. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Việc thực hành hầu đồng đòi hỏi sự kết hợp giữa thanh đồng, cung văn và người phụ lễ, từ chuẩn bị trang phục, đạo cụ đến tổ chức các nghi thức. Sự phối hợp này góp phần duy trì các kỹ năng và quy thức truyền thống trong đời sống tín ngưỡng. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Người phụ lễ hỗ trợ thanh đồng trong quá trình thay đổi, điều chỉnh trang phục khi thực hành nghi lễ hầu đồng tại đền Hàng Vải. Bên cạnh thanh đồng và các cung văn, những người phụ lễ giữ vai trò hỗ trợ chuẩn bị khăn áo, vật phẩm và phối hợp thực hiện các công đoạn nghi lễ. Sự tham gia của nhiều thành viên thể hiện tính cộng đồng trong thực hành tín ngưỡng, nơi những kiến thức và kỹ năng truyền thống được duy trì thông qua hoạt động thực hành. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Những động tác diễn xướng kết hợp cùng đạo cụ truyền thống và tiếng hát văn góp phần tạo nên vẻ đẹp đặc sắc của nghi lễ. Đây là một trong những biểu hiện sinh động của nghệ thuật trình diễn dân gian gắn với thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Toàn cảnh không gian thực hành nghi lễ hầu đồng tại đình Đông Thành, với thanh đồng thực hiện các động tác diễn xướng trước ban thờ, bên cạnh những người phụ lễ và đông đảo người dân tham dự. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Việc sử dụng trang phục với màu sắc, kiểu dáng và phụ kiện khác nhau góp phần thể hiện đặc trưng của từng giá hầu. Nghệ thuật trang phục là một trong những thành tố quan trọng tạo nên vẻ đẹp giàu bản sắc của nghi lễ, đồng thời lưu giữ các hình thức trang trí mỹ thuật dân gian trong đời sống tín ngưỡng. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Trong nghệ thuật diễn xướng hầu đồng, các động tác múa và cách sử dụng đạo cụ được thể hiện kết hợp với nhịp điệu hát văn. Sự phối hợp giữa âm nhạc, trang phục và động tác tạo nên những hình thức biểu đạt đặc trưng của nghi lễ truyền thống. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Nghi lễ hầu đồng là hoạt động có sự phối hợp của nhiều chủ thể, từ thanh đồng, cung văn đến những người phụ lễ. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Sự kết hợp giữa trang phục truyền thống, động tác diễn xướng, âm nhạc hát văn và không gian sinh hoạt tín ngưỡng tạo nên nét đặc sắc của nghi lễ hầu đồng, một thành tố trong Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh năm 2016. Hoạt động này đồng thời tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng, góp phần duy trì sức sống của di sản trong đời sống đương đại. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Những nghi thức thờ cúng, cách bài trí lễ vật và sự thành kính của người tham dự phản ánh đời sống tín ngưỡng truyền thống vẫn được duy trì trong cộng đồng. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Trang phục là một thành tố đặc sắc của nghi lễ hầu đồng, được thay đổi theo từng giá hầu và gắn với đặc điểm của các vị Thánh trong hệ thống tín ngưỡng. Việc chuẩn bị, sử dụng và gìn giữ trang phục góp phần duy trì những giá trị mỹ thuật dân gian trong thực hành di sản. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Những đường nét hoa văn cầu kỳ, cách phối màu rực rỡ thể hiện sự phong phú về mỹ thuật trong nghệ thuật trang phục tín ngưỡng. Đây là một trong những yếu tố tạo nên giá trị văn hóa đặc sắc của thực hành hầu đồng, bên cạnh âm nhạc, vũ đạo và nghi lễ. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Các món trang sức và phụ kiện như vòng, dây đeo, vật trang trí được sắp xếp trước khi diễn ra nghi lễ hầu đồng. Cùng với khăn áo và đạo cụ, những phụ kiện này góp phần tạo nên diện mạo riêng của thanh đồng trong từng giá hầu. Sự chuẩn bị tỉ mỉ cho thấy nghi lễ hầu đồng bao gồm nhiều công đoạn và đòi hỏi sự am hiểu về trang phục, vật phẩm truyền thống. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Trong đời sống hiện đại, hình ảnh các nghi lễ và hoạt động văn hóa truyền thống được ghi lại, chia sẻ qua những phương tiện truyền thông cá nhân, tạo thêm cơ hội để công chúng tiếp cận và tìm hiểu di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Các cung văn trình diễn hát văn và sử dụng nhạc cụ truyền thống trong nghi lễ hầu đồng tại đền Hàng Vải. Hát văn là loại hình nghệ thuật diễn xướng gắn bó mật thiết với nghi lễ lên đồng, với lời ca, nhịp điệu và âm nhạc được thể hiện phù hợp với từng giá hầu. Các cung văn giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì nghệ thuật âm nhạc truyền thống, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa phi vật thể gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Đình Đông Thành (còn gọi là đình Hàng Vải), nằm giữa khu phố cổ Hà Nội là nơi duy trì các hoạt động sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

(TTXVN/Vietnam+)