SINGAPORE – Media OutReach Newswire – Vào ngày 4 tháng 8 vừa qua, OceanX thông báo đã hoàn tất “High Seas: Revealing Roo Rise” (tạm dịch: “Đại dương: phát hiện về Roo Rise – là khu vực núi ngầm ở đông Ấn Độ Dương) – một chuyến thám hiểm khoa học kéo dài 22 ngày trên tàu R/V OceanXplorer nhằm khảo sát một trong những vùng biển có ý nghĩa sinh thái quan trọng, nhưng chưa được nghiên cứu đầy đủ tại khu vực phía đông Ấn Độ Dương.
Được thực hiện với sự hợp tác của Quỹ Minderoo, Trung tâm OceanOmics Minderoo tại Đại học Tây Australia (UWA), Bảo tàng Tây Australia và Living High Seas Initiative (tạm dịch: Sáng kiến Biển Cao Sống Động), chuyến thám hiểm đã khảo sát hai đặc điểm núi ngầm trong Roo Rise. Một nằm trong Khu vực biển có Ý nghĩa Sinh thái và Sinh học (Ecologically and Biologically Significant Marine Area – EBSA) phía Nam đảo Java, trong khi đặc điểm còn lại nằm gần ranh giới phía tây nam của khu vực này. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore cũng tham gia vào chuyến thám hiểm.
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp lập bản đồ đáy biển có độ phân giải cao và khảo sát bằng phương tiện điều khiển từ xa (remotely operated vehicle – ROV) để ghi lại cấu trúc và đa dạng sinh học của hai đặc điểm này. Việc lấy mẫu ADN môi trường (eDNA), lập hồ sơ cột nước, khảo sát sinh vật phù du và thu thập mẫu vật có mục tiêu đã tạo ra các bộ dữ liệu bổ sung trải rộng từ đáy biển đến tầng nước mặt.
Kết quả của chuyến thám hiểm bao gồm:
- Đã lập bản đồ 12.833 km² đáy biển, bao gồm 9.333 km² trong vùng biển quốc tế. Khoảng 8.232 km², tương đương 64% tổng diện tích, là bản đồ mới so với các bộ dữ liệu toàn cầu và của Australia hiện có.
- 8 lần lặn bằng ROV, 1 lần lặn bằng tàu ngầm, 9 lần thả thiết bị CTD, 15 lần thả lưới bongo và 6 lần thả thiết bị XBT. Lần thả CTD sâu nhất đạt 3.845 mét.
- 2.365 mẫu được ghi nhận trong suốt các hoạt động khoa học của chuyến thám hiểm, bao gồm 329 lô mẫu vật và 528 mẫu eDNA được thu thập dọc theo các tuyến ROV và các trạm CTD.
- Mẫu mô từ 243 mẫu vật thuộc 9 ngành được thu thập để giải trình tự toàn bộ hệ gen và phát triển nguồn tài nguyên tham chiếu hệ gen, hợp tác với Trung tâm OceanOmics.
Quan sát sơ bộ đã ghi nhận các vườn bọt biển và quần xã san hô rộng lớn trên Roo Rise, bao gồm các loài tạo môi trường sống lớn và các nhóm phân loại được công nhận là chỉ thị của Hệ sinh thái biển dễ bị tổn thương [Vulnerable Marine Ecosystems – VME]. Một số khu vực được khảo sát có quần thể san hô và bọt biển dày đặc, với các quần xã liên quan đa dạng gồm động vật da gai (echinoderms), giáp xác (crustaceans), động vật thân mềm (molluscs), giun đốt (annelids) và cá.
Các nhà khoa học cũng đã xác định được 4 dạng hình thái xenophyophore có thể đại diện cho các loài chưa được mô tả, cần được xem xét thêm về mặt phân loại và phân tử. Một môi trường sống đáy biển bất thường bao gồm cacbonat có thể hình thành sớm trong quá trình biến đổi địa chất, được xâm chiếm bởi nhiều loài trùng lỗ kết dính, đã được ghi nhận trong một lần lặn ở Roo Rise.
Tiến sĩ Alexis Weinnig, Giám đốc Chương trình Khoa học và Điều phối viên Chuyến thám hiểm tại OceanX cho biết: “Roo Rise nằm trong một khu vực có tầm quan trọng toàn cầu đối với năng suất đại dương và nghề cá, tuy nhiên các môi trường sống dưới đáy biển sâu của nó vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Trong 22 ngày qua, nhóm của chúng tôi đã lập bản đồ cấu trúc của các núi ngầm này và ghi lại các quần xã sinh vật dưới nước sâu. Chúng tôi cũng đã thu thập các mẫu từ đáy biển đến cột nước. Việc kết hợp các bộ dữ liệu này sẽ cung cấp cho các nhà khoa học và những người ra quyết định một cơ sở bằng chứng vững chắc hơn để hiểu về khu vực biển khơi này”.
Vùng phía Nam đảo Java được định hình bởi sự trồi nước theo mùa và các quá trình hải dương học phức tạp. Khu vực này cũng gắn liền với vùng sinh sản duy nhất được biết đến của loài cá ngừ vây xanh (Bluefin Tuna) phương Nam đang có nguy cơ tuyệt chủng, mặc dù chuyến thám hiểm này diễn ra ngoài mùa sinh sản cao điểm của loài này. Dữ liệu thu thập được sẽ giúp các nhà khoa học nghiên cứu sự tương tác giữa cấu trúc đáy biển, điều kiện cột nước và các quần xã sinh vật trong hệ sinh thái đại dương mở giàu dinh dưỡng này.
Quỹ Minderoo và Trung tâm OceanOmics Minderoo tại Đại học Tây Australia (UWA) đã dẫn đầu việc lấy mẫu ADN môi trường và thu thập mẫu mô liên quan để hỗ trợ nghiên cứu đa dạng sinh học gen trong suốt chuyến thám hiểm. Chương trình trên tàu đã tạo ra 528 mẫu ADN môi trường từ các tuyến khảo sát bằng ROV và các trạm CTD, trong khi các mẫu mô đại diện từ 243 mẫu vật được thu thập tại chỗ thông qua các lần lặn bằng ROV sẽ hỗ trợ giải trình tự toàn bộ hệ gen và tạo ra các nguồn tài nguyên tham chiếu gen. Tại đảo Giáng sinh (Christmas Island), một khu bảo tồn biển liền kề thuộc quyền tài phán của Australia, các mẫu ADN môi trường đã được thu thập từ 90 địa điểm, bao gồm 20 địa điểm được khảo sát lại từ cuộc khảo sát năm 2023.
Tiến sĩ Shannon Corrigan, Nghiên cứu viên chính và Trưởng Trung tâm OceanOmics tại Trung tâm OceanOmics Minderoo thuộc Đại học Tây Australia nhận định: “Chuyến thám hiểm này đặt nền tảng để hỗ trợ việc giám sát đa dạng sinh học dựa trên hệ gen học tại một trong những khu vực ít được nghiên cứu và khó tiếp cận nhất của đại dương. Bằng cách kết hợp mẫu eDNA và mô từ Roo Rise với bộ dữ liệu ngày càng tăng của chúng tôi từ Đảo Christmas, chúng ta có thể so sánh đa dạng sinh học trên một dải bảo vệ rõ ràng, từ một công viên biển mới được thành lập đến vùng biển ít được bảo vệ hơn của vùng biển quốc tế liền kề. Khi các quốc gia tiến hành thực hiện Hiệp định về Đa dạng sinh học tại các vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (Biodiversity Beyond National Jurisdiction – BBNJ), loại bằng chứng này sẽ rất quan trọng để hiểu và bảo vệ các môi trường sống dưới nước sâu hỗ trợ nhiều loài dễ bị tổn thương. Chuyến thám hiểm cũng mang đến cho mọi người một cái nhìn về những nơi mà họ có thể sẽ không bao giờ được tận mắt chứng kiến, cung cấp một cách để khám phá đa dạng sinh học đại dương sâu thẳm ở một số vùng biển xa xôi nhất trên hành tinh và cảm thấy được kết nối với nó”.
Các nhà khoa học từ Bảo tàng Tây Australia đã đóng góp chuyên môn về phân loại học và thực hiện nghiên cứu dựa trên các mẫu vật thu thập được. Các mẫu vật lưu trữ sẽ được bảo quản trong bộ sưu tập tham chiếu cố định của Bảo tàng, hỗ trợ công tác định danh loài, mô tả phân loại và tạo điều kiện tiếp cận mẫu vật cho các nghiên cứu về đa dạng sinh học biển sâu trong tương lai.
Chuyến thám hiểm cũng kết nối khoa học biển sâu với công chúng thông qua các buổi phát sóng trực tiếp cùng các nhà khoa học trên tàu nghiên cứu R/V OceanXplorer. Hơn 100 người đã tham dự buổi kết nối trực tiếp tại Bảo tàng Tây Australia Boola Bardip, trong khi một sự kiện trước đó được phát sóng tới Đảo Giáng sinh đã thu hút khoảng 80 đến 100 thành viên cộng đồng và nhân viên của Parks Australia. Buổi kết nối trực tiếp tại Bảo tàng Tây Australia đã được ghi hình và hiện có sẵn trên trang web cũng như kênh YouTube của Bảo tàng, cho phép đông đảo công chúng tiếp cận và tìm hiểu về nghiên cứu này.
Bà Jennifer McIlwain, Giám đốc Khoa học của Bảo tàng Tây Australia, phát biểu: “Di sản thực sự của những chuyến thám hiểm như thế này nằm ở các mẫu vật được đưa về bổ sung vào bộ sưu tập của Bảo tàng Tây Australia. Mặc dù những thước phim ghi lại rất ngoạn mục, nhưng chính các mẫu vật mới cho phép chúng tôi xác thực những gì đã quan sát, mô tả các loài và tạo ra hồ sơ lưu trữ lâu dài để các nhà khoa học có thể tham chiếu lại khi xuất hiện các câu hỏi và công nghệ mới. Điểm nổi bật là sự đa dạng của các sinh cảnh san hô và bọt biển mà chúng tôi bắt gặp tại các vùng nước sâu ở khu vực Roo Rise. Ngay cả đối với những ngọn núi ngầm trông có vẻ giống nhau trên bản đồ, các quần xã sinh vật tại mỗi nơi lại rất khác biệt; điều này khẳng định mức độ đa dạng và phân bố không đồng đều của các hệ sinh thái biển sâu, cũng như cho thấy còn rất nhiều điều cần khám phá”.
Tại khu vực đảo Giáng sinh, chương trình trên đất liền đã kết hợp việc lấy mẫu DNA môi trường (eDNA) với các hoạt động gắn kết cộng đồng và nâng cao năng lực tại địa phương. 13 hoạt động đã được tổ chức cho cộng đồng, bên cạnh việc tham gia vào các sự kiện do địa phương tổ chức. Tổng số người tham dự đạt khoảng 345 lượt, phản ánh sự tham gia nhiều lần của người dân trong các chuyến lấy mẫu, các buổi thuyết trình và hoạt động giáo dục.
Chuyến thám hiểm cũng thu thập dữ liệu cơ sở về sinh vật phù du và vi sinh vật liên quan đến nghiên cứu hiện tượng “biển sữa” (Milky Seas). Các vi khuẩn phát quang sinh học đã được phân lập thành công và ổn định từ các mẫu trùng tia (radiolaria) và động vật phù du thu thập qua các đợt khảo sát bằng lưới Bongo. Các phân tích sâu hơn về hệ gen quần thể và sinh lý học sẽ được thực hiện để nghiên cứu đặc điểm của các chủng vi khuẩn này.
Các bộ dữ liệu khoa học từ chuyến thám hiểm có thể đóng góp vào việc đánh giá đa dạng sinh học, hệ sinh thái núi ngầm và sự kết nối sinh thái tại các khu vực nằm ngoài quyền tài phán quốc gia trong tương lai. Kết quả nghiên cứu cũng có thể cung cấp cơ sở thông tin cho các cuộc thảo luận về quản lý theo khu vực trong khuôn khổ Hiệp định về Đa dạng sinh học tại các vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ). Các quyết định về việc công nhận và quản lý trong tương lai sẽ thuộc thẩm quyền của các quy trình quốc tế có liên quan.
Giai đoạn nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc rà soát phân loại học, phân tích eDNA metabarcoding, giải trình tự toàn bộ hệ gen, cũng như xử lý dữ liệu đo đạc địa hình đáy biển và dữ liệu hải dương học. Mọi phát hiện liên quan đến các sinh vật có khả năng thuộc về những loài chưa được mô tả sẽ được công bố sau khi đã qua kiểm chứng khoa học và có sự chấp thuận của các đối tác.
Trong thời gian chờ thỏa thuận chia sẻ dữ liệu, các dữ liệu đo sâu đã qua xử lý dự kiến sẽ được gửi tới Trung tâm Thông tin Môi trường Quốc gia thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (National Oceanic and Atmospheric Administration – NOAA) cũng như các sáng kiến lập bản đồ toàn cầu như GMRT, GEBCO và Seabed 2030.
Hashtag: #OceanX
Thông tin về OceanX
OceanX là một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhằm khai phá tiềm năng bền vững của đại dương. Với trọng tâm kép là khoa học và giáo dục, OceanX đang xây dựng một mô hình mới, nơi con người và đại dương cùng phát triển thịnh vượng. Cách tiếp cận của OceanX được thúc đẩy bởi tinh thần khám phá, tận dụng các nghiên cứu chuyên sâu, chương trình giáo dục đa phương tiện, quan hệ đối tác đa ngành và công nghệ tiên tiến để thay đổi cách con người hiểu và trân trọng đại dương. Sứ mệnh của OceanX là củng cố đa dạng sinh học và thúc đẩy việc sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên biển, nhằm đảm bảo đại dương mãi là nền tảng cho sự thịnh vượng của con người và những tiềm năng trong tương lai.
OceanX là một chương trình hoạt động phi lợi nhuận thuộc Dalio Philanthropies. Để biết thêm thông tin, hãy truy cập www.oceanx.org và theo dõi OceanX trên YouTube, Facebook, Instagram, X và LinkedIn.
Thông tin về Minderoo Foundation (Quỹ Minderoo)
Quỹ Minderoo hoạt động dựa trên cam kết kiến tạo một tương lai nơi con người và môi trường sống – nguồn cội sự sống của chúng ta – đều có thể phát triển thịnh vượng. Tổ chức tập trung vào việc củng cố cộng đồng, thúc đẩy bình đẳng giới và bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên. Mặc dù phương pháp tiếp cận chủ yếu hướng tới sự thay đổi mang tính hệ thống và dài hạn, nhưng khi phát sinh các thách thức cấp bách – bao gồm cả các cuộc khủng hoảng nhân đạo – tổ chức vẫn hành động nhanh chóng thông qua các sứ mệnh tạo tác động cụ thể. Quỹ Minderoo thúc đẩy sự thay đổi bằng cách hợp tác chặt chẽ với những người trực tiếp đối mặt với thách thức, vận động cải cách, xây dựng cơ sở dữ liệu chứng minh hiệu quả thực tiễn và phát triển các giải pháp mới, khi chưa có giải pháp nào tồn tại.
Thông tin về Trung tâm Minderoo OceanOmics tại UWA (OceanOmics Centre)
Là viện nghiên cứu đại dương hàng đầu tại khu vực Ấn Độ Dương, Viện Đại dương UWA (UWA Oceans Institute) tận dụng chuyên môn đa ngành để thúc đẩy các nghiên cứu mang tính đột phá, tiên phong đưa ra giải pháp, hợp tác với cộng đồng, bảo vệ đa dạng sinh học biển và ven biển, cũng như định hướng các quyết định quan trọng nhằm giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trực thuộc Viện Đại dương UWA, Trung tâm Minderoo OceanOmics tại UWA kết hợp cơ sở hạ tầng gen tiên tiến, chuyên môn chuyên sâu và mạng lưới hợp tác mạnh mẽ để hỗ trợ các nghiên cứu quy mô lớn về DNA môi trường và giải trình tự toàn bộ hệ gen nhằm xác định đặc điểm đa dạng sinh học biển. Hoạt động của trung tâm tạo nền tảng dựa trên công nghệ gen để khám phá đa dạng sinh học, nâng cao hiểu biết về sinh thái, quản lý bảo tồn dựa trên cơ sở khoa học và phát triển các giải pháp giám sát sinh học đầy sáng tạo.
Thông tin về Bảo tàng Tây Australia
Bảo tàng Tây Australia là tổ chức văn hóa hàng đầu của bang Tây Australia, nơi lưu giữ các bộ sưu tập khoa học và văn hóa của bang. Trong hơn 120 năm qua, Bảo tàng đã giúp công chúng tiếp cận di sản tự nhiên và xã hội của Tây Australia thông qua các hoạt động nghiên cứu, triển lãm và chương trình cộng đồng. Hiện nay, Bảo tàng sở hữu 7 địa điểm mở cửa cho công chúng cùng một Trung tâm Nghiên cứu và Lưu giữ Bộ sưu tập, nơi bảo quản hơn 8 triệu hiện vật. Triển lãm OceanXperience hiện đang diễn ra tại Bảo tàng WA Boola Bardip, đi kèm với nhiều hoạt động thu hút sự tham gia của công chúng cả trực tiếp lẫn trực tuyến.
Thông tin về Đại học Công nghệ Nanyang (Nanyang Technological University – NTU), Singapore
Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) là trường đại học nghiên cứu được công nhận toàn cầu với thế mạnh trong các lĩnh vực khoa học biển, kỹ thuật môi trường, phát triển bền vững và khoa học hệ thống Trái đất. Thông qua nghiên cứu liên ngành và đổi mới công nghệ, NTU góp phần nâng cao hiểu biết và bảo tồn các hệ sinh thái biển, đồng thời hỗ trợ các sáng kiến hợp tác nhằm giải quyết những thách thức về đại dương ở cấp độ khu vực và toàn cầu.
Thông tin về Sáng kiến Living High Seas
Sáng kiến Living High Seas là một dự án hợp tác quốc tế nhằm nâng cao kiến thức khoa học và công tác quản trị đa dạng sinh học tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia. Thông qua việc hỗ trợ công tác nghiên cứu, xây dựng chính sách và hợp tác quốc tế, sáng kiến này góp phần thực thi Hiệp định BBNJ, đồng thời thúc đẩy bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng biển cả. Sự hợp tác với OceanX giúp tạo ra các dữ liệu khoa học có giá trị định hướng cho công tác quản lý đại dương toàn cầu.
Nguồn phát hành hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của thông báo này.
