Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV do Ban Bí thư tổ chức sáng 29/7, hai chuyên đề về Quy định những điều đảng viên không được làm và sửa đổi, bổ sung Quy định thi hành Điều lệ Đảng đã làm rõ nhiều nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hoàn thiện mô hình tổ chức trong giai đoạn mới.
Truyền đạt chuyên đề về Quy định những điều đảng viên không được làm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, sau nhiều nhiệm kỳ thực hiện, Quy định về 19 điều đảng viên không được làm đã từng bước trở thành "chuẩn mực" cho nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng.
Quy định lần này tiếp tục kế thừa kết cấu, bố cục và 19 điều, bổ sung hành vi mới đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và đồng bộ với các quy định của Đảng, đồng thời cụ thể hóa chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nêu gương, bảo đảm kỷ luật nghiêm minh, đồng thời không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia, dân tộc.
Quy định cũng giữ nguyên 3 nhóm, gồm: tư tưởng chính trị; thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống. Việc này nhằm tạo sự xuyên suốt, ổn định về cấu trúc giúp đảng viên dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng hơn trong thực tiễn.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh, đối với nhóm các điều quy định về tư tưởng chính trị, bổ sung nội dung mới là đảng viên không được “trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật... xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ." Một nội dung mới cũng được bổ sung là đảng viên không được “sử dụng hạ tầng internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật.”
Bổ sung hành vi “mua chuộc, đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo...” để bao quát đầy đủ hơn, đồng thời mở rộng phạm vi bảo vệ, không chỉ đối với “người tố cáo” như trước, mà còn bổ sung “người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, người thân của họ.” Việc bổ sung này để đồng bộ với Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhằm khuyến khích cán bộ, đảng viên dám đấu tranh, bảo vệ cái đúng.
Đối với nhóm các điều quy định về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Quy định bổ sung một số nội dung đảng viên không được làm như: “Thực hiện huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng với chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước" và đặc biệt là hành vi "Thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực gây ra sự cạnh tranh bất bình đẳng.”
Bổ sung những hành vi phù hợp thực tiễn vận hành bộ máy hiện nay, đó là đảng viên không được: "Nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính," "Né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, không làm, làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ được giao.”
Đáng chú ý, Quy định bổ sung một nội dung có tính chất kết hợp giữa hai mặt “xây và chống” rất quan trọng: vừa khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời đảng viên không được “lợi dụng cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù; chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực...”.
Bổ sung hành vi có tính thời sự: “lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực.”
Ngoài ra, Quy định mới bổ sung một số nội dung đảng viên không được làm như “giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập có biến động không trung thực”; “trốn thuế”, “lừa đảo”; “tẩu tán tài sản, hợp thức hóa sai phạm”; "không chấp hành kết luận, quyết định của cơ quan có thẩm quyền” để phù hợp với các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; các quy định của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí.
Đối với nhóm các điều quy định về giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh, Quy định mới bổ sung nội dung đảng viên không được "thờ ơ, vô cảm" với các hành vi sai trái trong xã hội; không được lợi dụng "cơ chế, chính sách dân tộc" để trục lợi cũng như "thực hiện hành vi trái đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật."
Quy định về những điều đảng viên không được làm không chỉ là những giới hạn cần tuân thủ, mà trước hết là chuẩn mực để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, tự rèn luyện và tự hoàn thiện mình. Việc thực hiện nghiêm Quy định sẽ góp phần xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ - Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh.
Ở chuyên đề về sửa đổi, bổ sung Quy định số 20-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Quy định 20 được sửa đổi, bổ sung trên tinh thần quán triệt đầy đủ các nguyên tắc của Điều lệ Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tập trung, thống nhất của Đảng; kế thừa những quy định còn phù hợp, chỉ sửa đổi những nội dung thực sự cần thiết để đáp ứng mô hình cấu trúc mới của tổ chức và yêu cầu thực tiễn.
Trên cơ sở đó, Quy định về thi hành Điều lệ Đảng tập trung sửa đổi, bổ sung ba nhóm nội dung. Trong đó, Quy định được kết cấu, bố cục theo 7 nhóm nội dung bám sát Điều lệ Đảng, chia thành 8 chương, từ khái quát chung về hệ thống tổ chức Đảng đến quy định những vấn đề cụ thể. Sửa đổi, bổ sung nội dung liên quan đến việc thống nhất tên gọi các loại hình tổ chức đảng gắn với việc phân định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, mối quan hệ công tác của các loại hình tổ chức đảng theo mô hình mới. Quy định mới được ban hành trên cơ sở sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh 34 điều, mục trong quy định cũ và được thể hiện tại 15 điều, mục trong quy định mới.
Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, một trong những điểm mới trọng tâm của việc sửa đổi, bổ sung lần này là Trung ương thống nhất hệ thống tổ chức đảng gồm 3 cấp, bảo đảm tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước theo Điều lệ Đảng. Đối với các tổ chức đảng có đặc điểm riêng, tính chất đặc thù được điều chỉnh cơ cấu tổ chức bên trong phù hợp theo quy định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Quy định lần này thống nhất chủ trương thí điểm một số nội dung sau: định danh tên gọi các loại hình tổ chức đảng ở cơ sở theo mô hình mới; thí điểm tổ chức cơ sở đảng được xác định gồm đảng bộ trực thuộc cơ sở và chi bộ; thí điểm thành lập đảng bộ hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố và đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể tỉnh, thành phố trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh.Quy định lần này đã quy định một mục riêng về thẩm quyền thành lập tổ chức đảng xã, phường, đặc khu là đảng bộ cơ sở trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh; việc thành lập đảng bộ trực thuộc cơ sở ở những nơi có đặc điểm riêng và ở địa bàn có đông đảng viên nhằm giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, không làm thay đổi hệ thống tổ chức của Đảng, không làm tăng đầu mối tổ chức và biên chế không cần thiết.
Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định đối với những tổ chức đảng chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của cả cấp ủy địa phương và cấp ủy theo ngành, lĩnh vực chuyên môn theo hướng: “Việc phân định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác và quy chế phối hợp được thực hiện theo quy định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.” Ngoài ra, Quy định cũng đã thống nhất tên gọi của một số tổ chức, cơ quan, đơn vị và điều chỉnh về văn phong, từ ngữ cho đồng bộ, thống nhất, dễ hiểu, dễ triển khai thực hiện.
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, Quy định lần này có nhiều nội dung mới nhằm cụ thể hoá chủ trương thí điểm mô hình tổ chức đảng. Do đó, trong Quy định mới đã bổ sung 1 nội dung riêng quy định về điều khoản chuyển tiếp./.