Ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đã xem sản phẩm du lịch đườngsông là một thế mạnh, có tính cạnh tranh cao để định hướng phát triển lâu dài.
Chính vì vậy, ba năm trở lại đây, thành phố tập trung mọi nguồn lực nhằm xâydựng sản phẩm du lịch đường sông đặc sắc. Thế nhưng, cho đến nay, sản phẩm dulịch này chưa được khai thác hiệu quả và ngành du lịch thành phố vẫn đang “loayhoay” tìm những bước phát triển mang tính đột phá.
Tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả
Thành phố Hồ Chí Minh xem du lịch đường sông là một lợi thế bởi nơi đây đượcthiên nhiên khá ưu đãi với hệ thống sông ngòi dày đặc vào loại hàng đầu cả nước,cảnh quan dọc hai bên bờ sông phong phú. Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch này cóthể liên kết với các sản phẩm du lịch khác như làng nghề, vườn cây ăn trái, lịchsử-văn hóa để hình thành nên những loại hình du lịch phong phú.
Từ trung tâm quận 1, các tuyến du lịch tỏa đi đủ các hướng với cảnh quan sôngnước phong phú tạo nên bức tranh đường sông tuyệt đẹp. Chẳng hạn như t uyến nộiđô Rạch Bến Nghé-Kênh Tàu Hủ (hướng quận 1-4-6-8) có các tuyến sông xuyên suốtqua thành phố, kết nối các khu đô thị cũ và mới với cảnh quan đô thị sông nước,cuộc sống thường nhật của cư dân được thể hiện khá ấn tượng ở hai bên bờ sông.
Nếu đi theo các tuyến sông này, khách du thuyền sẽ được khám phá những đặc trưngvăn hóa, xã hội mang đậm dấu ấn của Sài Gòn hơn 300 năm. Tuyến bến BạchĐằng-Quận 9-Đồng Nai lại mang đến những điều thú vị mới cho du khách khi thuyềnđi từ sông Sài Gòn qua sông Đồng Nai. Du khách sẽ có dịp tìm hiểu chùa, chiềncũng như cuộc sống làng quê ven sông ít nhiều gắn với lịch sử mà nhiều ngườichưa biết đến.
Bên cạnh đó, khách du lịch sẽ được tận hưởng không khí thiên nhiên trong lànhkhi thuyền lướt qua các kênh rạch tự nhiên và các cù lao đẹp thuộc loại hiếm cócủa Đồng Nai (cù lao Phố, cù lao Ba xê...)
Ngoài những tuyến đường sông trên, thành phố còn có những tuyến du lịch đặc sắckhác đáp ứng mọi nhu cầu của du khách như Bạch Đằng-Củ Chi; Bạch Đằng-Cần Giờ;Bạch Đằng-Làng họa sỹ...
Tuy nhiên, theo ông Lã Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịchthành phố, hoạt động du lịch đường sông của thành phố chưa tương xứng với lợithế và tiềm năng hiện có. Trong năm vừa qua, chỉ có tuyến Bạch Đằng-Củ Chi (điBình Dương, Tây Ninh) đạt hiệu quả nhất với gần 15.000 lượt khách quốc tế trongkhi các tuyến còn lại rất ít khách.
Thậm chí có nhiều tuyến, điểm trong tour du lịch đường sông sau một năm khaithác đã ngưng hẳn hoạt động đón khách. Chỉ có số ít các đơn vị lữ hành đưa dulịch đường sông vào tour du lịch tham quan thành phố của họ. Do đó, hoạt động dulịch đường sông của thành phố chưa có gì chuyển biến.
Gỡ khó để phát triển
Ông Võ Xuân Nam, phó trưởng phòng Lữ hành, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thànhphố chia sẻ, giai đoạn đầu ngành du lịch đã vận động các doanh nghiệp tổ chứcnhững chuyến đi để đánh giá tiềm năng, thế mạnh của các tuyến điểm, xem xét cácsản phẩm đó có thu hút được khách du lịch hay không nhưng ít doanh nghiệp hưởngứng. Vấn đề không nằm ở sản phẩm, ở tính hấp dẫn mà vấn đề nằm ở cơ sở hạ tầng,đầu cầu, bến bãi. Đây được xem là khúc mắc lớn khiến các doanh nghiệp “quaylưng” với du lịch đường sông.
Bởi lẽ, việc xây dựng cầu tàu bến bãi không phải chuyện dễ. Không phải đơn vị lữhành nào cũng đủ kinh phí để đấu thầu xây dựng. Hơn nữa, nếu doanh nghiệp chịuđầu tư xây cầu tàu nhưng chỉ được khai thác ở một khu (xây cầu tàu ở đâu chỉđược đưa khách đến đó) thì hiệu quả kinh tế lại không bù đắp được kinh phí bỏra.
Ngoài ra, việc xây dựng cơ sở hạ tầng đường thủy còn gặp nhiều vướng mắc về thủtục hành chính.
Thêm vào đó, các công trình giao thông đường bộ cũng cản trở du lịch đường sông.
Cũng theo ông Lã Quốc Khánh, thời gian tới, ngành văn hóa, thể thao và du lịchsẽ thay đổi cách triển khai đề án thay vì tiến hành từ trên xuống dưới như lâunay. Sở sẽ yêu cầu các quận huyện có tuyến du lịch đường sông trực tiếp tham giaxác định nhu cầu, địa điểm các bến, trạm; nguồn kinh phí đầu tư và quy hoạchmạng lưới hệ thống các điểm dừng, bến tàu, bến đậu..../.
Chính vì vậy, ba năm trở lại đây, thành phố tập trung mọi nguồn lực nhằm xâydựng sản phẩm du lịch đường sông đặc sắc. Thế nhưng, cho đến nay, sản phẩm dulịch này chưa được khai thác hiệu quả và ngành du lịch thành phố vẫn đang “loayhoay” tìm những bước phát triển mang tính đột phá.
Tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả
Thành phố Hồ Chí Minh xem du lịch đường sông là một lợi thế bởi nơi đây đượcthiên nhiên khá ưu đãi với hệ thống sông ngòi dày đặc vào loại hàng đầu cả nước,cảnh quan dọc hai bên bờ sông phong phú. Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch này cóthể liên kết với các sản phẩm du lịch khác như làng nghề, vườn cây ăn trái, lịchsử-văn hóa để hình thành nên những loại hình du lịch phong phú.
Từ trung tâm quận 1, các tuyến du lịch tỏa đi đủ các hướng với cảnh quan sôngnước phong phú tạo nên bức tranh đường sông tuyệt đẹp. Chẳng hạn như t uyến nộiđô Rạch Bến Nghé-Kênh Tàu Hủ (hướng quận 1-4-6-8) có các tuyến sông xuyên suốtqua thành phố, kết nối các khu đô thị cũ và mới với cảnh quan đô thị sông nước,cuộc sống thường nhật của cư dân được thể hiện khá ấn tượng ở hai bên bờ sông.
Nếu đi theo các tuyến sông này, khách du thuyền sẽ được khám phá những đặc trưngvăn hóa, xã hội mang đậm dấu ấn của Sài Gòn hơn 300 năm. Tuyến bến BạchĐằng-Quận 9-Đồng Nai lại mang đến những điều thú vị mới cho du khách khi thuyềnđi từ sông Sài Gòn qua sông Đồng Nai. Du khách sẽ có dịp tìm hiểu chùa, chiềncũng như cuộc sống làng quê ven sông ít nhiều gắn với lịch sử mà nhiều ngườichưa biết đến.
Bên cạnh đó, khách du lịch sẽ được tận hưởng không khí thiên nhiên trong lànhkhi thuyền lướt qua các kênh rạch tự nhiên và các cù lao đẹp thuộc loại hiếm cócủa Đồng Nai (cù lao Phố, cù lao Ba xê...)
Ngoài những tuyến đường sông trên, thành phố còn có những tuyến du lịch đặc sắckhác đáp ứng mọi nhu cầu của du khách như Bạch Đằng-Củ Chi; Bạch Đằng-Cần Giờ;Bạch Đằng-Làng họa sỹ...
Tuy nhiên, theo ông Lã Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịchthành phố, hoạt động du lịch đường sông của thành phố chưa tương xứng với lợithế và tiềm năng hiện có. Trong năm vừa qua, chỉ có tuyến Bạch Đằng-Củ Chi (điBình Dương, Tây Ninh) đạt hiệu quả nhất với gần 15.000 lượt khách quốc tế trongkhi các tuyến còn lại rất ít khách.
Thậm chí có nhiều tuyến, điểm trong tour du lịch đường sông sau một năm khaithác đã ngưng hẳn hoạt động đón khách. Chỉ có số ít các đơn vị lữ hành đưa dulịch đường sông vào tour du lịch tham quan thành phố của họ. Do đó, hoạt động dulịch đường sông của thành phố chưa có gì chuyển biến.
Gỡ khó để phát triển
Ông Võ Xuân Nam, phó trưởng phòng Lữ hành, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thànhphố chia sẻ, giai đoạn đầu ngành du lịch đã vận động các doanh nghiệp tổ chứcnhững chuyến đi để đánh giá tiềm năng, thế mạnh của các tuyến điểm, xem xét cácsản phẩm đó có thu hút được khách du lịch hay không nhưng ít doanh nghiệp hưởngứng. Vấn đề không nằm ở sản phẩm, ở tính hấp dẫn mà vấn đề nằm ở cơ sở hạ tầng,đầu cầu, bến bãi. Đây được xem là khúc mắc lớn khiến các doanh nghiệp “quaylưng” với du lịch đường sông.
Bởi lẽ, việc xây dựng cầu tàu bến bãi không phải chuyện dễ. Không phải đơn vị lữhành nào cũng đủ kinh phí để đấu thầu xây dựng. Hơn nữa, nếu doanh nghiệp chịuđầu tư xây cầu tàu nhưng chỉ được khai thác ở một khu (xây cầu tàu ở đâu chỉđược đưa khách đến đó) thì hiệu quả kinh tế lại không bù đắp được kinh phí bỏra.
Ngoài ra, việc xây dựng cơ sở hạ tầng đường thủy còn gặp nhiều vướng mắc về thủtục hành chính.
Thêm vào đó, các công trình giao thông đường bộ cũng cản trở du lịch đường sông.
Cũng theo ông Lã Quốc Khánh, thời gian tới, ngành văn hóa, thể thao và du lịchsẽ thay đổi cách triển khai đề án thay vì tiến hành từ trên xuống dưới như lâunay. Sở sẽ yêu cầu các quận huyện có tuyến du lịch đường sông trực tiếp tham giaxác định nhu cầu, địa điểm các bến, trạm; nguồn kinh phí đầu tư và quy hoạchmạng lưới hệ thống các điểm dừng, bến tàu, bến đậu..../.
Liên Phương (TTXVN)
