Phơi nhiễm kéo dài với ô nhiễm không khí do khói cháy rừng đã khiến hơn 24.000 người tử vong mỗi năm tại Mỹ.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances cho thấy trong giai đoạn 2006-2020, việc tiếp xúc lâu dài với các hạt bụi mịn PM2.5 từ khói cháy rừng đã góp phần gây ra khoảng 24.100 ca tử vong mỗi năm tại 48 bang ở Mỹ. Con số này cao hơn gấp đôi ước tính trước đó là 11.415 ca tử vong.
Theo nhóm tác giả, PM2.5 là mối nguy chính từ khói do cháy rừng. Các hạt siêu nhỏ này có thể xâm nhập sâu vào phổi, đi vào máu và làm trầm trọng thêm nhiều bệnh lý mạn tính, bao gồm bệnh hô hấp, tim mạch, thần kinh, thậm chí dẫn đến tử vong sớm.
“Khói cháy rừng là mối đe dọa ngày càng tăng đối với sức khỏe con người,” ông Yaguang Wei, đồng tác giả nghiên cứu và là giảng viên Trường Y Icahn thuộc Đại học Mount Sinai, nhận định.
Nhóm nghiên cứu lưu ý rằng không có “ngưỡng an toàn” khi phơi nhiễm lâu dài với loại ô nhiễm này.
Phân tích dữ liệu tử vong hằng năm tại 3.068 hạt trên khắp nước Mỹ, kết hợp với dữ liệu vệ tinh và các phương pháp thống kê loại trừ những yếu tố gây nhiễu, nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng tỷ lệ tử vong từ mọi nguyên nhân đều tăng, trong đó những người mắc các bệnh thần kinh như sa sút trí tuệ và Parkinson chịu ảnh hưởng nhiều nhất, tiếp theo là các bệnh tim mạch, nội tiết và ung thư.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, với mỗi mức tăng 0,1 microgram PM2.5/m3 không khí, số ca tử vong hằng năm tăng thêm khoảng 5.594 người. Mối liên hệ này thể hiện rõ hơn tại các vùng nông thôn và ở nhóm dân số trẻ, có thể do nhóm người này dành nhiều thời gian ở ngoài trời hơn. Ngoài ra, tỷ lệ tăng cũng thể hiện rõ rệt vào những ngày mát mẻ trong mùa Hè, cũng có thể do người dân ra ngoài nhiều hơn và khói dễ khuếch tán hơn là mùa Đông.
Các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu, cùng với quản lý rừng kém hiệu quả và quá trình đô thị hóa lan rộng khiến cháy rừng tại Mỹ ngày càng nghiêm trọng hơn.
Trong khi đó, việc chính quyền Mỹ thu hẹp các chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu có thể càng làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng.
Nhóm tác giả kêu gọi triển khai khẩn cấp các biện pháp giảm thiểu tác động của khói cháy rừng, bao gồm tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, giám sát chất lượng không khí và xem xét đưa ô nhiễm PM2.5 từ cháy rừng vào khuôn khổ quản lý của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA)./.