Nước Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực điều dưỡng kéo dài trong bối cảnh dân số già hóa nhanh. Đây là cơ hội để người trẻ Việt Nam tiếp cận thị trường lao động Đức thông qua các chương trình đào tạo nghề. Tuy nhiên, các yêu cầu của thị trường đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc về ngôn ngữ, chuyên môn và khả năng thích nghi.
Bên lề sự kiện "VGECA Karrieremesse – Vietnamese Talents 2026" diễn ra ngày 4/11 tại Hà Nội, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Xuân Quang, đại diện Tập đoàn Azurit Hansa (Đức), về nhu cầu nhân lực điều dưỡng, yêu cầu đối với ứng viên Việt Nam và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài tại Đức.
- Đức đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng tăng. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về thực trạng thiếu hụt nhân lực điều dưỡng tại Đức hiện nay?
Ông Nguyễn Xuân Quang: Nước Đức đang già đi rất nhanh, kéo theo nhu cầu chăm sóc người cao tuổi tăng liên tục. Theo Cơ quan Thống kê Liên bang Đức, tháng 12/2023, nước này có khoảng 5,7 triệu người cần chăm sóc, tăng hơn 700.000 người, tương đương 15%, chỉ sau hai năm. Nếu các điều kiện hiện nay không thay đổi, con số này có thể lên gần 7 triệu người vào năm 2070.
Về nhân lực, ngành điều dưỡng hiện có khoảng 1,8 triệu người làm việc có đóng bảo hiểm xã hội. Theo Cơ quan Lao động Liên bang Đức, từ năm 2022, mức tăng nhân lực của toàn ngành chủ yếu đến từ lao động nước ngoài. Hiện cứ năm người làm điều dưỡng thì có một người mang quốc tịch nước ngoài.
Ngành điều dưỡng vẫn thiếu hụt kéo dài ở các vị trí yêu cầu bằng cấp chuyên môn và chưa có dấu hiệu giảm trong ngắn hạn, trung hạn. Năm 2025, toàn nước Đức có khoảng 20.000 vị trí điều dưỡng có bằng đăng ký tuyển dụng, trong khi chỉ có khoảng 7.000 người cùng trình độ đang thất nghiệp. Điều này cho thấy nguồn cung lao động trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu.
Về dài hạn, Cơ quan Thống kê Liên bang Đức dự báo nhu cầu nhân lực điều dưỡng có thể lên khoảng 2,15 triệu người vào năm 2049. Tùy theo kịch bản, nước Đức có thể thiếu từ 280.000 đến 690.000 điều dưỡng.
Vì vậy, các cơ sở chăm sóc người cao tuổi tại Đức rất cần và trân trọng những người trẻ nước ngoài có mong muốn học nghề, làm việc và gắn bó lâu dài. Azurit Hansa cũng là một trong những tập đoàn đang tích cực tham gia đào tạo, tuyển dụng nguồn nhân lực quốc tế.
- Với các ứng viên Việt Nam tham gia chương trình đào tạo nghề điều dưỡng, Azurit Hansa đặt ra những kỳ vọng như thế nào về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và khả năng thích nghi?
Ông Nguyễn Xuân Quang: Yếu tố quan trọng nhất là tiếng Đức. Chúng tôi cần các bạn đạt trình độ B2 thực sự, đặc biệt là kỹ năng nghe và nói, bởi nghề chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi giao tiếp trực tiếp với người được chăm sóc hằng ngày.
Yếu tố thứ hai là lựa chọn đúng người. Nghề điều dưỡng có những yêu cầu đặc thù, nhất là trong chăm sóc người cao tuổi. Vì vậy, chúng tôi không chỉ quan tâm đến chứng chỉ mà còn chú trọng tố chất, thái độ và sự phù hợp của ứng viên với nghề.
Các bạn tham gia chương trình lần này đã có nền tảng tiếng Đức B1. Qua giai đoạn chuẩn bị tại Việt Nam và tiếp tục học tập tại Đức, các bạn sẽ đạt trình độ B2 trước khi chính thức bước vào chương trình đào tạo nghề, dự kiến vào tháng 8/2027.
Tính từ thời điểm phỏng vấn tháng 11/2026, các bạn có gần một năm để chuẩn bị. Điều chúng tôi mong muốn nhất là các ứng viên có nền tảng B1 vững chắc, phù hợp với nghề và có tinh thần chăm chỉ, kiên trì.
- Người lao động Việt Nam khi sang Đức thường gặp những khó khăn nào? Tập đoàn có những chính sách hỗ trợ gì để giúp các bạn vượt qua giai đoạn đầu?
Ông Nguyễn Xuân Quang: Khó khăn lớn nhất đối với các bạn vẫn là tiếng Đức. Vì vậy, chương trình của chúng tôi được thiết kế theo hướng chuẩn bị trước một năm, tuyển những ứng viên đã có nền tảng B1 tốt.
Trong thời gian chờ visa, thường khoảng ba đến bốn tháng, các bạn được tham gia khóa học B2 ngay tại Việt Nam, hoàn toàn do tập đoàn chi trả. Mục tiêu là củng cố kiến thức B1 và bắt đầu nâng cao trình độ tiếng Đức.
Chúng tôi muốn bảo đảm việc học của các bạn không bị gián đoạn. Nếu nghỉ học trong ba đến bốn tháng, kiến thức không những không tăng mà còn có thể bị mai một.
Khi sang Đức, các bạn tiếp tục học chương trình B2, cũng do tập đoàn chi trả, đồng thời làm thêm tại chính các cơ sở chăm sóc người cao tuổi nơi mình sẽ học nghề.
Cách làm này giúp các bạn sớm tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế, làm quen với công việc, đồng nghiệp và văn hóa tại cơ sở. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để các bạn tự tin hơn khi bước vào chương trình đào tạo chính thức.
Chúng tôi tin rằng những bạn chăm chỉ, chịu khó và có sự chuẩn bị tốt sẽ có nền tảng thuận lợi để học nghề thành công.
- Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo nghề, người lao động Việt Nam có những cơ hội nào để làm việc lâu dài và phát triển sự nghiệp tại Đức?
Ông Nguyễn Xuân Quang: Tạo điều kiện để các bạn làm việc lâu dài là mục tiêu của chúng tôi, đồng thời cũng là mục tiêu chung của ngành điều dưỡng Đức. Các cơ sở chăm sóc đang thiếu nhân lực nên khi tiếp nhận học viên Việt Nam, họ đều mong muốn các bạn hoàn thành chương trình đào tạo và tiếp tục làm việc tại Đức.
Đối với những người có năng lực và mong muốn phát triển, cơ hội học tập, nâng cao chuyên môn và thăng tiến rất rộng mở.
Thứ nhất là phát triển theo hướng quản lý. Các bạn có thể từng bước đảm nhiệm những vị trí quản lý trong cơ sở chăm sóc, từ quản lý một tầng đến quản lý toàn bộ viện.
Thứ hai là phát triển chuyên môn sâu. Người lao động có thể tiếp tục đào tạo các lĩnh vực chuyên biệt như chăm sóc vết thương hoặc chăm sóc người cao tuổi bị sa sút trí tuệ.
Thứ ba là phát triển theo hướng giảng dạy. Các bạn có thể vừa làm việc vừa học lên trình độ cử nhân hoặc thạc sĩ điều dưỡng, sau đó trở thành giảng viên đào tạo nghề điều dưỡng.
Điều quan trọng là các bạn cần có nền tảng tốt, tinh thần học hỏi và mong muốn gắn bó với nghề. Khi đáp ứng được những điều kiện đó, nghề điều dưỡng không chỉ mang lại công việc ổn định mà còn mở ra nhiều hướng phát triển lâu dài tại Đức./.